تاۋەلسىزدىك تۋرالى جۇرەكتەن شىققان جىرلار, ولەڭدەر, اندەر بارشىلىق. ولاردىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىكتى دارىپتەپ ناسيحاتتاۋدا, ۇرپاق تاربيەلەۋدە ۇلكەن ءرول اتقارادى. قازاقستاننىڭ الەمدەگى باعاسى تاۋەلسىزدىگىمەن جوعارى, ەگەمەندىگىمەن ەڭسەلى. تاۋەلسىزدىك جاريالاعاننان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق سالاسىنىڭ دامۋى نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشتىك دەگەننىڭ وزىندە مەملەكەتتىك ستراتەگيالىق جوسپارلاۋدىڭ قاجەت ەكەنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى كورسەتتى.
ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلاۋ ءبارىبىر دە قاجەت ەدى. ءدال وسى تۇستا اياعىن ءتاي-ءتاي باسقان تاۋەلسىز قازاقستانعا ىقپال ەتەتىن 20 سىن-قاتەر ساراپتالىپ تالداندى, شەشۋ جولدارى قاراستىرىلدى. دەنى ساۋ ۇلت, بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن سەمەي يادرولىق پوليگونى جابىلدى. ءتيىمدى مەملەكەت بولۋ ماقساتىندا بارلىق باعىتتاردى قامتىعان 1997 جىلى دۇنيەگە كەلگەن, 25 باستى ناتيجەمەن ءوز قاجەتىن مەرزىمىنەن الدەقايدا بۇرىن وتەپ, كەرەگەسى كەڭەيگەن الەمدەگى الدىڭعى قاتارلى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋگە ەرەكشە ىقپال ەتكەن - 2050 ستراتەگيالىق قۇجاتى قابىلداندى. ەلىمىزدە تۇراتىن كوپ ۇلتتى قازاقستاندىقتاردىڭ مۇددەسىن كۇيتتەيتىن, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلىپ, 2007 جىلى قر پارلامەنتى ماجىلىسىنە 9 دەپۋتاتىن سايلادى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلۋى ۇلتتار بىرلىگىنىڭ ەتالونى سانالدى. اتا زاڭىمىز قابىلدانىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. ۇلتتىق ۆاليۋتا تەڭگەمىزدى قولىمىزبەن ۇستاپ, زەينەتاقى رەفورماسى جاسالدى. كوپقىرلى سىرتقى ساياساتتىڭ ارقاسىندا دەڭگەيى بيىك ساياسي ديالوگتار ءوز جەمىسىن بەردى. قازاقستاننىڭ بىتىمگەر فۋنكتسياسىن ورىنداۋى سونىڭ ايعاعى. سونداي-اق, ەقىۇ-داعى توراعالىعى ەلدى الەمگە تانىتۋدىڭ جوعارى باسپالداقتارى ەدى. ۇلت جوسپارى, جالپى ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام باعدارلامالىق قۇجاتى ەڭبەك ادامىنىڭ قوعامداعى ورنىن بەلگىلەدى. وتانشىلدىق سەزىمدى نىعايتۋ جۇمىستارى ەڭسەسى تۇسكەن ەلىمىزدە قايتا قولعا الىنا باستادى. ساياسات پەن ەكونوميكا, سانانىڭ تىعىز ۇيلەسىمدىلىگى ءۇشىن «رۋحاني جاڭعىرۋ», « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ جولىنداعى ادام كاپيتالىنىڭ جاڭا ساپاسى ءۇشىن, قوعامدى ۇيىستىرۋدىڭ قۋاتتى فاكتورلارى تاريحتى تەرەڭ تانۋ قولعا الىندى. وسى جەتكەن جەتىستىگىمىزدىڭ ءبارى ەلباسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەڭبەگى-ءتول تۋىندىسى. ەلباسىن قالاي ماقتاساق تا, قالاي ماراپاتتاساق تا ارتىق ەمەس شىعار.
ەندىگى ماقسات, ءارى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءتورتىنشى ونجىلدىعىنىڭ مىندەتى – ادىلەتتى قوعام مەن ءتيىمدى مەملەكەت قۇرۋ. بۇل جەردە ءۇش قۇندىلىق قاتار ءجۇرىپ وتىرادى: ول – جەر,ءتىل,بىرلىك. ايتىپ وتىرعان ءۇش قۇندىلىعىمىز ۇشتاسۋ ءۇشىن تابيعي وتانشىلدىق, ۇلتتىق يدەيا جوعارى دەڭگەيدە بولۋى ءتيىس. ۇلتتىق رۋح- ەلىمىزدە تۇراتىن بارشا حالىقتى توستاستىراتىن بىرىكتىرۋشى. ۇلتتىڭ بىرلىگى ءۇشىن تابيعي وتانشىلدىققا تاربيەلەۋدىڭ نەگىزى تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋ دەسەك «رۋحاني جاڭعىرۋعا» ورالامىز. ازاماتتاردىڭ ساناسىنا ۇلى دالا تاريحىن ءسىڭىرۋ ارقىلى تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋدىڭ, ۇلتتىق رۋحتى كوتەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اڭعارامىز. بۇل قۇندىلىقتار ۇلتتىق نامىسپەن تىعىز بايلانىستى. ال ۇلتتىق نامىستىڭ وتىن اۋىز ادەبيەتىنەن ايقىن كورەمىز. نامىسى مىقتى ەلدى ەشقاشان جاۋ الا الماعان. ۇلتتىق نامىس ارقاشاندا ەلدىكپەن ءبىر ۇعىمدا بولعان. البەتتە ەتنوستىق سانانى دا ەستەن شىعارۋعا بولمايدى. ويتكەنى وزگە ەتنوستاردىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرى, مادەنيەتى وزدەرىنە جاقىن, ءوز تامىرلارىنا قىزىعۋشىلىق تۋعىزارى ءسوزسىز. سوندىقتان, تاۋەلسىزدىكتىڭ نىعايۋىنا مىندەتتى تۇردە ەتنوپسيحولوگيا اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. ءىرى ويشىل نيككولو ماكياۆەللي ۇزاق ۋاقىت وتارلانعان حالىقتىڭ ساناسىندا ۇستەمدىك ەتكەن حالىقتىڭ ءتىلى, مادەنيەتى, كەيبىردە ءدىنى دە ساقتالىپ قالادى دەگەن بولاتىن. ونى قاي-قايسىسىمىز دا مويىندايمىز.
تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى وي وزگەرىپ, ساناعا سىلكىنىس جاسايتىن ۋاقىت تۋعالى قانشاما ۋاقىت وتسە دە, مەملەكەتتىك تىلىمىزدە سويلەۋدەن كەيدە كەشەۋىلدەپ وتىرعانىمىز كەي وڭىردە بايقالادى. قازاق بولىپ تۋىلىپ, قازاقشا ويلاي الماۋ ۇلتتىڭ بەدەلىن تۇسىرەتىن قاسىرەت دەگەن ەكەن. جۇرەكتەن شىققان تابيعي وتانشىلىق بارشامىزدىڭ كەۋدەمىزدى كەرىپ تۇرماسا, ۇلتتىق بولمىسىمىزدى تىكتەي المايتىنىمىز اششى دا بولسا, بەت جىرتاتىن اقيقات. وسى اقيقات نامىسسىزدىقپەن, رۋحسىزدىقپەن ۇلاسىپ جاتقان جەمقورلىققا الىپ باراتىن تىكەلەي جول دەسەك تە بولادى. نامىسى جوق, ۇلتتىق رۋحپەن نارلەنبەگەن, تۇيسىگى تاياز ادامدار عانا ءوز ەلىنىڭ دۇنيەسىنە ءوزى قول سالادى.
جاقىندا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ ءتىل جونىندە «قازاقتىڭ ءتىلى-قازاقتىڭ جانى» دەپ ايتقان بولاتىن. كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىققان قاجەت ءسوز بولدى. ۇلت مۇددەسىنىڭ سالماعى ءتىلىمىزدى ساقتاۋعا, رۋحاني مۇرالارىمىزدىڭ جاڭعىرۋىنا بايلانىستى. ەلدىڭ وركەندەۋى ءۇشىن, تاۋەلسىزدىكتىڭ نىعايۋى ءۇشىن ەكونوميكانى وركەندەتەتىن قىرۋار قارجى عانا ەمەس, تال بەسىكتەن باستاپ, جەر بەسىككە دەيىن ۇلتتىق رۋحتىڭ كوتەرىلۋى دە اسا ماڭىزدى ول اتقارادى. ۇلتتىق رۋحپەن جىگەرلەنگەن ۇرپاق تۇراقتىلىقتى, بىرلىكتى تۋ ەتىپ تاۋەلسىزدىككە تىرەك بولماق. تاۋەلسىزدىكتى نىعايتاتىن دا وسى ۇرپاق.
تۇراقتىلىق, بىرلىك دەمەكشى, كەشە عانا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسى لاۋازىمىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا تاپسىردى. بۇل ماسەلەدە ۇلكەن ءمان بار. ساباقتاستىق ء ۇردىسى, تەرەڭ وي, ۇلكەن سەنىم جاتىر. بۇل بۇكىل قازاقستان حالقىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ توڭىرەگىنە شوعىرلانۋدى, بىرلىك پەن ىنتىماق, ەلدەگى تۇراقتىلىق, ەلدىڭ دامۋ جوسپارىن ماقسات ەتكەن ەلباسىنىڭ كورەگەن ۇسىنىسى بولدى. بۇل ۇسىنىس- ۇلتتار مەن ەتنوستاردىڭ رۋحىن كوتەردى. ال, ۇلتتىق رۋحتىڭ كوتەرىلۋى – تاۋەلسىزدىكتى نىعايتا تۇسەتىنى ءسوزسىز.
جانتورەەۆا كالىيما
تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى,
«Nur Otan» پارتياسى تۇركىستان وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى