وسى كۇنى ينتەرنەت كەڭىستىگىندە ءسىز بەن ءبىزدىڭ جەكە دەرەكتەرىمىز ءورىپ ءجۇر. وزگەلەرگە قۇپيا بولۋعا ءتيىس بۇل دەرەكتەردى ءوشىرۋدىڭ جولى بار ما؟
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, قازاقستاندىقتار ينتەرنەتتەگى ءوزى تۋرالى دەربەس اقپاراتتاردى وشىرە الادى. ول ءۇشىن تۇرعىندار زاڭعا ەنگىزىلۋگە ءتيىس ءوزىنىڭ «ۇمىتۋ قۇقىعىن» پايدالانا الادى. سونىڭ نەگىزىندە وزىنە قاتىستى جاريالانعان دەربەس دەرەكتەردى وشىرۋگە مۇمكىندىك بار.
مۇنى «دەربەس دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سەرۆيسى» ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. ال بۇل سەرۆيس – «ەلەكتروندى ۇكىمەتكە» تيەسىلى قۇراۋىشتاردىڭ ءبىرى. ياعني دەرەكتەردى ءوشىرۋ كەزىندە تاراتىلعان تىزىلىمدەر تەحنولوگياسى (بلوكچەين) نەگىزگە الىنادى.
مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, مۇنداي تەحنولوگيا مالىمەتتەردى وزگەرتۋگە, جويۋعا تىيىم سالادى ءارى اقپاراتتى اشىق ەتەدى. سوندىقتان اركىم ءوزىنىڭ جەكە دەرەكتەرى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلعان ارەكەتتەردى كورۋ مۇمكىندىگىنە يە. اتاپ وتەرلىگى, مۇنداي مۇمكىندىك مەملەكەتتىك بازالارداعى دەربەس دەرەكتەرگە قاتىستى عانا بەرىلەتىن بولادى.
سونىمەن قاتار ەل ازاماتتارى دەربەس دەرەكتەردى جيناۋعا ءارى وڭدەۋگە بەرىلگەن كەلىسىمدى كەرى قايتارا الادى. قىزمەت الۋشى تاراپىنان كەلىسىمدى كەرى قايتارۋ تۋرالى پارمەن تۇسكەن جاعدايدا, دەربەس دەرەكتەر وپەراتورلارى ءوز دەرەكقورلارىنداعى جۇگىنگەن ادامنىڭ جەكە دەرەكتەرىن جويۋعا مىندەتتى. ايتپەسە, وپەراتور سۋبەكتىنىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
سونىمەن قاتار قازاقستاندىقتاردىڭ «ەلەكتروندى ۇكىمەت» ۆەب-پورتالىنداعى جەكە كابينەتى نەمەسە ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى ءوزىنىڭ «ۇمىتۋ قۇقىعى» نەگىزىندە كەلىسىمدى كەرى قايتارىپ الۋعا, ءوز دەرەكتەرىمەن جاسالعان ارەكەتتەردى كورۋگە مۇمكىندىگى بار. قىزمەت تەگىن ۇسىنىلادى.
قازىر نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنداعى ءۇش حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا سەرۆيستى قاناتقاقتى نەگىزدە ىسكە قوسۋعا دايىندىق جۇرگىزىلىپ جاتىر. قاناتقاقتى جوبا مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن سەرۆيس قاجەت بولعان جاعدايدا پىسىقتالىپ, مەملەكەتتىك دەرەكقورلارمەن ينتەگراتسيالاناتىن بولادى.
كەيىن اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى رۋسلان ابدىحالىقوۆ زاڭ جوباسى تولىق پىسىقتالعانعا دەيىن ەنگىزىلمەيتىنىن حابارلادى. ازىرگە اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق بولماعان جاعدايدا ادام ءوزى تۋرالى اقپاراتتى يەسىزدەندىرە الاتىندىعىمەن عانا شەكتەلۋ جوسپارلانۋدا. قاناتقاقتى رەجىم جىل سوڭىنا دەيىن جالعاسادى. ال تولىق ىسكە قوسىلۋى 2022 جىلدىڭ سوڭىنا – 2023 جىلدىڭ باسىنا جوسپارلانعان.