قورداي اۋدانىندا ۇيىمداستىرىلعان ءباسپاسوز تۋرى اياسىندا ەلىمىزدەگى بىرقاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالىنىڭ وكىلدەرى ماسانشى اۋىلىندا بولىپ, كوكتەمگى دالا جۇمىستارىمەن تانىستى. نەگىزىنەن, ماسانشى اۋىلىن دۇنگەن ەتنوسىنىڭ وكىلدەرى مەكەندەيدى. بۇل ماڭاي اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا قولايلى.
اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ادىلەت قاسپاقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە جەرگىلىكتى شارۋالار كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىن باستاپ كەتكەن. سونىمەن قاتار ەگىستىك القاپتارعا مينەرالدى تىڭايتقىشتار ءبولىنىپ, اۋىلداعى اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى 60-70 پايىزعا جاڭارعان. «مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە, وتكەن جىلى ليزينگكە 158 تەحنيكا ساتىپ الىندى. ال اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 51 تەحنيكا الىندى. سونداي-اق مەملەكەت تاراپىنان ەگىس دالاسىنا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى ءبولىنىپ وتىر», دەيدى ول.
بۇگىندە ماسانشى اۋىلىندا 40-تان استام شارۋا شارۋاشىلىقپەن اينالىسادى ەكەن. ءناسىبىن قارا جەردەن تەرگەن جەرگىلىكتى حالىق جىل سايىن ەگىس القابىن كەڭەيتىپ, ءونىم كولەمىن ۇلعايتىپ كەلەدى. ولار كوبىنەسە ءسابىز, پياز سياقتى كوكونىس تۇرلەرىن ەگەدى. جالپى, اتالعان اۋىلدا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ايتارلىقتاي دامىعان دەۋگە بولادى. ماسەلەن, اۋدان بويىنشا بيىل 134 مىڭنان استام ەگىستىك جەرگە ەگىن ەگۋ جوسپارلانعان. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 14 098 گەكتارعا ارتىق. الداعى ۋاقىتتا بۇل جۇمىس جالعاسادى. ال اۋىل تۇرعىنى, «ششەنحو» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى ۋدجۋر كەريم بۇگىندە 200-دەن استام وتباسىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. قوجالىققا تيەسىلى 15 تەحنيكامەن شارۋالار كۇن سايىن ەگىس دالاسىندا جۇمىس ىستەۋدە. سونىمەن قاتار اۋىل تۇرعىنى ششەبا حيممانوۆ تا اۋىل ىشىنەن 20 سوتىق جەرگە قىزاناق, قيار, سارىمساق سياقتى كوكونىستەر ەگىپ كەلەدى. شارۋا بيىلعى جىلدىڭ وزىندە ءۇش رەت ءونىم العانىن ايتادى.
بىلتىر قورداي اۋدانىندا بولعان وقيعا كەزىندە ماسانشى اۋىلىنداعى بىرقاتار ءۇي مەن كاسىپكەرلىك نىسان زارداپ شەككەن بولاتىن. كەيىننەن مەملەكەت تاراپىنان ولارعا قولداۋ كورسەتىلىپ, اتالعان نىساندار از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قايتا قالپىنا كەلتىرىلدى. ماسەلەن, سول كەزدە اۋىل تۇرعىنى يۋسۋف پاروۆتىڭ ءۇيى ورتەنگەن. وعان ب ۇلىنگەن باسپاناسىنىڭ ورنىنا مەملەكەت 7 بولمەلى ءۇي سالىپ بەرىپتى. بۇل تۋرالى تۇرعىن ءباسپاسوز تۋرى كەزىندە ايتىپ بەردى. سول سياقتى, اۋىل تۇرعىنى ابدۋراشيد پۋتوردىڭ دا باسپاناسى مەن اۋىر جۇك كولىگىنە ءورت تيگەن ەكەن. اتالعان تۇرعىننىڭ ءۇيى دە بۇگىندە قالپىنا كەلتىرىلگەن. اۋىلدا وتكەن جىلى ءۇيى وتقا ورانىپ, مەملەكەت قامقورلىعىنىڭ ناتيجەسىندە قايتا قالپىنا كەلتىرىلگەن ءبىرسىپىرا ادام بار. بۇل رەتتە جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق قيىن-قىستاۋ كەزدە قولۇشىن سوزعان مەملەكەتكە العىسىن ءبىلدىردى.
ماسانشى اۋىلدىق وكرۋگى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى دىدىر حارسان ۇلى بۇگىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بەيبىت ءارى تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ال كاسىپكەر رابيا جينليروۆا قاقتىعىس كەزىندە يەلىگىندەگى بىرقاتار كاسىپكەرلىك نىساننىڭ ورتەنىپ كەتكەنىن سالدارىنان 20 ميلليون تەڭگە كولەمىندە زالال كەلگەنىن ايتتى. قازىر كاسىپكەرلىك نىساندار قالپىنا كەلتىرىلگەن.
مۇنداي قارقىندى جۇمىستار اۋداننىڭ قاراكەمەر اۋىلىندا دا جالعاسۋدا. اۋىلدىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەرعازى بوزشاەۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدا 20 پاتەرلى 10 ءۇي سالىنىپتى. اتالعان ۇيلەر الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلار مەن ءتۇرلى سالا ماماندارىنا بەرىلگەن.
جيىن بارىسىندا قورداي اۋدانىنىڭ اكىمى رۇستەم داۋلەت اۋداننىڭ بۇگىنگى احۋالى تۋرالى سۇحبات بەردى. اكىم ءوز سوزىندە وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قوردايعا ساپارىندا حالىق تاراپىنان الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ كوتەرىلگەنىن ايتتى. ناتيجەسىندە, پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس, قورداي اۋدانىنا ەل ۇكىمەتىنىڭ, جامبىل وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋ كورسەتكەنىن جەتكىزدى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر اۋدانداعى 392 جوباعا 35 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ونىڭ ىشىندە 11 ملرد تەڭگەگە 22 اۋىل گازداندىرىلىپ, اۋدان بۇگىندە گازبەن 95 پايىز قامتىلعان. سول سياقتى, 6,9 ملرد تەڭگەگە كوشەلەر جوندەلگەن. ءوز سوزىندە اۋدان اكىمى اۋىلىشىلىك جولدارعا, اۋىلداردى اباتتاندىرۋعا جانە جارىقتاندىرۋ جۇمىستارىنا دا مەملەكەت تاراپىنان كوپ كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار وتكەن جىلى 41 ءۇي مەن 13 كوممەرتسيالىق نىسان زارداپ شەككەن بولسا, بۇگىندە ولاردىڭ ءبارى مەملەكەت جانە دەمەۋشىلەر تاراپىنان قالپىنا كەلتىرىلگەن. سونداي-اق 135 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجاتقا اۋدان تۇرعىندارىنا كومەك كورسەتىلگەن. جالپى, بۇگىندە ماسانشى اۋىلىن مەكەندەيتىن دۇنگەن ۇلتىنىڭ وكىلدەرى قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ ۇستىندە. اۋىلداعى №13 ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى قامبار يمانقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان ءبىلىم وشاعىندا 936 بالا وقيدى. بۇل بالالاردىڭ ىشىندە تەك 34 بالانىڭ عانا ۇلتى قازاق. الايدا ساباق بارلىق ءبىلىم الۋشىعا قازاق تىلىندە جۇرگىزىلەدى. بىزبەن كەزدەسۋدە اتالعان ورتا مەكتەپتىڭ 9-سىنىپ وقۋشىسى, دۇنگەن ۇلتىنىڭ وكىلى زەينەپ حيبا قازاق ءتىلىن جاقسى كورەتىنىن, قۇرمەتتەيتىنىن, سول ءۇشىن مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنگەنىن ايتىپ, اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ «شەشە, سەن باقىتتىسىڭ» ولەڭىن وقىپ بەردى.
بۇگىنگى تاڭدا قورداي اۋدانىنىڭ سورتوبە اۋىلىندا 24 مىڭ حالىق تۇرادى. مۇنداعى تۇرعىنداردى نەگىزىنەن دۇنگەن ەتنوسىنىڭ وكىلدەرى قۇرايدى. قازىرگى كەزدە اۋىلدىڭ بىرلىگى جاراسىپ, ىنتىماعى ارتىپ كەلەدى. اسىرەسە, دۇنگەن ەتنوسىنىڭ وكىلدەرى قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدە بەلسەندىلىك تانىتۋدا. اۋىلداعى «دوستىق» بالاباقشاسىندا بۇگىندە 27 بالا تاربيەلەنۋدە. بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى حەدجەر يدىبونىڭ ايتۋىنشا, بالالار قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە قۇشتار ەكەن. بۇل ماقساتتا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. سونداي-اق اۋىل تۇرعىنى لەدجەي سىروۆ تا اۋىلداعى احۋالدىڭ تۇراقتى ەكەنىن ايتتى. اۋىل جاستارىن يماندىلىققا باۋلۋ ماقساتىندا وتكەن جىلى سورتوبە اۋىلىنان «يمامدار ءۇيى» اشىلعان بولاتىن. اتالعان ورتالىق اۋىلدىقتاردىڭ ءتۇرلى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ, يسلام, يمان تۇرعىسىندا ءدارىس وتكىزىپ كەلەدى. مۇندا كەلەلى رۋحاني باسقوسۋ ءوتىپ, سورتوبە اۋىلىنا ارنايى كەلگەن الماتى قالاسى, «بايكەن» مەشىتىنىڭ نايب يمامى نۇربولات دۇيسەباەۆ كوپشىلىكتىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىنشا وكىل يمامى بەيبىت مىرزاگەلديەۆ تە سۇحبات بەردى. «بۇگىندە قورداي اۋدانىنداعى 62 مەشىتتە 91 ءدىني قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە 30 قازاق, 59 دۇنگەن ەتنوسىنىڭ وكىلى بار. «وتاندى ءسۇيۋ – يماننان» دەمەكشى, بۇل ورتالىق حالىقتى تۋرا جولعا شاقىراتىن جەر. سونداي-اق جەرگىلىكتى يمامدار دا قازاق تىلىندە ۋاعىز ايتۋعا دايىندالىپ جاتىر», دەيدى بەيبىت مىرزاگەلديەۆ.
بۇل كۇندە قايتا تۇلەگەن قورداي اۋدانىنىڭ ەكى اۋىلىنداعى جاعداي بۇگىندە تۇراقتى. جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق مەملەكەت قولداۋىنا العىس بىلدىرۋدە. اۋىلدىقتار ءوزارا تۇسىنىستىك ارقىلى بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتى قولداپ, تىرشىلىگىن جالعاستىرۋدا.
جامبىل وبلىسى,
قورداي اۋدانى