الەكسەي تسوي ەلىمىزدەگى پاندەميا تۋرالى ءۇش بولجام ايتتى

الەمدە CوVID-19 اۋرۋى مەن ءولىم-ءجىتىم بويىنشا جاعداي شيەلەنىسە تۇسۋدە. بۇگىندە الەمنىڭ 221 ەلىندە 129 ملن استام كۆي جاعدايى تىركەلگەن, اۋرۋشاڭدىقتىڭ ءوسۋى – 0,5. 2,8 ملن استام ادام قايتىس بولدى, ءولىم كورسەتكىشى 2,2% قۇرادى. 2021 جىلدىڭ قاڭتارىندا سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ جالپى الەمدىك ستاتيستيكاسى ازداپ تومەندەگەننەن كەيىن, اقپان ايىنان باستاپ تۇراقتى ءوسۋ ءۇردىسى بايقالدى.

«جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا بيىل ناۋرىز-ءساۋىر ايلارىندا اۋرۋدىڭ ناقتى بولجامى تۋرا كەلدى. سوڭعى 10 كۇندە رەسپۋبليكادا كۆي جۇقتىرعان 15 156 ادام تىركەلدى, ناۋرىزدىڭ باسىمەن سالىستىرعاندا سىرقاتتانۋ دەڭگەيى 2,0 ەسە ءوستى, اسىرەسە الماتى, نۇر-سۇلتان قالالارىندا, الماتى, اقتوبە, اتىراۋ, قاراعاندى, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ناۋقاس سانى كوپ», دەدى ا.تسوي.

1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا كيۆ جۇقتىرعان ناۋقاستارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكادا 25 893 توسەك-ورىن بار , 258 ينفەكتسيالىق ستاتسيونار تارتىلعان. ونىڭ 33% پاتسيەنت جاتىر. رەانيماتسيالىق توسەك-ورىن سانى – 2394, جالپى ورىننىڭ 20%.

«ناۋرىزدا دا ءولىم-ءجىتىمنىڭ ءوسۋى بايقالادى, كۆي-دەن 288 ناۋقاس قايتىس بولدى, ونىڭ ىشىندە سوڭعى 2 اپتادا ءولىم-ءجىتىم 2,7 ەسە ءوستى. ناۋرىز ايىنداعى ءولىم-ءجىتىمنىڭ 74% 4 وڭىردە – الماتى قالاسى, نۇر-سۇلتان قالاسى, باتىس قازاقستان جانە قاراعاندى وبلىستارىندا بولعان», دەپ حابارلادى مينيستر.

وڭىرلەردە ينفەكتسيالىق ورىن رەزەرۆى 51 مىڭ توسەكتى قۇرايدى, جۇمىس ىستەپ تۇرعان ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردىڭ جۇكتەمەسى 70% جەتكەن كەزدە رەزەرۆتىك وبەكتىلەر تارتىلاتىن بولادى, بۇل رەتتە جوسپارلى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جالعاسادى. مينيسترلىك وڭىردەگى ءاربىر مەديتسينالىق ۇيىمداعى توسەك قورىنىڭ پايدالانىلۋىن مونيتورينگ جۇرگىزۋدىڭ ەلەكتروندىق جۇيەسىن ازىرلەدى, بۇل قوسىمشا ستاتسيونارلاردىڭ ۋاقتىلى ارەكەت ەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن قاتار كۆي-گە تەستىلەۋ زەرتحانالارىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا. بۇگىندە كۆي تەستىلەۋدى 154 زەرتحانا جۇزەگە اسىرادى, تەستىلەۋدىڭ جالپى قۋاتى تاۋلىگىنە 112 مىڭ تەستتى قۇرايدى. بارلىق زەرتحانالار, سونىڭ ىشىندە جەكە زەرتحانالار بىرىكتىرىلدى, بۇل CوVID-19 ءۇشىن پتر تەستىلەۋ ناتيجەلەرىنىڭ بىرىڭعاي دەرەكقورىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ا.تسوي ۆيرۋستىڭ تارالۋ جىلدامدىعى ۆيرۋس گەنومىنداعى وزگەرىستەرمەن بايلانىستى ەكەنىن ايتتى. جاڭا مۋتاتسيالاردى انىقتاۋ ماقساتىندا ءبىز تۇراقتى نەگىزدە رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى كۆي شتاممدارىنا گەنەتيكالىق زەرتتەۋ جۇرگىزەمىز.

ناۋرىزدا 265 گەنوتيپ زەرتتەلدى, ونىڭ 12 ۇلگىسىندە بريتاندىقتارعا تيەسىلى ۆيرۋس انىقتالدى, ونىڭ 8-ءى يمپورتتالعان. بۇل شتاممنىڭ اينالىمى الماتى, نۇر-سۇلتان قالالارىندا جانە اقتوبە وبلىسىندا انىقتالدى. الماتى قالاسىندا «وڭتۇستىك افريكا» شتاممىنىڭ اينالىمى بەلگىلەنگەن.

سونىمەن قاتار, ناۋرىز ايىنان باستاپ بۇكىل الەمدە ءۇش شتاممنىڭ ىقتيمال مۋتاتسياسىن انىقتاۋدىڭ ەكسپرەسس ءادىسى جۇرگىزىلۋدە. 357 ۇلگى زەرتتەلدى, ونىڭ ىشىندە 13 ءوڭىردىڭ 87 سىناماسىندا «بريتاندىق» جانە «وڭتۇستىك افريكالىق» شتاممدارعا ءتان ىقتيمال مۋتاتسيا انىقتالدى.

«قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى, ءسىزدىڭ تاپسىرماڭىزعا سايكەس, 2021 جىلعى 1 اقپاننان باستاپ كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ باستالدى. ۆاكتسيناتسيا الدىمەن كۆي-مەن كۇرەسىپ جۇرگەن ماماندارعا سالىندى. بۇل تاكتيكا الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە قولدانىلادى. 2 اي وتكەن سوڭ, كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسيا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن كورسەتتى, سونداي-اق حالىق اراسىندا سەنىمدى ارتتىردى. 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا 300 مىڭ ازاماتقا ۆاكتسيناتسيانىڭ قولجەتىمدىلىگى قامتاماسىز ەتىلدى. ءساۋىر ايىنىڭ ىشىندە رەسەيلىك ۆاكتسينانىڭ قوسىمشا 2 ملن استام دوزاسىنان جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيىن 6 ميلليونعا جۋىق قازاقستاندىقتى ۆاكتسيناتسيالاۋ جوسپارلانعان», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى.

ۆاكتسينانىڭ بۇل كولەمى كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋعا جاتاتىن كونتينگەنتتى جانە وتەۋسىز نەگىزدە بارلىق نيەت بىلدىرۋشىلەرگە ۆاكتسيناتسيانىڭ قولجەتىمدىلىگىن بارىنشا كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

مينيستر سونداي-اق قازاقستاندا اۋقىمدى ۆاكتسيناتسيا جۇرگىزۋ تاجىريبەسى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇعان دەيىن ەلدە ءبىر ايدا 2 ميلليوننان استام ازامات تۇماۋعا قارسى ۆاكتسيناتسيالاندى. ەل اۋماعىندا انىقتالعان مۋتاتسيالانعان شتاممداردى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىز ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ بولجامىن جاڭارتتىق.

وسىلايشا, پەسسيميستىك ستسەناري بويىنشا 2021 جىلدىڭ ءساۋىر-ماۋسىمىندا تىركەلگەن جاعدايلاردىڭ سانى شامامەن 370 مىڭ ادامدى قۇرايدى, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ 190 مىڭ ادامدى قاجەت ەتەدى. ەكىنشى رەاليستىك ستسەناري بويىنشا 2021 جىلدىڭ ءساۋىر-ماۋسىمىندا تىركەلگەن جاعدايلاردىڭ بولجامدى سانى شامامەن 250 مىڭ ادامدى قۇرايدى, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋعا 127 مىڭ ادام قاجەت بولادى.

وپتيميستىك ستسەناري بويىنشا 2021 جىلدىڭ ءساۋىر-ماۋسىمىندا تىركەلگەن جاعدايلاردىڭ سانى شامامەن 140 مىڭ ادامدى قۇرايدى, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋعا 71 مىڭ ادام قاجەت بولادى.

«مينيسترلىك ەلدەگى جانە الەمدەگى ەپيدەميالىق احۋالعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزەدى, سونىڭ نەگىزىندە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن سىرقاتتانۋ دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە دايىندىعىن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ەپيدەميانىڭ ستسەناريى بويىنشا جۇكتەمەنى جەڭە الادى. وسىعان بايلانىستى شەكتەۋ شارالارى جەرگىلىكتى جانە ەلدىك دەڭگەيدە دە, وڭىرلىك دەڭگەيدە دە سارالانعان تۇردە قابىلدانادى», دەدى مينيستر.

ونىڭ پىكىرىنشە, ۆاكتسيناتسيا قارقىنىن ارتتىرۋ شەكتەۋ شارالارىن ازايتۋعا جانە پاندەمياعا دەيىنگى كەزەڭدەگى قوعامعا ورالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.