قازاقستاندا كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا شتاممدارى انىقتالعان جوق - الەكسەي تسوي

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ مالىمەتىنشە, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن قوسپاعاندا, جۇقپالى اۋرۋلار بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعداي جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا تۇراقتى بولىپ وتىر. 64 ينفەكتسيالىق اۋرۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 42 ينفەكتسيا بويىنشا سىرقاتتانۋشىلىق تومەندەگەنىن كورسەتەدى.

«بيىل ادامداردىڭ وبا, تىرىسقاق, ءىش سۇزەگى, قۇتىرۋ, تۋليارەميا, كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسى, ديفتەريا, سىرەسپە, قىزامىق, قىزىلشا, ءسىبىر جاراسى, بەزگەك اۋرۋلارى تىركەلگەن جوق. وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 45 جۇقپالى اۋرۋ بويىنشا اۋرۋشاڭدىقتىڭ تومەندەگەنى بايقالدى», دەدى ا. تسوي.

سونىمەن قاتار قازاقستان اۋماعىندا وبانىڭ, تۋليارەميانىڭ, گەمورراگيالىق قىزبانىڭ, كۇيدىرگىنىڭ جانە باسقا دا زوونوزدى ينفەكتسيالاردىڭ تابيعي وشاقتارى بار. الداعى ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىمعا بايلانىستى وڭىرلىك اكىمدىكتەر حالىقتىڭ اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالارمەن سىرقاتتانۋشىلىعىنىڭ الدىن الۋ شارالارىن ۋاقتىلى ىسكە اسىرۋى قاجەت. ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرى كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسىمەن (كقگق) سىرقاتتانۋشىلىق بويىنشا ەندەميالىق بولىپ قالۋدا.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى اتاپ وتكەندەي, كقگق بويىنشا ەپيدەميالىق ماۋسىمنىڭ باستالۋى قارساڭىندا وڭىرلەر كقگق حالقىنىڭ اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ ماسەلەسىن مۇقيات پىسىقتاۋى, اتاپ ايتقاندا, بۋفەرلىك ايماقتار قۇرىپ, ەلدى مەكەندەردەگى مال جانە مال قورالارىنا, جەكە اۋلالارعا, ۋاقىتشا تۇراقتارعا, قورالارعا جانە اينالاداعى اۋماقتارعا كەنەگە قارسى وڭدەۋ جۇرگىزۋ قاجەت.

قازاقستاندا ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىمدا جرۆي جانە تۇماۋمەن سىرقاتتانۋشىلىق وتكەن ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىممەن سالىستىرعاندا 2,2 ەسەگە تومەندەگەنى بايقالادى. جرۆي-مەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ تومەندەۋى حالىقتى, ونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ وسال توپتارىن تۇماۋعا قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋمەن قامتۋمەن, ماسكالىق رەجيمدى, الەۋمەتتىك ارا قاشىقتىقتى ساقتاۋمەن, ۇيىمداسقان ۇجىمداردى بولۋمەن بايلانىستى.

اعىمداعى ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىمدا تۇماۋعا قارسى ۆاكتسيناتسيامەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ۆاكتسينالاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن جويۋ ءۇشىن الەكسەي تسوي اكىمدىكتەرگە قازىردىڭ وزىندە ءتيىستى كونتينگەنتتى ۆاكتسيناتسيالاۋمەن قامتۋ ءۇشىن تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا ساتىپ الۋعا قارجى ءبولۋدى ارتتىرۋدى ۇسىندى. بۇل بىرىڭعاي ديستريبيۋتورعا بولاشاق ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىمعا تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا كولەمىن الدىن-الا قورلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۋرالى ايتا كەلە, مينيستر جالپى الەمدە كۆي-مەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ تومەندەۋ ءۇردىسى بايقالعانىن ايتتى. وسىلايشا, ددسۇ-نىڭ التى ايماعىنىڭ تورتەۋىندە اۋرۋدىڭ ازداپ تومەندەۋ بەتالىسى ساقتالۋدا, ال شىعىس جەرورتا تەڭىزى ايماعىندا جانە ەۋروپادا اۋرۋدىڭ ءوسۋى بايقالادى, وسىعان بايلانىستى يتاليا, بولگاريا, سلوۆاكيا, گەرمانيا, ەستونيا جانە باسقا دا بىرقاتار ەۋروپا ەلدەرىندە كارانتيندىك شارالار كۇشەيتىلۋدە.

«پاندەميا باستالعالى بەرى قازاقستاندا COVID-19 وڭ ناتيجەسىمەن 225 685 ناۋقاس جانە كۆي- 49 817 جاعداي تىركەلدى. ناۋقاستاردىڭ 92%-ى ساۋىعىپ كەتتى», دەدى ول.

ەپيدەميولوگيالىق جاعداي ماتريتساسىنا سايكەس قازاقستان سوڭعى ءۇش كۇن بويى «سارى» ايماقتا تۇر. «قىزىل» ايماقتا 3 ءوڭىر: نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارى جانە باتىس قازاقستان وبلىسى. «سارى» ايماقتا 4 ءوڭىر بار (اقمولا, اتىراۋ, الماتى جانە قاراعاندى وبلىستارى). قالعان 10 ءوڭىر «جاسىل» ايماقتا ورنالاسقان. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقپان ايىندا قاڭتار ايىمەن سالىستىرعاندا اۋرۋدىڭ 30%-عا تومەندەگەنىن اتاپ ءوتتى. ناۋرىزدا سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ 1,2 ەسە تومەندەگەنى بايقالادى.

سونىمەن قاتار, الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارىندا, الماتى جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ءوسۋى بايقالادى. كۆي جاعدايلارىنىڭ تۋىنداۋ سەبەپتەرىن تالداۋ ونىڭ وزدىگىنەن جۇگىنۋ بويىنشا تەكسەرىلگەن ادامدار اراسىندا 45%-عا دەيىن, اۋرۋدى جۇقتىرعاندارمەن بايلانىستا بولعانداردىڭ اراسىندا 35%-عا دەيىن, پروفيلاكتيكالىق ماقساتتا تەكسەرۋدەن وتكەن ادامداردىڭ اراسىندا 20% دەڭگەيىندە انىقتالعانىن كورسەتەدى. وقىتۋدى وففلاين رەجيمدە بىرتىندەپ ىسكە قوسۋدى ەسكەرە وتىرىپ, وقۋشىلاردىڭ سىرقاتتانۋشىلىعىنا كۇندەلىكتى مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى.

«وقۋشىلار اراسىندا جاعدايلاردى تىركەۋ جالعاسۋدا. رەسپۋبليكا بويىنشا اۋىرعانداردىڭ جالپى سانى 0,2%-دان اسپايدى. قازىرگى ۋاقىتتا كارانتيندىك شارالار وڭىرلەردە جانە جەكەلەگەن مەكتەپتە سىرقاتتانۋشىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, سارالانعان تۇردە قولدانىلادى. ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىن وففلاين رەجيمدە وقىتۋعا دايىنداۋ ماقساتىندا كارانتين رەجيمى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى تۇرعىسىنان 3 266 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى, ونىڭ بارىسىندا 282 مەكتەپتە نەمەسە 8,6% بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا بارلىق انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار جويىلدى», دەدى ا. تسوي.

قر دسم باسشىسىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, بۇگىنگى تاڭدا 14 ەلمەن اۋە قاتىناسى قالپىنا كەلتىرىلدى, رەيستەر سانى اپتاسىنا 95 رەيسكە دەيىن ۇلعايتىلدى, ەڭ كوپ كەلەتىن جولاۋشىلار سانى نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىنا تيەسىلى, 6 قازاننان باستاپ مەملەكەتتىك شەكارانى 1 ملن-نان استام ادام كەسىپ ءوتتى, تەستىلەنگەنى – 203 مىڭ, 1042 ناۋقاس انىقتالدى.

«قىركۇيەك پەن قاڭتار ارالىعىندا ەل اۋماعىندا تارالاتىن كۆي ۆيرۋستارىن گەنومدىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا كوروناۆيرۋستىڭ ("بريتاندىق", "وڭتۇستىكافريكالىق", "برازيليالىق") جاڭا شتاممدارى انىقتالعان جوق. قازىرگى ۋاقىتتا مۋتاتسيالاردىڭ بار-جوعىن انىقتاۋ ءۇشىن اقپان-ناۋرىز ايلارىندا انىقتالعان وڭ ۇلگىلەرگە گەنەتيكالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلۋدە», دەدى مينيستر.

«سارى» جانە «جاسىل» ايماقتاردا تۇرعان وڭىرلەردە كارانتين رەجيمىن بارىنشا جەڭىلدەتۋ شارالارى قابىلدانعان. وسىعان بايلانىستى مونيتورينگ توپتارىنىڭ جۇمىسى كۇشەيتىلدى, الايدا انىقتالعان شەكتەۋ شارالارىن بۇزۋشىلىقتاردىڭ سانى ازايعان جوق. ماسەلەن, اقپان ايىندا قاڭتارمەن سالىستىرعاندا رەيدتەر سانى 1,3 ەسەگە ارتتى, بۇل رەتتە انىقتالعان شەكتەۋ شارالارىن بۇزۋشىلىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 3,6% قۇرادى. جەكە تۇلعالارعا قاتىستى ايىپپۇلدار سانى 1,7 ەسەگە ارتتى. 1 اقپاننان باستاپ كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ باستالدى. ۆاكتسيناتسيالاۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن بۇگىندە 347 ەگۋ پۋنكتى جۇمىس ىستەيدى, 76 188 ازامات ەگىلدى.

اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ءساۋىر ايىنان باستاپ جەتكىزۋ كولەمىن ەداۋىر ارتتىرۋمەن 180 000 دوزا ۆاكتسينا قوسىمشا جەتكىزىلەدى دەپ كۇتىلۋدە.

«سونداي-اق ءساۋىر ايىنان باستاپ حالىقتىڭ وسال توپتارى — سوزىلمالى اۋرۋلارى بار, 65 جاستان اسقان ادامداردى جانە باسقا دا توپتارىن ۆاكتسيناتسيالاۋدى باستاۋ جوسپارلانۋدا. كەلىپ تۇسەتىن ۆاكتسينا كولەمىنىڭ اي سايىنعى ۇلعايۋىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋماق اكىمدەرى ۆاكتسينانى ساقتاۋ جانە تاسىمالداۋ شارتتارىن ساقتاي وتىرىپ, قوسىمشا ەگۋ كابينەتتەرىن اشۋدى قاراستىرۋى قاجەت», دەدى ا. تسوي.

ۆاكتسينا وندىرۋشىلەرمەن جۇرگىزىلگەن كەلىسسوزدەردى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندا اعىمداعى جىلى 12 ملن-عا جۋىق ۆاكتسينا دوزاسىن قابىلداۋ جوسپارلانىپ وتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بولجام جونىندەگى جۇمىس توبى مىندەتتى ماسكا رەجيمىن, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋدى جانە كۇتىلەتىن ۆاكتسيناتسيانى قوسا العاندا, قولدانىستاعى شەكتەۋ شارالارىن ساقتاي وتىرىپ, 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەپيدەميولوگيالىق احۋالدى دامىتۋ بولجامىن جاسادى. ماسەلەن, وپتيميستىك ستسەناري بويىنشا ءساۋىر ايىندا تاۋلىگىنە 500-گە جۋىق اۋرۋ تىركەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. پەسسيميستىك ستسەناريدە كۇنىنە 1700 جاعدايعا دەيىن تىركەلۋى مۇمكىن. ءبىرىنشى كەزەڭدە ۆاكتسيناتسيالاۋدىڭ اسەرى يممۋنيتەتتى دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى ۋاقىتپەن شەكتەلەدى. كەيىننەن ۆاكتسيناتسيانىڭ اسەرى كۇشەيىپ, ەلدەگى ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدىڭ تۇراقتانۋىنا اسەر ەتەدى. پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ وتكەن اپتادا پاۆلودار وبلىسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ 370 جاعدايى تىركەلگەنىن ايتتى, ول وتكەن 7 كۇنگە قاراعاندا 29%-عا تومەن. راستالعان جانە ىقتمال جاعدايلاردىڭ رەپرودۋكتيۆتى كورسەتكىشى 0,820-عا دەيىن تومەندەدى.

«ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلارعا جاتقىزىلاتىن ناۋقاستاردىڭ سانى ازايعانى بايقالادى: ولاردىڭ جۇكتەمەسى 38%-دان 26%-عا دەيىن تومەندەدى. ءموبيلدى بريگادالاردى شاقىرتۋ وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا 1,5 ەسەگە ازايدى», دەدى ءا. سقاقوۆ.

20 اقپاننان باستاپ وبلىستا «سارى ايماققا» سايكەس شەكتەۋ شارالارى قولدانىلدى. كارانتيندىك شارالاردى ساقتاي وتىرىپ, كاسىپكەرلەردىڭ كوبى اشىلدى. بۇگىن ءوڭىر «جاسىل ايماققا» كىردى. وڭىردە 176 مونيتورينگتىك توپ جۇمىس ىستەيدى. وقۋ جىلىنىڭ باسىنان بەرى وقۋشىلار اراسىندا 1425 كۆي جۇقتىرۋ جاعدايى تىركەلدى, ونىڭ ىشىندە قاشىقتان وقىعاندار – 76%. ءوز كەزەگىندە, سوڭعى ءۇش ايدا اۋرۋدىڭ ازايۋى بايقالۋدا: ەگەر قاڭتاردا وقۋشىلار اراسىندا 460 كۆي جۇقتىرۋ جاعدايى تىركەلسە, اقپاندا – 375, ناۋرىزدىڭ 15 كۇنىندە – 61 جاعداي تىركەلگەن.

«مەكتەپتەردە ىندەتتىڭ الدىن الۋ جانە ونىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن كەلەسى شارالار قابىلدانۋدا: ءاربىر جاڭا جاعداي بويىنشا ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار جۇرگىزۋ تۋرالى قاۋلى شىعارىلادى, سىنىپتا ينفەكتسيا انىقتالعان جاعدايدا ول قاشىقتان وقىتۋعا اۋىستىرىلادى, قايتالانعان جاعدايلار تىركەلگەن بولسا بۇكىل مەكتەپ قاشىقتان وقىتۋعا كوشىرىلەدى», دەدى پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى.

وقۋ جىلىنىڭ باسىنان بەرى مەكتەپتەردىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ تۋرالى 88 قاۋلى شىعارىلدى جانە جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارىنا قاتىستى 12 اكىمشىلىك ماتەريال جاسالدى. جالپى بارلىق قاجەتتى شارالار قابىلدانۋدا, ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ جونىندەگى جۇمىس ەرەكشە باقىلاۋدا.