ەلەكتر جەلىسىندەگى اقاۋ (اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن توقتاتىپ, كولىككە قۇياتىن گاز تاپشىلىعىن تۋىنداتتى)

«KEGOC» اق-نىڭ مالىمەتىنە سۇيەن­سەك, 10 قاڭتاردا نۇر-سۇلتان ۋاقى­تى­مەن ساعات 19:25-تە اۋا رايىنىڭ كۇرت وزگەرۋىنەن, دالىرەك ايتقاندا قار مەن جاڭبىر تۇرىندەگى ەكپىندى جاۋىن-شاشىن مەن مۇزدىڭ قاتۋى سالدارىنان اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا 220 كۆ-تىق «يندەر-اتىراۋ» جوعارى ۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىسى اجىراتىلعان. وسى ۋاقىتتا قاراباتان گتەس-ىندە جالپى جۇكتەمەسى 100 مۆت بولاتىن ەكى گەنەراتور اجىراتىلدى. بۇل اتىراۋ مەن ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا جيىلىكتىڭ كۇرت تومەندەۋىنە الىپ كەلدى. وسىنىڭ سالدارىنان جيىلىكتىڭ تومەندەۋىنىڭ الدىن الاتىن اۆتوماتيكا ىسكە قوسىلدى.

اۆتوماتيكانىڭ ىسكە قوسىلۋىنىڭ ناتي­جەسىندە ەكى وبلىستا ەلەكتر ەنەرگيا­سى­نىڭ تولىقتاي ءسونىپ قالۋ قاۋپىن تۋعىزاتىن جيىلىكتىڭ تەرەڭ تومەندەۋىنە جول بەرىلگەن جوق. ال ساعات 23:22-دە قاراباتان گتەس-ءىنىڭ ءبىر گەنەراتورى ىسكە قوسىلىپ, ستانسا گەنەراتسياسى 50 مۆت-قا ارتتىرىلدى. ساعات 22:59-دا جەس-3 ماەك-تە قۋاتى 200 مۆت بلوكتى قوسۋعا نۇسقاۋ بەرىلىپتى.

وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىق باس­قارماسىنىڭ باسشىسى باۋىرجان تۇحفاتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلەكترمەن جاب­دىق­تاۋداعى وسىنداي ىركىلىس 11, 15, 16 قاڭتاردا دا تۋىندادى. بىراق ەنەرگەتيكتەر ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جابدىقتاۋدى قالپىنا كەلتىردى. بۇل اقاۋدىڭ سەبەبىن زەرتتەۋ ءۇشىن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ اتومدىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاداعالاۋ كوميتەتى كوميسسيا قۇردى. وسى كوميسسيا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىمەن ناقتى شارالار قابىلدانادى, – دەيدى ب.تۇحفاتوۆ.

«كەGوس» اق «باتىس جۇيەارالىق ەلەكتر جەلىلەرى» فيليالىنىڭ ديرەك­تو­رى كونستانتين چەرنوحاەۆ ەلەكتر­مەن جابدىقتاۋداعى ىركىلىس اتىراۋ جەو-دا, قاراباتانداعى ەلەكتر ستانسا­سىندا (Karabatan Utility Solutions جشس) گەنەراتسيانىڭ تومەندەۋى مەن «تەڭىز­شەۆرويل» جشس-نىڭ جۇيەسىندە اۋىتقۋ بولعانىن راستادى. جىلىوي, يندەر, قىزىلقوعا, ماحامبەت, قۇر­مان­­عازى, ماقات اۋداندارى مەن اتى­راۋ قالاسىنىڭ سول جاعالاۋ بولى­گىن­دە «اتىراۋ-جارىق» اق-نىڭ تۇتى­نۋ­شى­لا­رى جارىقسىز قالدى.

ك.چەرنوحاەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى كەز­دە اۆتوماتتى اجىراتۋدى ەنگىزەتىن اپاتقا قارسى اۆتوماتيكا ەكى رەت ىسكە قوسى­لى­پتى. شەكتەۋلەردىڭ جالپى كولەمى شامامەن 100 مۆت, ونىڭ ىشىندە اتىراۋدا – 70, ال ماڭعىستاۋدا 30 مۆت-تى قۇرادى. ءىرى قوسالقى ستانسالاردى, ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىسانداردى اجىراتۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى جەلسىز نوسەر جاڭبىر عانا ەمەس.

– بۇل جاڭبىر قانداي دا ءبىر زات اكەلدى. بۇل وقشاۋلاۋدىڭ قاباتتاسۋىنا سەبەپ بولدى. قۇرامىندا نە بولعانىن قازىر ايتا المايمىز. مۇمكىن بۇل جەلمەن كوتەرىلىپ, الدەبىر تسيكلونعا شوعىر­لان­عان كاسپي نەمەسە ارال تەڭىزىنىڭ تۇزى شىعار. مۇمكىن باسقا ءبىر نارسە بولار, – دەيدى ك.چەرنوحاەۆ.

سودان بەرى ەكى ايعا جۋىق مەرزىم ءوتتى. الايدا ەلەكتر جەلىسىندەگى اقاۋدىڭ ناقتى سەبەبى ءالى دە جۇمباق كۇيىندە قا­لىپ وتىر. ال سالدارى كۇردەلى ەكەنى بى­لىنە باستادى. ماسەلەن, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ باس ديرەكتورى شۋحرات دانبايدىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, كاسىپورىندا ايماقتى ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جۇيە­سىن­دە بولعان ىركىلىستىڭ سالدارىنان تەحنو­گەن­دىك اقاۋلار ءجيى كەزدەسكەن.

– بيىلعى قاڭتاردا زاۋىتتا كەرنەۋدىڭ 21 تەرەڭ اقاۋى بايقالدى. سونىڭ سالدارىنان CCR تەحنولوگيالىق قوندىرعىسى كاتاليزاتورلارىنىڭ 90 پايىزى ىستەن شىقتى. بۇدان باسقا دا سالدارلار پايدا بولدى. سول سەبەپتەن, زاۋىت ءالى كۇنگە دەيىن تۇراقتى تەحنولوگيالىق رەجىمگە ەنە الماي وتىر. كاسىپورىنعا كەلتىرىلگەن شىعىن 25 ملرد تەڭگەگە باعالاندى, – دەيدى ش.دانباي.

مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ تۇراقتى تەحنولوگيالىق رەجىمگە ەنە الماعانى اتىراۋدا كولىككە قۇياتىن سۇيىتىلعان گاز تاپشىلىعىن تۋىنداتارىن ەشكىم بولجاي الماعان سەكىلدى. بۇل ماسەلە ۋشى­عا باستاعاندا وبلىس اكىمى ماحامبەت دوس­مۇحامبەتوۆ جەدەل كەڭەس وتكىزىپ, سۇيىتىلعان گاز تاپشىلىعىنىڭ تۋىنداۋىنا جول بەرگەن جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ سالعىرتتىعىن سىنعا الدى.

– جاۋاپتى باسقارما باسشىلارى ماسەلەنىڭ ۋشىعۋىنا جول بەرىپ وتىر. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مەن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىمەن تىعىز بايلانىس جاساپ, ماسەلەنى ۋاقتىلى رەتتەگەندە مۇنداي جاعداي بولماس ەدى. وسىنداي ولقىلىققا تىكەلەي جاۋاپتى تۇلعالارعا قىزمەتتىك شارا قولدانىلادى, – دەدى م.دوسمۇحامبەتوۆ.

وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقار­ما­سى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دانيار مۇقىشەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەنەرگەتيكا مينيستر­لىگىنىڭ جوسپارىنا سايكەس, اق­پان­دا ناۋرىز ايى ءۇشىن وبلىسقا قا­جەتتى 4 600 توننا سۇيىتىلعان گاز بەرۋ تۋرالى كەستە جىبەرىلىپتى. بىراق اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى جوندەۋ جۇمىس­تا­رى­نىڭ جۇرگىزىلۋىنە بايلانىستى ءتيىستى كولەمدەگى سۇيىتىلعان گازدى بەرە الماي وتىر. وسىعان بايلانىستى وزگە كوم­پا­نيا­­لاردان 4 500 توننا گاز ساتىپ الۋ جوس­پار­لانىپتى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ۇسىنعان اقپاراتقا قاراعاندا, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنداعى كا­تا­ليتيكالىق كرەكينگ قوندىرعىسىنىڭ ىستەن شىعۋىنا بايلانىستى سۇيىتىلعان مۇناي گازىن ءوندىرۋ جۇزەگە اسىرىلماي­دى. اتالعان قوندىرعىنى قال­پى­نا كەل­تى­رۋ ناۋرىزدىڭ سوڭىنا دەيىن جال­عاس­قالى وتىر. وسىعان وراي مينيسترلىك ناۋرىز ايىنا سۇيىتىلعان مۇناي گازىن جەتكىزۋدىڭ تۇزەتىلگەن جوسپارىن قايتا جاساقتادى. وندا اتالعان اتى­راۋ­­داعى زاۋىتقا بەكىتىلگەن وڭىرلەر وزگە زاۋىت­تار­دىڭ رەسۋرستارىنا قايتا ءبو­لى­ن­دى.

– اتاپ ايتقاندا, الماتى, قاراعاندى, سول­تۇستىك قازاقستان, جامبىل وبلىس­تا­رى مەن نۇر-سۇلتان, الماتى قالا­لا­­­رى­نا سۇيىتىلعان گازدى جەتكىزۋ «پەت­­رو­­­­قازاقستانويلپروداكتس» جشس­­نا جۇكتەلدى. ال قوستاناي مەن ماڭ­­عىستاۋ وبلىستارىنا «سنپس-اقتو­بە­مۇ­­نايگاز» اق جەتكىزەدى. اتىراۋ وب­لى­سىن «تەڭىزشەۆرويل» جشس, باتىس قا­زاق­ستان وبلىسىن «جايىقمۇناي» جشس قامتيتىن بولادى. قازىر قايتا تۇزەتىلگەن جوسپارعا سايكەس گاز جەلىسى ۇيىمدارى مەن جەتكىزۋشى زاۋىتتار اراسىندا شارتتار جاساۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسىلايشا, وڭىرلەردىڭ سۇيىتىلعان مۇناي گازى­نا قا­جەت­تىلىگى جوسپارلى كولەمدە قامتا­ما­سىز ەتىلەدى, – دەپ حا­بار­لادى مينيس­تر­ل­ىكتىڭ ءباسپاسوز قىز­مەتى.

مىنە, وسىدان-اق ەلەكتر جەلىسىندەگى اقاۋدىڭ سالدارى كۇردەلى ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى.

اتىراۋ وبلىسى