سول زامانداعى سولاقاي ساياساتتىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇرعان پورترەت. پولوتنونىڭ ورتاسىندا ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحاننىڭ اتىلار الدىنداعى فوتوسىنا قاراپ جازىلعان بەينەسى, جان-جاعى باتتاستىرا جاپسىرىلعان «يزۆەستيا», «وميچ» سىندى گازەتتەر مەن وردەر سەكىلدى ءىس قاعازداردىڭ كوشىرمەلەرى. تىڭ يدەيا, تىڭ كارتينا.
بۇل تۋىندىنى سەمەيلىك سۋرەتشى مارجان باقىتبەك بار-جوعى ءتورت-اق ساعاتتىڭ ىشىندە ءبىر دەممەن جازىپ شىققان. ايتۋىنشا, الاشورداشىلار تۋرالى دەرەكتى فيلم كورىپ, سونىڭ اسەرىمەن قولىنا قىلقالام العان.
– ءاليحان بابامىزدىڭ سوڭعى فوتوسىن كورگەندە كومەيىمە وكسىك تىعىلدى. ۇلت ازاتتىعى ءۇشىن باسىن بايگەگە تىككەن بابامىزعا قانداي قۇرمەت كورسەتسەك تە, لايىق ەدى. فوتوسىنا قاراڭىزشى, قيىندىقتى كوپ كورىپ, ۋايىمدا بولعان ادام ەكەنى كوزقاراسىنان, سامايىنا تۇسكەن اق شاشىنان, تەرەڭ اجىمىنەن كورىنىپ تۇر. ۇلتتىق مۇددە جولىندا تەر توككەن ناعىز مەملەكەتشىل ادام ەكەن, – دەيدى سۋرەتشى قىز.
ءاليحاننىڭ مۇڭدى سۋرەتى اسەر ەتسە ەتكەندەي, ايتپەسە كوپشىلىگىمىز جاس كەزىندەگى كەلبەتتى, جانارى وتكىر جىگىت اعاسىن عانا كورىپ ءجۇرمىز. 1937 جىلى تۇسىرىلگەن فوتودا ونىڭ قازاق ءۇشىن قانشاما قاسىرەتتى ارقالاپ كەتىپ بارا جاتقانىن وپ-وڭاي اڭعارۋعا بولادى. ال سونى بايقاپ, كەنەپ بەتىنە سوناۋ سۇرقاي ساياساتپەن جىمداستىرا وتىرىپ بەينەلەگەن سۋرەتشىنىكى – شەبەرلىك, ۇلت كوسەمىنە دەگەن قۇرمەت.
اياگوز اۋدانى, بارشاتاس اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن مارجان باقىتبەك شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «بەينەلەۋ ونەرى جانە ديزاين» فاكۋلتەتىن ۇزدىك اياقتاعاننان كەيىن شىعارماشىلىقتان ءبىر ساتكە دە قول ۇزگەن جوق. ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە. وسى ۋاقىتقا دەيىن 50-60 كارتينا جازعان. ول ءمان-ماعىناسىز سۋرەتتەردەن گورى قازاقتىڭ تاريحىن بەينەلەگەندى قۇپ كورەدى.
– سالماقتى وي ايتاتىن كارتينالار جازۋعا تىرىسامىن. ۇلتتى جىگەرلەندىرەتىن, وي سالاتىن تاقىرىپتى كوتەرگىم كەلەدى. اڭىز-اڭگىمەلەردىڭ جەلىسىمەن يلليۋستراتسيا جاساۋدى ويلاستىرىپ ءجۇرمىن. اكەم مارقۇم جۇيرىك باپتاپ, تازى جۇگىرتكەنىن كورىپ وسكەندىكتەن شىعار, ۇلتتىڭ جان-دۇنيەسىنە تەرەڭ ۇڭىلەمىن, – دەيدى ارمان-جوسپارىمەن بولىسكەن مارجان باقىتبەك.
قازاقى وتباسىندا وسكەن سۋرەتشىنىڭ تۋعان اپاسى دا شەبەر, ىسمەر كىسى بولعان ەكەن. سىرماق سىرۋدىڭ, الاشا باسۋدىڭ, قۇراق كورپە قۇراۋدىڭ قىر-سىرىن كىشكەنتايىنان كورىپ وسكەن. بىراق ىسمەرلىكتى ەمەس, قىلقالامدى تاڭداعان مارجاننىڭ ماقساتى – ۇلت ءۇشىن ەڭبەك قىلۋ.
سەمەي