جەر-جاھاندا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى «ۇستەمدىك قۇرعان», ەل باسىنا كۇن تۋعان وسىناۋ شىرعالاڭ شاق بىرلىگىمىز بەن ەلدىگىمىز سىنالعان كەزەڭ بولدى. ادامزاتقا زور زاردابىن تيگىزگەن بۇل ورتاق «جاۋمەن» بۇكىل الەم بولىپ بىرىگىپ كۇرەسىپ جاتقانىمىزعا ءبىر جىل تولدى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا اتاپ ءوتىپ, پاندەميا باستالعالى بەرى قازاقستان الەممەن بىرگە كوپتەگەن قيىندىقتى باستان وتكەرگەنىن, مەملەكەت ازاماتتاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ ءۇشىن پارمەندى شارالار قابىلداعانىن مالىمدەدى. ورشىگەن ىندەتتى بەرەكە-بىرلىك پەن ءوزارا قولداۋدىڭ ارقاسىندا ەڭسەردىك. دەگەنمەن داۋاسىز دەرتتىڭ قاتەرى ءالى دە سەيىلە قويعان جوق. ال بۇل بالەكەتتەن ءبىرجولا قۇتىلۋدىڭ بىردەن-ءبىر امالى ۆاكتسينالاۋ بولىپ تۇر. وسىعان ءمان بەرگەن مەملەكەت باسشىسى بارشا وتانداستارىمىزدى اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدەۋگە شاقىردى.
مەملەكەت قولداۋى – تۇراقتىلىق تىرەگى
دۇنيە ءجۇزىن دۇربەلەڭگە سالعان ىندەتپەن ءار مەملەكەت ءوزىنىڭ ءال-دارمەنىنشە كۇرەسىپ باعۋدا. ارينە, الدىمەن ازاماتتاردىڭ اماندىعى – باستى ورىندا. دەگەنمەن وقشاۋلانعان حالىقتىڭ جۇمىسى تۇرالاپ, ناپاقاسىنان ايىرىلعانى دا ەسكەرىلىپ, مەملەكەت تاراپىنان ۇدايى الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. بۇل رەتتە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دەر كەزىندە قابىلداعان پارمەندى شارالارى كۇردەلى كەزەڭنىڭ كۇرمەۋلى ماسەلەلەرىن شەشۋگە سەپتەستى.
راسىندا, ىندەت كەلىپ, قانشاما ءىسىمىز ىركىلىپ, جۇرىسىمىزدەن جاڭىلىپ, زور شىعىنعا ۇشىرادىق. حالىقتىڭ ساۋلىعىمەن قاتار, وقشاۋلانعان ولاردىڭ كۇنكورىسىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن دە استە ەستەن شىعارۋعا بولمايدى. بۇل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاپ قالۋدىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنىن اڭعارتادى. وسى ورايدا ىندەت سالدارىنان تۋىنداعان داعدارىسقا قارسى جەدەل شارالاردىڭ ءبىرى رەتىندە ۋاقىتشا تابىسسىز قالعان ازاماتتارعا ءبىر رەتتىك كومەك بەرىلدى. قىسىلتاياڭ كەزەڭدە مۇنداي جاردەم كورشىلەس ەلدەردە, ءتىپتى كوپتەگەن ءىرى مەملەكەتتەردە بەرىلگەن جوق.
پاندەميا ۋاقىتىندا كۇنكورىسىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان تابىسىن جوعالتقان ازاماتتارعا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان ەڭ تومەنگى جالاقى – 42 500 تەڭگە كولەمىندە بىرجولعى تولەم تاعايىندالدى. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اتالعان تۇرىنە توتەنشە جاعداي رەجىمى مەن كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى كەزىندە كۇندەلىكتى ناپاقاسىنان ايىرىلعان جۇرت يە بولدى. ولاردىڭ ىشىندە جالاقىسى ساقتالمايتىن دەمالىستا جۇرگەن قىزمەتكەرلەر, جەكە كاسىپكەرلەر, جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادامدار, نىسانالى جۇمىستاردى ورىنداۋ (قىزمەت كورسەتۋ) سياقتى ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى شارتتار بويىنشا تابىس تاباتىن جەكە تۇلعالار, بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى تولەۋشىلەر بار.
جاعداي ۋشىعىپ, توتەنشە جاعداي رەجىمى سوزىلعان وتكەن جىلدىڭ 11 مامىرىنا دەيىن 322 ملرد تەڭگە سوماسىندا 4,6 ملن ادامعا, ال كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى قولدانىلعان كەزدە 153,2 ملرد تەڭگە سوماسىندا 2,4 ملن ادامعا الەۋمەتتىك تولەم تاعايىندالدى. جالپى بىلتىر جۇمىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان الەۋمەتتىك تولەم الۋشىلاردىڭ سانى 99,1 مىڭ ادامدى قۇرادى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, 2020 جىلى 184,7 مىڭ وتباسىنداعى 936,2 مىڭ ادامعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) تاعايىندالدى. بۇل ماقساتقا بيۋدجەتتەن 75,3 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
ااك وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى وڭىرلىك ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ىنان تومەن ازاماتتارعا تاعايىندالادى. بۇعان قوسا ااك كورسەتۋدىڭ جاڭا تەتىگىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە تابىسى از وتباسىلاردىڭ مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارىن كەپىلدىك بەرىلگەن الەۋمەتتىك توپتامامەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ااك الۋشىلار قاتارىنداعى 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى 218,2 مىڭ بالا ازىق-ت ۇلىك جانە تۇرمىستىق حيميا جيىنتىعى تۇرىندە الەۋمەتتىك توپتاما الدى.
119,7 مىڭ وتباسىنداعى 614,3 مىڭنان استام قازاقستاندىققا 2020 جىلعى IV توقساندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ مەملەكەتتىك ينستانتسياعا جۇگىنبەي-اق اۆتوماتتى تۇردە ۇزارتىلدى. ااك الۋشىلارعا بۇدان بۇرىن II جانە III توقساندا توتەنشە جاعداي رەجىمى مەن كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىنىڭ قولدانىلۋىنا بايلانىستى كومەك تاعايىنداۋ ۇزارتىلعان بولاتىن. سونىمەن قاتار اتالعان پراكتيكا 2021 جىلعى 1 توقساندا بارلىق ااك الۋشىلارعا قولدانىلدى, بۇل شارالار حالىق اراسىندا ۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋ قاۋپىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
ىندەتتىڭ تارالۋى ورشىگەن تۇستا شەكتەۋ شارالارى كۇشەيىپ, جۇرتتىڭ ازىق-ت ۇلىك الۋعا بارۋى دا قيىنداپ قالدى. ونىڭ ۇستىنە جۇمىسسىز قالعان حالىقتىڭ قالتاسىنىڭ ءتۇبى كورىنىپ, ازىق-ت ۇلىك الۋعا شاماسى كەلمەگەن جاعدايلار بولعانى راس. بۇل رەتتە مەملەكەت تاراپىنان توتەنشە جاعداي جانە كارانتين كەزەڭىندە جالپى سوماسى 25 ملرد-تان استام تەڭگەگە 1,1 ملن-نان استام ادام ازىق-ت ۇلىك-تۇرمىستىق جيىنتىقتار ساتىپ الۋعا تولەمدەر تۇرىندە قوسىمشا قولداۋ الدى. سونداي-اق ەلباسى, Nur Otan پارتياسى توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدىڭ تۇس-تۇسىندا كوپتەگەن ۇيگە كومەك رەتىندە ازىق-ت ۇلىك تولتىرىلعان سەبەتتەر ۇلەستىرىلىپ, 550 مىڭنان اسا وتباسى «بىرگەمىز!» قورىنىڭ قولداۋىمەن بىرجولعى قارجىلاي كومەككە يە بولدى.
ىندەت قوس بۇيىردەن قىسقان قىسىلتاياڭ كەزەڭدە ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ بىردەن-ءبىر امالى – جۇمىس ورىندارىن جانە حالىقتىڭ تابىسىن ساقتاپ قالۋ. وسى تۇرعىدا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا ءبىراز شارۋا اتاقارىلدى. داعدارىسقا قارسى شارا رەتىندە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى ازىرلەنىپ, تابىستى ىسكە اسىرىلۋدا. بىلتىر ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جانە باسقا دا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا 1,2 ملن جۇمىس ورنىن قۇرۋ جانە ساقتاپ قالۋ جانە جۇمىسسىزدىقتىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ مۇمكىن بولدى.
جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى (جقجك) شەڭبەرىندە 6,7 مىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. وندا 130 مىڭ تەڭگەلىك ورتاشا جالاقىمەن 239 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعان.
2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭىرلەردە 6,7 مىڭ جوبا بويىنشا جۇمىس باستالدى, 239 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى, ونىڭ ىشىندە 120 مىڭنان استامى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ارقىلى قۇرىلدى. باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسى – اۋىل تۇرعىندارى, 39%-ى – جاستار جانە 7%-ى – تابىسى از ازاماتتار. قابىلدانعان شارالار جۇمىسسىزدىقتى 5%, جاستار جۇمىسسىزدىعىن 3,9% دەڭگەيىندە ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. جقجك اياسىندا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ەڭ كوپ ۇلەسى – تۇركىستان (25,3 مىڭ), شىعىس قازاقستان (21 مىڭ), جامبىل (20 مىڭ) وبلىستارىندا, سونداي-اق الماتى قالاسىندا (21,4 مىڭ). جقجك جوبالارى بولاشاقتا 100 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋعا نەگىز بولماق.
ىندەتپەن كۇرەستە بىرلىگىمىز سىنالىپ, جاناشىرلىققا, جاۋاپكەرشىلىك پەن قامقورلىققا ۇندەگەن كەزەڭ بولدى. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, اۋىزبىرلىك, سابىرلىلىق, جاناشىرلىق – ءدال وسى قاسيەتتەر بىزگە تاريحتاعى ەڭ قيىن سىناقتاردى ەڭسەرۋگە سەپتىگىن تيگىزدى. قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە اينالاسىنداعى اعايىنعا قولىنان كەلگەن كومەگىن اياماي, قولعابىس ەتكەن قامقور ازاماتتار – ءداستۇرلى قۇندىلىعىمىزدان اجىراماعان حالىق ەكەنىمىزدىڭ ايعاعى. كوپشىلىككە شاراپاتى ءتيىپ, ەلدىڭ العىسىن ارقالاعان دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى وتانداستارىمىزدان باستاپ, قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەندى اتسالىسقان ەرىكتىلەر, قارجىلاي كومەك بەرگەن كاسىپكەرلەر ىندەت كەزىندە ىزگىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى.
مۇنداي ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى ەلەنىپ, پرەزيدەنت ارناۋلى «حالىق العىسى» مەدالىن تاعايىندادى. وسى مەدالمەن ماراپاتتاۋ راسىمىندە قاسىم-جومارت توقاەۆ: «وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدە بارشا جۇرت جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندى دەپ ويلايمىن. ءار ادام ءوزىنىڭ, تۋىستارى مەن جاقىن ادامدارىنىڭ دەنساۋلىعىنا مۇقيات بولۋى كەرەك. بۇل – قازىرگى زاماننىڭ تالابى. ىندەتتى جەڭۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ ءوز قولىندا. بۇل, ەڭ الدىمەن, قاراپايىم قاعيدانى ۇستانۋدان باستالادى. بەتپەردە تاعىپ ءجۇرۋ, تازالىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ۇستانۋ وتە ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل ءسىزدىڭ جانە وزگە ادامداردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن اسا قاجەت. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن: «ساق جۇرسەڭ, ساۋ جۇرەسىڭ», «ساقتىقتا قورلىق جوق». سوندىقتان ازاماتتاردى قورعاۋ ءۇشىن ءبىز بارلىق قاجەتتى شارالاردى جەدەل تۇردە قولعا الدىق جانە وسى جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرا بەرەمىز», دەدى.
قارەكەت ءتۇبى – بەرەكەت
پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن 2020 جىل قازاقستاندا «ۆولونتەر جىلى» بولىپ جاريالانعانى ەسىمىزدە. بىراق سول كەزدە ەشكىم دە ادامزات باسىنا قانداي كۇن تۋاتىنىن, سول قيىندىقتى ەڭسەرۋ جولىندا قانشاما تەر توگىلىپ, قانشاما جۇمىس اتقارىلاتىنىن بىلگەن جوق ەدى. پاندەميا قانشاما ەلدى قاۋساتىپ كەتسە دە ءبىزدىڭ مەملەكەت جاعدايدى ءبىرشاما تۇراقتاندىرۋعا, ۆيرۋستىڭ زالالىن بارىنشا ازايتۋعا كۇش سالدى.
مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بىلتىر جاھاندىق احۋال وتە كۇردەلى بولعانىن ەسكە سالا كەلىپ, پاندەميانىڭ سالدارىنان دۇنيە ءجۇزىنىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 5,2 پايىزعا ازايعانىن اتاپ ءوتتى. «ونىڭ اسەرى قازاقستانعا دا ءتيدى. ەكونوميكامىز 2,6 پايىزعا تومەندەدى. دەگەنمەن ءبىز ينفلياتسيانى ءوزىمىز جوسپارلاعان 7,5 پايىز دەڭگەيىندە ساقتاپ قالدىق. كەيبىر سالالاردا ەداۋىر ءوسىم بار.ۇكىمەت داعدارىس كەزىندە تىڭعىلىقتى جۇمىس ىستەدى دەپ ايتۋعا بولادى», دەگەن ەدى.
ءيا, ىندەتتىڭ اياق استى كەلۋى كوپتەگەن سالانى ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى. ۇكىمەت قىسقا مەرزىمدە جەدەل شارالاردى قولعا الۋعا ءماجبۇر بولدى. حالىقتىڭ قالىپتى تىرشىلىگىنە دە وزگەرىستەر ەندى. ءبىراز شارۋا تۇرالاپ قالدى. قىسقاسى, بۇل ەلگە ۇلكەن ساباق بولدى. حالىق قانداي تىعىرىقتان دا بىرلىك پەن جاناشىرلىق قانا الىپ شىعاتىنىن ۇعىندى. كولدەنەڭنەن كەلگەن كەسەل الدىندا مەديتسينامىز ابدىراپ قالسا دا, ەلدى قيىندىقتان الىپ شىققان − جاناشىر جاندار مەن باس كوتەرەر ازاماتتاردىڭ كومەگى ەدى. ەڭ باستىسى, ەل بىرلىك پەن بەرەكە بولسا, قانداي دا قيىندىقتى ەڭسەرۋگە بولاتىنىن ۇعىندى. كۇردەلى كەزەڭدە حالىق شاما-شارقىنشا ءبىر-ءبىرىن قولداۋعا تىرىستى. ەرىكتىلەر مەن بەلسەندىلەر ىندەت ورشىگەن تۇستا قايىرىمدىلىق اكتسيالارىن ۇيىمداستىرىپ, اۋىرعان, جابىققان, قيىندىققا تاپ بولعان جاندارعا كوپتەپ كومەكتەسكەنىن جۇرتشىلىق ۇمىتا قويعان جوق.
ناۋرىز ايىندا ەل اۋماعىندا العاش كوروناۆيرۋس تىركەلىپ, توتەنشە جاعداي جاريالانعان كەزدە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن «Birgemiz» قوعامدىق قورى قۇرىلىپ, وعان كاسىپكەرلەر, بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان ءىرى سومادا جارنالار قۇيىلا باستاعان ەدى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا Nur Otan پارتياسى باستاپقىدا كارانتين جاريالانعان نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىنداعى جالعىزىلىكتى قارتتارعا, مۇگەدەكتەرگە جانە تۇرمىسى تومەن كوپ بالالى وتباسىلارعا اتاۋلى كومەك رەتىندە 150 ملن تەڭگە ءبولدى. كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ تارالۋىنا قارسى كۇرەسكە ەلباسىنىڭ شەشىمىمەن تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى تاعى دا 200 ملن تەڭگە باعىتتادى.
قوردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن از قامتىلعان كوپ بالالى وتباسىلارعا, I توپتاعى مۇگەدەكتەرگە, مۇگەدەك بالا كۇتىمىمەن وتىرعان ادامدارعا, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە, جەتىم بالالارعا, ەڭ تومەنگى زەينەتاقى الاتىندارعا 50 مىڭ تەڭگەدەن كومەك بەرىلدى. «Birgemiz» قوعامدىق قورىنىڭ رەسمي سايتىنداعى مالىمەتكە سۇيەنسەك, بۇگىنگە دەيىن قورعا 33,9 ملرد تەڭگە جينالعان. جينالعان قارجىنىڭ ارقاسىندا 655 251 ادامعا كومەك كورسەتىلگەن, 2 112 مەديتسينالىق قىزمەتكەرگە سىياقى بەرىلگەن جانە 5 ملن دانا ماسكا ساتىپ الىنعان.
پاندەميا كەزىندە اسىرەسە, كاسىپكەرلىك سالاسى ەرەكشە شىعىن كوردى. كارانتين شەكتەۋلەرىنەن 1 ملن-عا جۋىق كومپانيا زارداپ شەككەن, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 430 مىڭنان اسا سۋبەكتىسى قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋعا ءماجبۇر بولعان. ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىككە قول ۇشىن بەرۋ ءۇشىن ۇكىمەت تە قاراپ قالماي, قام جاسادى. «بايتەرەك» حولدينگى جانە ونىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارىن, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىن كاسىپكەرلەرگە كومەك كورسەتۋگە جۇمىلدىردى. ايتالىق, بىلتىر قازاقستاندا توتەنشە جاعداي رەجىمى ەنگىزىلگەننەن باستاپ, 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن «اتامەكەنگە» 144 مىڭنان استام كاسىپكەر جۇگىنگەن ەكەن. ۇلتتىق پالاتا بىرقاتار ساۋالداما جۇرگىزگەن, سونىڭ قورىتىندىسىندا كاسىپكەرلەردىڭ 60% -ى شارتتىق مىندەتتەمەلەرىن بۇزۋعا ءماجبۇر بولعانىن انىقتاعان. «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ ەنشىلەس ۇيىمى − قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا پالاتاسى وسى كەزەڭدە 6 مىڭنان استام فورس-ماجور تۋرالى كۋالىك بەرگەن. وسى رەتتە ۇلتتىق پالاتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جونىندە كوپتەگەن ۇسىنىستار ەنگىزىپ, ول قولداۋ تاپقان. اتاپ ايتقاندا, شوب نەسيەلەرى بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ جانە قايتا قارجىلاندىرۋ, سالىق تولەۋدى شەگەرۋ, ەڭبەكتى تولەۋ قورىنىڭ سالىقتارى مەن تولەمدەرىنەن بوساتۋ, تج كەزەڭىندە سالىقتىق تەكسەرۋلەردى جانە بەرەشەكتى ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋدى توقتاتا تۇرۋ, جۇمىسسىز قالعان قازاقستاندىقتار ءۇشىن 42,5 مىڭ تەڭگە الەۋمەتتىك تولەمدەر بەرۋ, كاسىپكەرلەردى جەكە تابىس سالىعى جانە الەۋمەتتىك سالىقتاردان, جارنالاردان بوساتۋ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تۇرمىستىق تاۋارلاردىڭ 19 ءتۇرى ءۇشىن قوسىمشا قۇن سالىعى جارناسىن 12% -دان 8%-عا دەيىن تومەندەتۋ سىندى جەڭىلدىكتەر بيزنەس سالاسىنا اجەپتاۋىر كومەك بولعانى انىق. «توتەنشە جاعدايدى ەنگىزگەن سوڭ ءبىز بيزنەستى قولداۋ بويىنشا بىرقاتار باستاما كوتەردىك. ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن اناعۇرلىم وزەكتى ماسەلەلەر جەدەل شەشىلدى. شامامەن 700 مىڭ سالىق تولەۋشى 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق سومادا سالىق جەڭىلدىگى شارالارىمەن قامتىلدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 18 مىڭنان استام سۋبەكتىسىنە 222,4 ملرد تەڭگە سوماسىنا نەسيە تولەمدەرىن كەيىنگە شەگەرۋ مەرزىمى بەرىلدى», دەدى «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ بيزنەستى قورعاۋ جونىندەگى V فورۋمدا.
سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسى بويىنشا جىلدىق 8%-بەن 387 ملرد تەڭگەگە 3 مىڭنان اسا نەسيە بەرىلگەن. ەل اۋماعىندا 46 مىڭنان استام جالعا الۋشىعا قولداۋ كورسەتىلگەن. 2 مىڭنان استام كاسىپكەرگە 951 ملن تەڭگەدەن استام قارجىعا كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تولەۋدى كەيىنگە شەگەرۋ جەڭىلدىگى جاسالعان.
ەلىمىز كارانتين شەكتەۋلەرىن جەڭىلدەتتى. بىراق بۇل پاندەميا قۇرساۋىنان ءبىرجولا قۇتىلدىق دەگەن ءسوز ەمەس. سوندىقتان ۇكىمەتتىڭ بيزنەسمەندەردى قولداۋ شارالارى ءارى قاراي دا جالعاسىن تاپپاق. بۇيىرسا, 2021 جىل – ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىكتىڭ جاندانۋ جىلى بولعالى تۇر.
ورىنبەك وتەمۇرات,قىمبات توقتامۇرات,«Egemen Qazaqstan»