كەنشىلەر استاناسى سىندى الىپ شاھاردى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. بۇل ىسپەن اينالىساتىن «قاراعاندى سۋ» جشس سوڭعى 10 جىل ىشىندە ۇزىندىعى 685 شاقىرىم بولاتىن سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن اۋىستىرعان. ال بۇل دەگەنىڭىز, جالپى سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ 65%-ىن قۇرايدى.
سۋ قۇبىرلارىن جاڭارتىپ, اۋىستىرۋ جۇمىستارى ءوز ناتيجەسىن بەرىپ تە جاتىر. ياعني سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىندەگى اپات دەڭگەيى ايتارلىقتاي تومەندەگەن. مىسالى, 2010 جىلدىڭ ىشىندە 2800 اپات بولسا, بىلتىر مۇنداي جاعداي ەكى ەسەگە تومەندەپ, 1003 اپاتتىق جاعداي تىركەلدى.
سونىمەن بىرگە دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ توزۋى سوڭعى بەس جىلدا 66%-دان 63%-عا دەيىن تومەندەدى. 2016 جىلى جوندەۋ باعدارلاماسىن جۇرگىزۋگە دەگەن كوزقاراس وزگەرتىلدى. ناقتىراق ايتقاندا, جەلىلەردى كۇردەلى جوندەۋگە جانە جاڭارتۋعا باسىمدىق بەرىلدى. اۆتوماتتاندىرىلعان بۋحگالتەرلىك باعدارلاما شەڭبەرىندە تەحنولوگيالىق جابدىقتى اۆتوماتتى باسقارۋ, سيگنال بەرۋ-باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى جانە قازىرگى ۋاقىتتا قولدانىلۋدا. وسى باعدارلاما بويىنشا بارلىعى 93 سورعى ستانساسى اۆتوماتتاندىرىلعان.
جاڭا سورعى قوندىرعىلارىنىڭ ورناتىلۋى سورعى ستانسالارىنىڭ جۇمىسىن تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە كەيىنگى بەس جىلدا قۋات كوزدەرىن ۇنەمدەۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدىڭ 15%-عا ۇنەمدەلۋىنە الىپ كەلدى.
قاراعاندى اۋىز سۋدى قانىش ساتباەۆ كانالى ارقىلى اعىپ كەلەتىن ەرتىس وزەنىنەن الادى. سۋ سانيتارلىق ەرەجەلەرگە سايكەس بىرقاتار گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستىڭ كومەگىمەن بارلىق تازارتۋ كەشەنى وتەتىن سۋ تازارتۋ قوندىرعىسىنا جەتكىزىلەدى.
جالپى, «قاراعاندى سۋ» كومپانياسى تۇتىنۋشىعا بەرىلەتىن اۋىز سۋدىڭ ساپاسىن باقىلاۋعا وتە قاتتى ءمان بەرەدى. قاراعاندى قالاسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىندەگى سۋدىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى كاسىپورىن زەرتحاناسى تاۋلىك بويى جۇرگىزەدى. بۇل شارۋانى زەرتحانا ماماندارى قانىش ساتباەۆ اتىنداعى كانالدان باستاپ, تۇتىنۋشىلار ۇيلەرىندەگى كراندارعا دەيىنگى سۋدىڭ جەتۋ جولىنا دەيىن جۇزەگە اسىرادى.
ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, كومپانيا زەرتحاناسىنداعى سۋ تالداۋى تاۋلىك بويى 53 حيميالىق, بەس ميكروبيولوگيالىق, توعىز پارازيتولوگيالىق جانە 12 تەحنولوگيالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا جۇرگىزىلەدى.
كاسىپورىننىڭ اۋىز سۋ ساپاسىن باقىلاۋ زەرتحاناسىندا «ۇلتتىق ساراپتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعى» اق ۇسىنعان «زەرتحاناداعى ولشەۋ جاعدايىن باعالاۋ تۋرالى» سەرتيفيكاتى بار. بۇل كۋاگەرلىك قۇجات «قاراعاندى سۋ» جشس-ءنىڭ اۋىز سۋ ساپاسىن باقىلاۋ زەرتحاناسى نورماتيۆتىك قۇجاتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ولشەۋ مەن سىناق جۇرگىزۋگە قۇزىرەتتى ەكەنىن كورسەتەدى.
«قاراعاندى سۋ» مەكەمەسى قالانىڭ تىعىز دامۋى جاعدايىندا جەلىلەردى اۋىستىرۋ ءۇردىسىن جەدەلدەتۋ جانە قالانىڭ اباتتاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن ساقتاۋ ماقساتىندا 2013 جىلدان باستاپ كولدەنەڭ باعىتتى بۇرعىلاۋ قوندىرعىلارىن پايدالانىپ كەلەدى. بۇل ءتاسىل جەلىلەردى اۋىستىرۋدا قالانىڭ وڭتايلانعان ەلەمەنتتەرىن بۇزباي جۇمىس جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ناتيجەسىندە ورامىشىلىك جەلىلەردى اۋىستىرۋ كولەمى ۇلعايعان. اتاپ ايتقاندا, 2016-2020 جىلدارى ترانشەياسىز تەحنولوگيا بويىنشا 30 شاقىرىمعا جۋىق ءتۇرلى ديامەترلى قۇبىرلار اۋىستىرىلدى. مۇنىڭ وڭتايلىلىعى سول, اسفالتبەتون قاباتىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ قۇنىن تومەندەتەدى جانە جۇمىستى جىلدام بىتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ارينە شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەلەر دە شاش ەتەكتەن. قالانىڭ بايىرعى اۋداندارىنداعى كەيبىر جەرلەردە سۋ قۇبىرلارىنىڭ ابدەن توزىعى جەتكەنى جاسىرىن ەمەس. مۇنىڭ ءبارىن جونگە كەلتىرۋ قوماقتى مولشەردەگى قارجىنى جانە ۋاقىتتى قاجەت ەتەدى. ال «قاراعاندى سۋ» كومپانياسى بولسا, بۇل جۇمىستار الداعى ۋاقىتتا كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلادى دەگەندى ايتادى.
قاراعاندى