ماماندار كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى, اتاپ ايتقاندا, بالالاردىڭ جىنىستىق قولسۇعىلماۋشىلىعىنا قارسى قىلمىستىڭ ءتۇپ تامىرىن زەرتتەگەندە, ولاردىڭ كوبىسىنىڭ جاقىن ادامدار نەمەسە وتباسى مۇشەلەرى تاراپىنان جاسالاتىنىن انىقتاعان ەكەن. ال قازىرگى تاڭدا بۇل شەتىن ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋ – كۇن تارتىبىندەگى وتكىر ماسەلەنىڭ ءبىرى بولىپ تۇر.
ال قاراعاندى وبلىسىندا 1 ناۋرىزدان باستاپ ءوڭىردىڭ 70 پەداگوگى كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىستىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «انگەل» بالالار قاۋىپسىزدىگى ورتالىعىنىڭ اۆتورلىق باعدارلاماسى بويىنشا ءدارىس الا باستايدى. ياعني بۇل سالادا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ءبىلىم باسقارماسى جۇمىستى كۇشەيتكەن. مۇنداعى ماقسات بىرەۋ – سەرتيفيكات العان مەكتەپ ترەنەرلەرى بالالار قاۋىپسىزدىگى بويىنشا وقۋشىلارعا تۇرمىستا جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءوزىن قالاي ۇستاۋ كەرەكتىگىن ۇيرەتەتىن بولادى.
تاياۋدا وبلىستىق اكىمدىكتە وتكەن ونلاين-كەڭەستە بالالاردىڭ جىنىستىق قولسۇعىلماۋشىلىعىنا قارسى قىلمىستىڭ الدىن الۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تالقىلاندى. سول جيىندا ءسوز العان وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جپقب باستىعى ۆالەري كوۆالەنكو بالالار تاربيەلەنەتىن بارلىق وتباسىلارعا ۇنەمى بارىپ تۇرۋ, ءتيىستى اڭگىمەلەر جۇرگىزۋ, اتا-انالارعا, اتاپ ايتقاندا, انالارعا جادىنامالار تاراتۋدىڭ قاجەتتىگىنە باسا ءمان بەردى.
– بۇل شارالار زورلىق-زومبىلىق سيپاتىنداعى قىلمىستاردى انىقتاۋعا جانە ولاردىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسۋى ءتيىس. ەڭ الدىمەن پوليتسيا ەسەبىندە تۇرعان ادامدارمەن بىرگە تۇراتىن وتباسىلاردىڭ قامتىلعانى كەرەك, – دەدى پوليتسيا وكىلى.
وسى ورايدا ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, قاراعاندى وبلىسىندا 1 اقپاننان باستاپ بارلىق قۇقىق بۇزۋشىلىققا, ونىڭ ىشىندە وتباسىنداعى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق دەرەكتەرىنە شۇعىل دەن قويۋ ماقساتىندا جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا (جبو) بايلانىستىرىلعان «SOS – ءبىر قوڭىراۋ» ءموبيلدى قوسىمشاسى جۇمىس ىستەي باستاعان. ونى پلەيماركەتتەن «102» دەگەن اتاۋمەن جۇكتەۋگە بولادى. مۇنى ءار وتباسى, اسىرەسە كامەلەتكە تولماعان بالالار تاربيەلەنەتىن وتباسىلار جۇكتەپ العانى ءجون. وسى قوسىمشا جۇمىس ىستەي باستاعاننان بەرى قاراعاندى قالالىق پوليتسيا بولىمىنە قاراستى جبو-عا 19 ءوتىنىش تۇسكەن ەكەن. ونىڭ ىشىندە وتباسى-تۇرمىستىق قاتىناستارعا قاتىستى ءبىر قوڭىراۋ بولعان.
بۇدان بولەك, كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىستارعا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن بلوگەرلەردەن تۇراتىن توپ قۇرىلدى. ازىرگە كيبەرەرىكتىلەر قاۋىمداستىعى تەك قاراعاندىدا عانا جاساقتالعان. بىراق جاقىن ارادا مۇنداي توپتار تەمىرتاۋ, شاحتينسك, ساران جانە اباي قالالارىندا دا پايدا بولادى دەگەن جوسپار بار.
كيبەرۆولونتەرلەر زاڭسىز باعىتتاعى سايتتار مەن كونتەنتتەردى انىقتاۋ ءۇشىن ينتەرنەت-كەڭىستىككە مونيتورينگ جاساپ وتىرادى. ايتا كەتۋ كەرەك, قازىردىڭ وزىندە ولاردىڭ جۇمىسى وڭ ناتيجە بەرە باستاپتى. مىسالى, ۆكونتاكتە الەۋمەتتىك جەلىسىن باقىلاۋ كەزىندە جاس شەكتەۋلەرى جوق توپتار انىقتالعان. ياعني كەز كەلگەن پايدالانۋشى, ونىڭ ىشىندە جاس بالا دا وسى توپتارداعى اقپاراتتى ەمىن-ەركىن الا الادى ەكەن. ولار مۇندا ينتيمدىك فوتوسۋرەتتەردى سالىپ, جاسىنا بايلانىستى شەكتەۋلەر جوق سايتتاردا ءتۇبى كۇماندى تانىسۋلار ۇسىناتىن كورىنەدى.
جوعارىدا ايتىلعان ونلاين-كەڭەستە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى مەن پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ساۋالدامالاردى دايىنداۋمەن جانە اقپاراتتىق كونتەنتتى وڭدەۋمەن اينالىساتىن پسيحولوگتەرىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى جولعا قويىلعانى اتاپ ءوتىلدى. مىسالى, بۇگىندە قاراعاندى وبلىسىنىڭ 7 مەكتەبىنىڭ بازاسىندا «پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق مونيتورينگتىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى» باعدارلاماسى ماقۇلداۋدان ءساتتى ءوتتى. مۇنىڭ ءوزى پەداگوگ-پسيحولوگتەرگە وقۋشىلارمەن جۇرگىزىلەتىن جەكە جۇمىسقا كوبىرەك ۋاقىت بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلسىم قوجاحمەتوۆا مەكتەپتەردىڭ الەۋمەتتىك تولقۇجاتتارىنا وگەي اكەلەرى نەمەسە وگەي شەشەلەرى بار وتباسىلاردا تاربيەلەنەتىن بالالاردىڭ ەسەبى ەنگىزىلگەنىن ءمالىم ەتتى.
– مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە پسيحولوگيالىق كومەكتى كۇشەيتۋ ماقساتىندا مەكتەپ قاۋىپسىزدىگى كوماندالارى قۇرىلدى. ولار الەۋمەتتىك, مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق نەمەسە قۇقىقتىق قولداۋدى قاجەت ەتەتىن بالالاردى انىقتايدى, – دەدى وبلىستىڭ باس مۇعالىمى.
ونلاين-كەڭەستە ءسوز العان وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەك ءاربىر اتا-انا بۇل باعىتتاعى ءار ءىس پەن ءار بالا ءۇشىن الاڭداۋى كەرەكتىگىنە باسا ءمان بەردى.
– ءبىز كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە زورلىق-زومبىلىقتى بولدىرماۋ جونىندە 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن بەكىتتىك. بۇل الاڭقايدا بارلىق ماسەلەنى اشىق تالقىلاۋ كەرەك. كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىن تارتقان ءجون. جالپى اتالعان ماسەلەگە قاتىستى ءاربىر فاكتى ەگجەي-تەگجەيلى تەكسەرىلۋى كەرەك, – دەپ اتاپ ءوتتى ءوڭىر باسشىسى.
قوعامدىق ۇيىمدار دەمەكشى, بۇگىندە وڭىردە بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى بويىنشا «نە مولچي» قوعامدىق قورىنىڭ باسشىسى دينا تاڭسارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىلىپتى.
البەتتە, اقپاراتتى تەحنولوگيا بوي بەرمەي كەتكەن بۇگىنگى زاماننىڭ سۇمپايى دەرتى – بالالاردىڭ جىنىستىق قولسۇعىلماۋشىلىعىنا قارسى قىلمىسقا قوعام بولىپ جۇمىلمايىنشا, ءىستىڭ وڭعا باسا قويماسى بەلگىلى. سوندىقتان دا بۇل شارۋاعا جۇرتشىلىق جاپپاي اتسالىسۋى كەرەك دەپ سانايدى ماماندار.
قاراعاندى وبلىسى