ءماجىلىس بىرقاتار راتيفيكاتسيالىق زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى

وتىرىستا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كوشى-قون سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. نۇرلان نىعماتۋلين زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ كەزىندە وسىدان ءبىر اپتا بۇرىن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەلىمىزگە مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلىپ, قوس مەملەكەت باسشىلارىنىڭ  ەكى ەلدىڭ اۋماعى ارقىلى ازاماتتار مەن كولىك قۇرالدارىنىڭ ەركىن قوزعالىسى مەن ءترانزيتى ءۇشىن كەلىسىلگەن شارالار قابىلداۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتقانىن اتاپ ءوتىپ:

-بۇل زاڭ جوباسى ەكى ەل ءۇشىن دە وتە ماڭىزدى. سەبەبى, ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ءوزارا ارىپتەستىگى بارلىق سالادا وتە تىعىز. مىسالى, بىلتىر قىرعىزستاننان ءبىزدىڭ ەلىمىزگە 250 مىڭ ازامات كەلگەن بولسا, ال, قىرعىز ەلىنە قازاقستاننان 175 مىڭ ازامات بارعان. ماسەلەنى ناقتىلاپ ايتقاندا, ەلدەرىمىز اراسىنداعى كوشى-قون ماسەلەسىن دۇرىس رەتتەۋ ءۇشىن وسى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاپ وتىرمىز, - دەدى ءماجىلىس توراعاسى.

پالاتا سپيكەرىنىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ زاڭسىز كوشى-قونعا قارسى كۇرەستە ەكى ەل ىنتىماقتاستىعىنىڭ, كوشى-قون پروتسەستەرىن رەتتەۋدىڭ, قوس ازاماتتىق فاكتىلەرىنىڭ جولىن كەسۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن قاتار, بۇگىن پالاتا دەپۋتاتتارى «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە باعالى مەتالدارمەن جانە اسىل تاستارمەن وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. قۇجات نورمالارىن تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار وسى سالاداعى زاڭسىز اينالىم ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك بولىگىندە زاڭنامانى ۇيلەستىرۋ تۋرالى ماسەلەنى كوتەردى. ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين قازاقستاندا باعالى مەتالدار مەن تاستاردىڭ زاڭسىز اينالىمى ءۇشىن باپتار قىلمىستىق سيپاتتان ارىلتىلعان, ال مىسالى, رەسەي مەن بەلارۋس ەلدەرىندە وسىنداي قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەنىنە نازار اۋداردى.

- بىزدە تەك عانا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. بىراق تا, قۇندى مەتالداردى ۇرلاۋ مەن ولاردىڭ زاڭسىز اينالىمى تومەندەمەي وتىر. كەرىسىنشە, ولاردىڭ سانى جىلدان جىلعا وسۋدە, - دەدى. ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, مىسالى, تەك «قازاق التىن» كاسىپورنىندا 2015-2020 جىلدار ارالىعىندا 32 مىڭنان استام زاڭسىز ىزدەۋشىلەر ۇستالعان. 2019 جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ 2020 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىن 5 722 زاڭسىز ىزدەۋشى ۇستالىپ, پوليتسياعا تاپسىرىلسا, ولاردىڭ 80% - ى قايتادان قىلمىس جاساعان. نۇرلان نىعماتۋلين قىلمىسكەرلەرگە اكىمشىلىك قاماۋ دا, ايىپپۇلدار دا توسقاۋىل بولا الماي وتىرعانىن العا تارتا كەلىپ, زاڭسىز ىزدەۋشىلەردى ايىپپۇلدارمەن توقتاتا المايتىنىمىزدى تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.

مىسالى, ساراپشىلاردىڭ باعالاۋى بويىنشا بىزدە زاڭدى تۇردە وندىرىلگەن ءاربىر 3 توننا التىنعا زاڭسىز وندىرىلگەن 1 توننا كەلەدى. ءماجىلىس توراعاسى زاڭسىز ارەكەتتەرگە قارسى ءتۇرلى شارالار قابىلدانىپ جاتقانىمەن ءتيىستى ناتيجە بەرمەي وتىرعانىن ايتتى.  وسىعان وراي, قۇزىرلى ورگان وكىلدەرىنە جازانى كۇشەيتۋگە قاتىستى ناقتى ۇسىنىستار قاجەتتىگىن جانە ول دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋ تاباتىنىن ەسكەرتتى.

ايتا كەتۋ كەرەك, كەلىسىم ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە باعالى مەتالدارمەن جانە اسىل تاستارمەن وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ ەرەكشەلىكتەرىن ايقىندايدى. سونداي-اق زاڭدى تۇلعالاردىڭ جانە دارا كاسىپكەرلەر رەتىندە تىركەلگەن جەكە تۇلعالاردىڭ باعالى مەتالدارمەن جانە اسىل تاستارمەن وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى قىزمەتىنە بايلانىستى قۇقىقتىق قاتىناستارعا قولدانىلادى. جالپى وتىرىستا پالاتانىڭ كوميتەتتەرى قازاقستان مەن رەسەي ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى «بايقوڭىر» كەشەنىن جالعا بەرۋ شارتىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الدى.

سونداي-اق, ءماجىلىس ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك, يندۋستريالىق ايماقتار, جانۋارلار دۇنيەسى, ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار, ەنەرگەتيكا, تابيعي مونوپوليالار جانە ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە تۇرعىن ءۇي تولەمدەرى ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوباسىنا سەنات ەنگىزگەن تۇزەتۋلەرمەن كەلىستى.

وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى. ولار: ا.جامالوۆ, ا.ميليۋتين, ە.سمايلوۆ, ا.پەرۋاشەۆ, ا.جۇماباەۆا, ج.احمەتبەكوۆ, س.رەشەتنيكوۆ, ە.سمىشلياەۆا, ا.سەمبينوۆ, م.تاجماعامبەتوۆا, ش.وسين, ا.قوڭىروۆ, ە.اباقانوۆ, ز.كاماسوۆا, ا.بەردالين.