دۇنيەجۇزلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاۋ قازىر الەمنىڭ 50-دەن استام ەلىندە جۇرگىزىلىپ جاتىر. العاشقىلاردىڭ قاتارىندا ەل ازاماتتارىنا ۇلگى كورسەتىپ, ەكپە الىپ جاتقان كوشباسشىلاردىڭ ىشىندە ۆاكتسينانى ەكىنشى رەت الۋشى دا تىركەلدى.
بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش: «COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينا رەكوردتى مەرزىمدە جاسالعانىمەن, الەم جۇرتىنىڭ قامتىلۋى بىركەلكى ەمەس. باقۋاتتى ەلدەردە ەكپەگە قول جەتكىزۋ قيىندىق تۋدىرماسا, كەدەي مەملەكەتتەردە كەرىسىنشە ۆاكتسينا جوق. بۇل ۆيرۋستىڭ مەملەكەتتىك شەكاراعا تاۋەلدى ەمەس ەكەنىن بىلەمىز. سوندىقتان الەم كوشباسشىلارى ءبىرىنشى كەزەكتە كۇرەستىڭ العى شەبىندە جۇرگەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەكپەدەن ءوتۋىن جانە بارىنە بىردەي قولجەتىمدىلىگىن ويلاۋى كەرەك», دەدى پاندەمياعا قاتىستى وتكەن اپتادا بولعان ۆيرتۋالدى ءىس-شارادا.
ددۇ العاش ماقۇلداعان Phizer/BioNTech شىعارعان ۆاكتسينانى جەلتوقساننىڭ ورتاسىندا يزرايل پرەمەر-ءمينيسترى بينيامين نەتانياحۋ مەن ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى تىكەلەي ەفيردە سالدىردى. «بۇل – ادامزاتتىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىرى ءۇشىن قاجەت, ەكپە سالدىرىڭىزدار», دەيدى ولار.
اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن دە مىندەتىنە كىرىسپەستەن بۇرىن تىكەلەي ەفيردە ەكپە جاساتىپ: «بىلايشا, ادەيىلەپ جالپى جۇرتقا ايگىلەپ سالدىرۋىمنىڭ سەبەبى ەرتەڭ ۆاكتسينا جالپى جۇرتقا قولجەتىمدى بولعاندا حالىق ودان كۇماندانىپ جۇرمەسىن, دايىن بولسىن دەپ جاساتتىم», دەدى. اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتى كامالا حارريس تە ۆاكتسينالاۋدان ءوتتى.
جىل باسىندا تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ ەردوعان قىتايلىق پرەپارات Sinovacتى سالدىرسا, گۆينەيا پرەزيدەنتى الفا كوندە دە رەسەيلىك عالىمداردىڭ ءونىمى «سپۋتنيك V» ۆاكتسيناسىن جاساتتى. Pfizer ۆاكتسيناسىن سالدىرعانداردىڭ قاتارىندا رۋمىنيا پرەزيدەنتى كلاۋس يوحاننيس, سلوۆاكيا پرەزيدەنتى زۋزانا چاپۋتوۆا, گرەكيا پرەزيدەنتى كاتەرينا ساكەللاروپۋلۋ, چەحيا پرەزيدەنتى ميلوش زەمان بار. ال 9 قاڭتار كۇنى ۇلىبريتانيا پاتشايىمى ەليزاۆەتا II مەن ونىڭ جۇبايى پرينتس فيليپپ تە ۆاكتسينا جاساتتى. الايدا بۋكينگەم سارايى ولاردىڭ قاي ۆاكتسينانى سالدىرعانى جايىندا مالىمەت بەرگەن جوق.
جەر جۇزىندەگى كاتوليكتەردىڭ باس ورداسى ۆاتيكان دا ۆاكتسينا جاساتۋدى قولداپ وتىر. ريم پاپاسى فرانتسيسك ءوزى الۋىمەن بىرگە بارلىق دىندەس باۋىرلارىنا «ەتيكالىق تۇرعىدان بارلىق ادام ەكپە الۋى ءتيىس دەپ سانايمىن, سەبەبى ءسىز ءوزىڭىزدىڭ عانا ەمەس, جاقىندارىڭىزدىڭ دا ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قاتەرگە تىگەسىز. سوندىقتان ەكپە جاساتۋ – پارىز», دەيدى.
سلوۆاكيا پرەزيدەنتى زۋزانا چاپۋتوۆانىڭ ۆاكتسينانى ەكىنشى رەت سالدىرعانى جايىندا حابارلاعان ءباسپاسوز حاتشىسى مارتينا ستريجەنەتس پرەزيدەنتتىڭ 27 جەلتوقساندا العان العاشقى ەكپەدەن سوڭ بۇلشىقەتتەرى اۋىرىپ, شارشاۋ بەلگىلەرى بايقالعانىن, بىراق ونداي بولاتىنى جايىندا مەديكتەردىڭ الدىن الا ەسكەرتكەنىن جەتكىزدى.
ارگەنتينا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى حينەس گونسالەس گارسيا الەحاندرو «20 قاڭتاردا پوساداس اتىنداعى اۋرۋحانادا «سپۋتنيك V» ۆاكتسيناسى دوزاسىن ەل پرەزيدەنتى البەرتو فەرناندەسپەن بىرگە الدىم», دەپ جازدى Twitter-دەگى پاراقشاسىندا. ارگەنتينا پرەزيدەنتى ۆاكتسينا سالدىرۋعا ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 60 جاستان اسقان ادامدارعا ەكپە سالدىرۋعا بولادى دەگەن قورىتىندىسى شىققان سوڭ جاساتىپتى. ال جاسى 60-تان اسقان العاشقى ەكپە جاساتۋىشىنىڭ قاتارىن بۋەنوس-ايرەس پروۆينتسياسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى دانيەل گوللان تولىقتىرعان.
«سپۋتنيك V» بۇل ەلگە العاش جەتكەن ۆاكتسينا ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. رەسەيدىڭ تىكەلەي ينۆەستيتسيالار قورى ارگەنتينا ۇكىمەتىمەن پرەپاراتتىڭ 10 ملن دوزاسىن جەتكىزۋ جونىندە شارت جاساسقان ەكەن. سونىڭ العاشقى 300 مىڭ پارتياسى بىلتىرعى جەلتوقساندا جەتكىزىلىپ, 29 جەلتوقساننان ارگەنتينا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن ۆاكتسينادان وتكىزۋدى باستاپ كەتكەن.