سالاعا سەرپىن بەرگەن باعدارلاما

مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىل­دانعان ساتتەن باستاپ قىسقا مەرزىم ىشىن­دە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ەڭ ۇزدىك الەمدىك تاجىريبە نەگىزىندە ۇلتتىق پارك­تەردە ءتۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا ۇتىمدى جوبا دايىنداپ, پرەمەر-مينيستر جانە ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار مينيسترلىگىنە ۇسىنعان بولاتىن. اتالعان جوبا قولداۋ تاۋىپ, ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوبالىق باسقارۋدىڭ جاڭا جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە, ىلە-الاتاۋ پاركىندەگى ۆيزيت-ورتالىق نەگىزىندە ۇلتتىق پاركتەردە ەكوتۋريزمنىڭ جاڭا فورماتى ەنگىزىلدى. وسىلايشا, تەك ساقتاۋ تىرەگىندەگى «شەكتەۋلى» تاسىلدەن, تۇراقتى دامۋ نەگىزىندە «بەلسەندى-جاسامپاز» تاسىلگە كوشۋ ۇتىمدى ەنگىزىلۋدە.

حالىقارالىق تاجىريبەنى كەشەندى زەرتتەۋ اقش ۇلتتىق پاركتەرىنىڭ تيىم­دىلىگىن كورسەتتى. ونداعى باسقارۋ جۇيەسى جالپى اۋدانى 34 ملن گا, جىل سايىن 330 ملن كەلۋشى كەلەتىن 61 فەدەرالدىق ۇلتتىق پاركتەردى (التىن گەيت, شەناندوا, مۋير, يوسەميت, گريففيت, گراند كانون جانە ت. ب.) قامتيدى.

وسى تاجىريبەنىڭ نەگىزىندە تۇراقتى تۋريزم مەن بيوارتۇرلىلىكتى دامىتۋ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ, ەكوتۋريزمدى دامىتۋدى كوزدەيتىن تۇجىرىمداما ازىرلەندى. ۇلتتىق پاركتەردەگى تۋريستىك اعىنداردى جۇيەلى دامىتۋ تۋريستەردىڭ تابيعي كورىكتى جەرلەرمەن جاناسۋىنىڭ العاشقى نۇكتەلەرى بولاتىن ۆيزيت-ور­تالىقتار قۇرۋ ارقىلى جۇزەگە اسى­رىلاتىن بولادى. تولىققاندى تۋ­ريس­تىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ ءۇشىن قا­جەت­تى تۋريستىك ينفراقۇرىلىم قام­تاما­سىز ەتىلەدى. اتاپ ايتار بولساق, جاي­لاس­تىرىلعان سوقپاقتار, شولۋ الاڭدارى, كەم­پينگ پەن گلەمپينگتەر, تاماقتانۋ پۋنكت­تەرى, اۆتو-ۇيگە ارنالعان تۇراقتار جانە تاعى باسقا دا  ۇلتتىق پاركتەردىڭ باس جوسپارلارىنا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى.

2019 جىلدان باستاۋ العان مەم­لەكەتتىك باعدارلامانى ءتيىمدى ۇي­لەستىرۋ ءۇشىن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مەن ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيستر­لىگى­مەن ۇلتتىق پاركتەر اۋماعىندا تۋريس­تىك قىزمەتتى دامىتۋ جونىندەگى بىر­لەسكەن قىزمەت تۋرالى شارتتارعا باستاماشىلىق جاسادى.

سونداي-اق 2019 جىلى Kazakh Tourism ۇك اق, الماتى وبلىسى جانە الماتى قالاسى اكىمدىكتەرىنىڭ بازاسىندا ءوڭىردىن بەس ۇلتتىق پاركتىڭ اۋماعىن قامتيتىن جانە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قارايتىن الماتى جانە الماتى وبلىسى اكىمدىكتەرىنىڭ جانە ءاربىر ۇلتتىق پاركتىڭ وكىلدەرىن قامتيتىن الماتى تاۋ كلاستەرىندە ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن جوبالىق كەڭسە قۇ­رىلدى.

قالىپتاسقان دامۋ مودەلى ينۆەستورلاردى تارتۋ بويىنشا ءتيىمدى جۇمىستى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 2020 جىلى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق پاركىنىڭ ايۋساي شات­قالىندا تۇراقتى قۇرىلىستىڭ بارلىق ستاندارتتارى بويىنشا ەكولوگيالىق ماتەريالداردان سالىنعان العاشقى ۆيزيت-ورتالىعى اشىلدى.

«ايۋساي» ۆيزيت-ورتالىعى وتاندىق ءوندىرىستىڭ اعاش قۇرىلىمدارىنان جي­نالعان 3 مودۋلدەن تۇرادى. ءار مودۋل 200 م2 قۇرايدى, ولاردىڭ نەگىزى مە­تالل بايلانىسى بار گەوشۋرۋپتار ار­قىلى بەتون قولدانباي سالىنعان, ال عيماراتتىڭ ءوزى تولىعىمەن اعاش پەن شىنىدان جاسالعان. امەريكالىق تەح­نولوگيانى قولدانا وتىرىپ, جوبا جەڭىل ديزاين تۇرىندە جاسالعان. بۇل شەشىمدەر ارقىلى, ۆيزيت-ورتالىق ايۋساي شاتقالىنىڭ لاندشافتىمەن ۇيلەسىم تاپقان.

سونداي-اق ەكوتۋريزمدى دامىتۋ جوباسى اياسىندا ءتورت جىل ىشىندە 155 شاقىرىم جاياۋ جۇرگىنشىلەر ارنالعان سوقپاقتار جوندەلىپ, 17 جاڭا جاياۋ جۇرگىنشى جانە ۆەلوسيپەد سۇرلەۋ جولدارى اشىلادى. سونىمەن قاتار 10 گلەمپينگ, 2 كەمپينگ, 1 ەتنواۋىل جانە 1 كەر­ۋەن توقتايتىن ورىن سالۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار الداعى ۋاقىتتا الماتى ءوڭىرىنىڭ ۇلتتىق پاركتەرىنىڭ اۋماعىندا 27 ملرد تەڭگەدەن استام جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ ارقاسىندا تاعى وسىنداي 13 ۆيزيت-ورتالىق سالىنادى.

تۋريزم سالاسىنا وزگەرىس ەنگىزىپ جاتقان الەمدىك ترەندتەر تابيعاتتاعى دەمالىسقا سۇرانىستى تۋعىزىپ جاتىر. وعان دالەل رەتىندە ەكوتۋريزم, اگروتۋريزم, كەرۋەن ءتۋريزمنىڭ بەلسەندى دامۋىن ايتۋعا بولادى. قازاقستان اۋماعىنىڭ كەڭدىگى مەن ۇلتتىق تابيعي پاركتەردىڭ كوپتىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكوتۋريزم بويىنشا ايماقتىڭ كوشباسشىسى بولۋ مۇمكىندىگىنە يە.