جاقىندا قازاق ەلىنىڭ باس گازەتى – «Egemen Qazaqstanda» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسى جاريالانعانى بەلگىلى.
قازاق ەلى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان كونتسەپتۋالدى ماقالانى وقىعاندا, ءبىز ونى جاڭا ءسوز, ماندىك تۇرعىدان ادىلەتتى مەملەكەت فيلوسوفياسى دەگەن وي تۇيدىك. بۇل ەڭبەك – تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ كوكجيەگى كوركەم جاڭاشىل تانىمى. دالا دانىشپاندارى ءال-فارابي مەن اباي ارمانىنىڭ شىنايى ءداستۇرلى جالعاسى. ادىلەتتى مەملەكەت ورناتۋ – ادامزات بالاسىنىڭ ەرتە داۋىردەن بەرگى باستى ارمانى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» ماقالاسىنداعى باستى ۇعىم – ادىلەتتىلىك. ء«بىز ادىلەتتى قوعام مەن ءتيىمدى مەملەكەت قۇرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. كەز كەلگەن ىستە ادىلدىك قاعيداتىن باسشىلىققا الساق, بۇعان انىق قول جەتكىزەمىز. مىسالى, حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتا الماساق, ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى مەن حالىقارالىق تابىستارىن ماقتان ەتۋ ارتىق. ازاماتتارىمىز ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ يگىلىگىن سەزىنە الماسا, ودان ەش قايىر جوق. مەن ءاربىر شەشىمدى قابىلدار ساتتە وسى ۇستانىمدى باسشىلىققا الامىن. ءبىز حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋمەن قاتار, بارلىق ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن بىردەي قورعايمىز. مەنىڭ ۇعىمىمداعى ادىلەتتى مەملەكەت دەگەنىمىز – وسى», دەيدى ماقالاسىندا ق.توقاەۆ.
ادىلەتتىلىك – قازاق فيلوسوفياسىنداعى مەتاۇعىم. ونى دالا دانىشپاندارىنىڭ مىڭ عاسىرلىق تانىمى نەگىزدەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا, ماقالاداعى ادىلەتكە قۇشتارلىق التىن تامىرى ۇزىلمەگەن عاسىرلىق ءداستۇردىڭ شىنايى جاسامپاز جالعاستىعى دەپ ايتا الامىز.
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» ماقالاسىنىڭ وزەكتىلىگى سوندا, ول – ءمانى تەرەڭ ون مەتاۇعىم اياسىندا مەتودولوگيالىق جۇيە قۇرايدى, ولار: تاۋەلسىزدىك پەن تۇلعا, باعدار مەن بەلەس, تانىم مەن تاعىلىم, قوعام مەن قۇندىلىق, ۇلاعات پەن ۇستانىم.
تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇنى, وتكەن مەن بولاشاق, قازىرگى شاقتىڭ ءمانى – وسى ۇعىمدار ماقالادا كەڭ اۋقىمدى تۇردە تالدانىپ بەرىلگەن. ماقالانى وقىپ, وي قورىتساق, بارشامىزدىڭ الدىمىزدا قانداي جاۋاپكەرشىلىك تۇرعانى ايقىن كورىنەدى.
مەملەكەت باسشىسى ماقالاسىندا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ وتكەن جىلدارىن رەمينيستسەنتسيالىق تۇرعىدان ءۇش ونجىلدىققا جۇيەلەپ, ءداۋىر مەن عاسىرعا بەرگىسىز جەتىستىكتەردى جۇيەلى تالداي كەلىپ, الداعى ءتورتىنشى ونجىلدىقتىڭ بىزگە جۇكتەيتىن مىندەتىن اشىپ كورسەتكەن. ول: «قۋاتتى ەلدىڭ يەسى جانە كەمەل حالىق بولۋ. بۇل جولدا ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جانە سانانى جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىن جالعاستىرىپ, زامان تالابىنا بەيىمدەلگەن ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت», دەيدى پرەزيدەنت.
قورىتا ايتسام, «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات!» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوز ماڭگى ۇرانىمىز بولۋعا ءتيىس. ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىزدى كوزىمىزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتايىق!
تۇردىقۇل شاڭباي,
ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى
شىعىس قازاقستان وبلىسى