قازاقتىڭ التىن بەسىگى – اۋىل. ۇشتاعان اتالاتىن اياداي اۋىلدا كىندىك قانى تامعان 145 وتباسى ءالى دە وكشە كوتەرگىسى كەلمەيدى. الايدا وسىنشا وتباسى مۇشەلەرىنىڭ ىستىق مەكەنىنە اينالعان اۋىلعا ءبىر قاۋىپ ءتونىپ تۇر. بۇل – تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىمەن ۇيىرىلە سوققان قۇمنىڭ قاۋپى.
قازىر ۇشتاعانداعى شاشىراي ورنالاسقان ۇيلەردىڭ اينالاسىن ۇزىندىعى 5, ەنى 2 شاقىرىمعا سوزىلعان قۇم قورشاپ جاتىر. ءتىپتى دوڭگە اينالعان قۇمنىڭ بيىكتىگى تۇرعىن ۇيمەن تەڭەسكەن. ماسەلەن, اۋىل شەتىندەگى ەرەجەپوۆتەر وتباسى كۇندەلىكتى تىرلىگىن قۇم كۇرەۋمەن باستايدى. وتاناسى اقتولقىننىڭ ايتۋىنشا, قىسى-جازى توقتاۋسىز جىلجىعان قۇم كوشكىنى تۇرعىن ۇيلەردى باسىپ قالۋى مۇمكىن.
قۇمنان تونگەن قاۋىپ تەك ەرەجەپوۆتەر وتباسىن عانا الاڭداتىپ وتىرعان ماسەلە ەمەس. بۇل – ۇشتاعاندى مەكەن ەتكەن 145 وتباسىعا ورتاق قاۋىپ. دەسەك تە ولاردىڭ ەشقايسىسى بۇل اۋىلدان كوشكىسى جوق. مۇنىڭ سەبەبىن ولار قۇمدى ءوڭىردىڭ مال ۇستاۋعا قولايلىعىمەن بايلانىستىرادى.
– ءتورت ت ۇلىك وسىرگەن قازاقپىز عوي. ۇشتاعاننىڭ جايىلىمدىق جەرى شۇيگىن. جەر استىنان شىعىپ جاتقان تۇششى سۋى بار. كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزدىك. اۋدان ورتالىعىنان شالعاي بولعانىمەن, جانعا دا, مالعا دا جايلى جەردى تاستاپ كەتۋگە قيمايمىز. ءبىر بالامىز قىردا مال ۇستاپ وتىر. كۇنكورىسىمىزگە جەتەتىن تابىس تابۋعا بولادى. تەك ءبىزدى قينايتىنى – قۇمنىڭ قاۋپى مەن جول قاتىناسىنىڭ ناشارلىعى. وسى ماسەلەلەر شەشىمىن تاپسا, كىندىك كەسكەن مەكەننەن ارتىعى جوق, – دەيدى كوپ بالالى انا بالعانىم قاپانقىزى.
قۇمنان تونگەن قاۋىپ تەك ۇشتاعان اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىن عانا الاڭداتىپ وتىرعان جوق. وبلىستىق تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ جانە تابيعاتتى پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قادىرجان ارىستاننىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قاۋىپ وسى كەزگە دەيىن جىلىوي اۋدانىنداعى مايكومگەن, يساتاي اۋدانىنىڭ زابۋرىن, يساتاي, سونداي-اق قىزىلقوعا اۋدانىنا قاراستى ميالى, جاسقايرات اۋىلدارىنا دا تونگەن ەكەن. سول سەبەپتەن بۇل اۋىلداردىڭ اينالاسىنا قۇم كوشكىنىنە قارسى جاس كوشەتتەر ەگىلىپتى. ەندى وسىنداي ءادىس ۇشتاعان اۋىلىنىڭ ماڭىنا دا قولدانىلعالى وتىر. ويتكەنى سوڭعى ون جىلعا جۋىق مەرزىمنەن بەرى بۇل اۋىلدى قۇم قاۋپىنەن قۇتقارۋ ءۇشىن مۇنداي جۇمىس اتقارىلماعان ەكەن.
– اتالعان اۋىلدىڭ اۋماعى زەردەلەنىپ, 33,8 گەكتار جەرگە قۇم كوشكىنىن توقتاتۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ ماسەلەسى اۋدان اكىمدىگىمەن كەلىسىلدى. بيىل 10 گەكتار اۋماققا ورنالاستىرۋ جوباسى قولعا الىنادى. وسىعان وراي جەكە كاسىپكەر 1 ملن 200 مىڭ تەڭگە الىپ, اۋىل ىرگەسىنە سەكسەۋىل ەگۋدى باستايدى. بۇل جۇمىس كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسادى, – دەيدى قادىرجان ارىستان.
اتىراۋ وبلىسى