«بيىلعى جىلدىڭ 2 مامىر كۇنى شاردارا اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى اقشاگۇل بەرداليەۆا مەنى باسشىلىق قىزمەتتەن بوساتىپ قانا قويماي, مۇلدەم جۇمىسسىز قالدىردى. ا.بەرداليەۆا مەنى جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى بۇيرىققا شاردارا اۋدانى پروكۋرورىنىڭ 24.04.2013 جىلعى زاڭدىلىقتىڭ بۇزىلۋىن جويۋ تۋرالى شاردارا اۋدانى اكىمىنە جولداعان ۇسىنىسىن نەگىز ەتىپ وتىر. ال, شىن مانىندە, ەلدىڭ ءىشىن الا تايداي شۋلاتىپ, دۇرلىكتىرەتىندەي تەرىس ءىس-ارەكەتكە بارعان جوقپىن».
«بيىلعى جىلدىڭ 2 مامىر كۇنى شاردارا اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى اقشاگۇل بەرداليەۆا مەنى باسشىلىق قىزمەتتەن بوساتىپ قانا قويماي, مۇلدەم جۇمىسسىز قالدىردى. ا.بەرداليەۆا مەنى جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى بۇيرىققا شاردارا اۋدانى پروكۋرورىنىڭ 24.04.2013 جىلعى زاڭدىلىقتىڭ بۇزىلۋىن جويۋ تۋرالى شاردارا اۋدانى اكىمىنە جولداعان ۇسىنىسىن نەگىز ەتىپ وتىر. ال, شىن مانىندە, ەلدىڭ ءىشىن الا تايداي شۋلاتىپ, دۇرلىكتىرەتىندەي تەرىس ءىس-ارەكەتكە بارعان جوقپىن».
شاردارا قالاسىنداعى ا. يمانوۆ اتىنداعى جالپى ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارىپ, بۇگىندە جۇمىسسىز جۇرگەن نۇرعالي يبرايىم گازەتىمىزدىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى تىلشىلەر قوسىنىنا وسىلاي دەپ بىرنەشە بەتتىك ارىز جولداپتى. تالاي جىلدان بەرى ءبىلىم سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ, اۋىل-ايماققا تاجىريبەلى ۇستاز, ىسكەر باسشى رەتىندە تانىلعان, ازداپ اقىندىعى بار, ءسوز قادىرىن تۇسىنەتىن كىسىنىڭ بۇل ارىزدى ادىلەتتىك تاپپاي, تاۋسىلا وتىرىپ جازعانى بايقالادى. ول كىسىگە جولىعىپ, قولىنداعى قۇجاتتارمەن تانىسقانىمىزدا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ بولماشى نارسەدەن ءسۇرىنىپ كەتكەنىن بايقادىق. بىراق, زاڭدا «بولماشى نارسە» دەگەن جوق قوي, زاڭ بۇزىلدى ما, كىنالى ادام جازالانۋى كەرەك.
نۇرعالي يبرايىم 2009 جىلى ارنايى كونكۋرستان ءوتىپ, مەكتەپ ديرەكتورى لاۋازىمىن يەلەنگەن ەكەن. سودان بيىلعى جىلدىڭ باسىندا ەدەن جۋشى ا.ۇسەنوۆانى بوسانۋىنا بايلانىستى الەۋمەتتىك دەمالىسقا شىعارىپ, ورنىنا ۋاقىتشا ق.قويلىباەۆانى قابىلدايدى. بولدى, باسشىنىڭ قولىمەن جاسالعان بار زاڭسىزدىق وسى عانا. كەيىنىرەك مۇنى اۋداندىق پروكۋراتۋرا تەكسەرىپ, قويلىباەۆانى قابىلداۋدا زاڭسىزدىقتىڭ ورىن العانىن انىقتاعان. سويتسە, زاڭ بويىنشا مەكتەپتە جۇمىس ورنى بوساسا, «حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ تۋرالى» زاڭنىڭ جانە «ەڭبەك تۋرالى» كودەكستىڭ تالاپتارىنا سايكەس مىندەتتى تۇردە جۇمىسپەن قامتۋ جونىندەگى وكىلەتتى ورگانعا حابارلاۋى ءتيىس ەكەن. وسى كەمشىلىكتى «كوزىر» قىپ ۇستاعان اۋدان پروكۋراتۋراسى نۇرعالي يبرايىمنىڭ ارەكەتىندە سىبايلاس جەمقورلىق بەلگىلەرى بار دەگەن تۇجىرىم جاساپ, اۋداندىق ءبىلىم بولىمىنە تەز ارادا زاڭسىزدىقتى جويۋ جونىندە ۇسىنىس جىبەرگەن. ال, ءبىلىم ءبولىمى زاڭسىزدىقتى جويۋدىڭ ەڭ وڭاي جولى مەكتەپ ديرەكتورىن جۇمىستان بوساتۋ دەپ شەشىپتى.
ال, نۇرعالي يبرايىم بۇل شەشىممەن كەلىسپەيدى. «جۇكتىلىگىنە جانە بالا كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك دەمالىسقا جىبەرىلگەن ا.ۇسەنوۆانىڭ ەدەن جۋشى قىزمەتى بوس جۇمىس ورنى بولىپ تابىلمايدى, سەبەبى, ول جۇمىستان كەلىسىمشارت بۇزۋ ارقىلى بوساتىلماعان, جۇمىستان تۇبەگەيلى شىقپاعان. ق.قويلىباەۆا ونىڭ مىندەتتەرىن اتقارۋ ءۇشىن جۇمىسقا ۋاقىتشا قابىلداندى. بۇيرىقتا ۋاقىتشا ەكەنى انىق كورسەتىلگەن. جازباشا تۇردە ەسكەرتۋ, كەلىسىم ءبارى بار. ۋاقىتشا جۇمىسقا قابىلدانعان ق.قويلىباەۆا ءوزىنىڭ اتىنان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى ن.ءشارىپوۆتىڭ اتىنا نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان تۇسىنىك جازىپ, وندا ءوزىنىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە ەڭبەك كودەكسىنىڭ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ, ۋاقىتشا ەدەن جۋشى بولىپ جۇمىسقا قابىلدانعانىن, تەكسەرۋ بارىسىندا ونى نە ەڭبەك ينسپەكتورى, نە بولماسا اۋدان پروكۋرورى قىزمەتكەرلەرى شاقىرتىپ الىپ, ودان تۇسىنىك الماعانىن, مەكتەپ ديرەكتورى بولعان ن.يبرايىمعا تۋىستىق نەمەسە باسقالاي جاقىندىق جاعدايى جوق ەكەنىن, وعان جۇمىسقا قابىلداعانى ءۇشىن سىياقى نەمەسە باسقالاي بەرمەگەنىن, مەكتەپ ديرەكتورى وزىنە ارتىقشىلىق جاساماعانىن ناقتى كورسەتكەن», دەيدى بۇرىنعى ديرەكتور ن.يبرايىم.
ءبىز بۇل ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن شاردارا اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى اقشاگۇل بەرداليەۆادان سۇراماقشى بولىپ, بىرنەشە مارتە جۇمىس تەلەفونىنا قوڭىراۋ شالدىق. بىراق, شارۋاسى شاش-ەتەكتەن ا. بەرداليەۆا ءبىر ورىندا كوپ وتىرمايدى بىلەم, ۇنەمى جينالىستا نەمەسە اۋدانداعى مەكتەپتەردى ارالاپ كەتەدى. سونداي-اق, قوڭىراۋ شالعان بوتەن تەلەفوندى دا كوتەرمەيتىن «قاسيەتى» بار ەكەن, ۇيالى تەلەفونىنا قانشا مارتە بايلانىسقا شىقساق تا, ءبولىم باسشىسىنىڭ «اللو؟» دەگەن ءسوزىن ەستۋگە زار بولدىق. سودان, امال جوق, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ەڭبەك ينسپەكتسياسىنا حابارلاسىپ, ءمان-جايدى ءتۇسىندىرىپ, نۇرعالي يبرايىمنىڭ قىزمەتىنەن بوساتىلۋى قانشالىقتى زاڭدى ەكەنىن سۇرادىق.
– نەگىزى زاڭ بويىنشا كەز كەلگەن مەملەكەتتىك مەكەمەدە جۇمىس ورنى بوساسا, 3 كۇن ىشىندە جۇمىسپەن قامتۋ بولىمدەرىنە حابارلاپ, مالىمەت بەرۋ كەرەك, – دەيدى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ەڭبەك ينسپەكتسياسى جونىندەگى باسقارمانىڭ باسشىسى باستار ەسقاراەۆ. – بوس ورىنعا جۇمىسپەن قامتۋ بولىمىندە كەزەكتە تۇرعان جۇمىسسىز ادام الىنۋى ءتيىس. مەكەمە باسشىسى ولاي ەتپەي ءوز بەتىمەن بوس ورىنعا باسقا ادامدى جۇمىسقا قابىلداسا, ول ىستە سىبايلاس جەمقورلىق بەلگىلەرى بار بولىپ تابىلادى. ياعني, مەكتەپ ديرەكتورى بيلىگىن پايدالانىپ, جاقىن تۋىستارى, تانىستارىنا ارتىقشىلىق جاساپ, جۇمىسقا الۋى مۇمكىن. بىراق بۇل, مۇنداي زاڭسىزدىق جاساعانداردى مىندەتتى تۇردە جۇمىستان بوساتۋ كەرەك دەگەن ءسوز ەمەس. مۇنداي زاڭ بۇزۋشىلارعا ءارتۇرلى كورسەتكىشتە ايىپپۇلدار سالىنادى.
...مىنە, اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ شەشىمىمەن كەلىسپەگەن ن.يبرايىم سوتقا ارىزدانادى. بىراق, ەش ناتيجەسىز. الايدا, وسى سوت بارىسىندا ماڭىزدى ءبىر ماسەلەنىڭ باسى اشىلدى. اۋداندىق پروكۋراتۋرا ن. يبرايىمنىڭ ارەكەتىندە سىبايلاس جەمقورلىق بەلگىلەرى بار دەپ كىنا تاعىپ وتىرعانىن جوعارىدا ايتتىق قوي. ال, اپەللياتسيالىق سوت القاسىنىڭ شەشىمىندە «مەكتەپ ديرەكتورلارى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ەمەس. قر «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭى تەك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە عانا قولدانۋعا جاتادى. ال مەملەكەتتىك ەمەس قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارى, ولارعا ءتارتىپتىك جازا قولدانۋ ءتارتىبى «ەڭبەك كودەكسىمەن» رەتتەلەدى» دەگەن جولدار سايراپ تۇر. ەندەشە, شاردارا اۋداندىق پروكۋراتۋراسى «قر سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭىن نەگىزگە الا وتىرىپ ۇسىنىس جولداپ, ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ ءمىندەتىن اتقارۋشى اقشاگۇل بەرداليەۆا نەگە ن.يبرايىمدى جۇمىستان وپ-وڭاي بوساتا سالدى؟ ن.يبرايىم باسقارعان مەكتەپتىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى كەمشىلىگىن بەتىنە باسىپ, جۇمىستان بوساتىپ جاتسا ءبىر ءسارى؟! ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, ءبىلىم ءبولىمى تەك جازا بەرەتىن مەكەمە سياقتى ەمەس ەدى عوي. نەگە قاتەلەسكەنگە مۇمكىندىك بەرىپ, جەڭىلىرەك جازا قولدانۋعا بولمادى؟ الدە بۇل اسىعىستىقتىڭ استارىندا ءبىر سىر جاتىر ما؟ قالاي ايتساق تا, «بىرەۋدى ۋاقىتشا جۇمىسقا قابىلداپسىڭ» دەپ, بىردەن وسىنداي اۋىر جازانى بەرە سالۋ زاڭعا دا, ارعا دا سىيمايتىن تىرلىك ەمەس پە؟
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.