• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 07 قاڭتار, 2021

ەگەمەندىك – ەلدىك پەن مەملەكەتتىلىك ارقاۋى

320 رەت
كورسەتىلدى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ماقالاسى ەلىم, جۇرتىم دەگەن جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى دەپ ويلايمىن. جاڭا جىلدىق قۇتتىقتاۋىندا مەملەكەت باسشىسى «ەلىمىزدى اسپەن دە, تاسپەن دە قورعايمىز» دەگەن بولاتىن.

قازاق قازاقتىڭ اتامەكەنىندە وتىر! ءبىز ەشكىمنەن جەردى سىيعا العان جوقپىز! دالەل جەتكىلىكتى.

«بابالاردان مۇرا بولعان قاسيەتتى جەرىمىز – ەڭ باستى بايلىعىمىز. قا­زاققا وسىناۋ ۇلان-عايىر اۋماقتى سىرت­تان ەشكىم سىيعا تارتقان جوق. بۇ­گىنگى تاريحىمىز 1991 جىلمەن نەمەسە 1936 جىلمەن ولشەنبەيدى», دەدى مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ. باتىل بايلام! ۇققان ادامعا – اتالى ءسوز!

ءبىزدىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىر ول­قى تۇسىمىز – قازاقستان تاريحىن تۇ­تاس قام­تىپ جازا الماعانىمىز. پرەزي­دەنت وسى ماسەلەنى دە تاپ باسىپ ايتىپ­تى.

«قازاقستاننىڭ اكادەميالىق ۇلگى­دەگى جاڭا تاريحىن جازۋدى دەرەۋ باس­تاۋ كەرەك. بۇل ىسكە بە­دەلدى تاريحشىلارىمىزدى تارتۋ قاجەت. سونىمەن قاتار شەتەل اۋ­ديتورياسىنا ارنالعان قا­زاقستاننىڭ قىسقاشا تاريحىن جازىپ, الەمنىڭ نەگىزگى تىلدەرىنە اۋدارۋدى ۇسىنامىن. بۇل – قازاق­تىڭ سان عاسىرلىق شىنايى تاري­حىن الەمگە تانىتۋدىڭ بىر­دەن-ءبىر جولى», دەپ جازادى پرە­زيدەنت.

وسى رەتتە وتە بىلىكتى جاس تاريحشىلاردى الەمنىڭ ءار شالعايىنا اتتاندىرىپ, ارنايى قازاق تاريحىن زەرتتەۋ مەن زەردەلەۋ ىسىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەك. اسى­رەسە, اعىلشىن, اراب, قى­تاي, ءۇندى, پارسى جانە ەۋروپا ەلدە­رىنىڭ ءتىلىن جاقسى بىلەتىن جاستاردان ماقساتتى توپ قۇرىپ, شەتەل ارحيۆتەرىن ۇڭگىپ زەرتتەۋ كەرەك.

تاريحىمىزدى دۇرىستاپ الۋ – مەملەكەتتىك ماسەلە. ۇلت­تىق سانا تاريحى سانانى جاڭعىر­تۋدان باستاۋ الادى. وسىنى ەسكەرۋ كەرەك.

وسى رەتتە تاريحي فيلم­دەر ءتۇسىرۋ ارقىلى ۇلتتىڭ جادىن جاڭعىرتۋعا جول اشىلادى. ۇلتىمىز تالاي «تار جول, تايعاق كەشۋدەن» ءوتتى. قازاقتىڭ كور­مەگەن قيىندىعى, تارتپاعان تاق­سىرەتى جوق. مەملەكەت باسشىسى قىر­عىزدىڭ «قۇرمانجان داتقا» ءفيلمى تۋرالى تەككە ايتىپ وتىرماعان بولار. پرەزيدەنت ەلدىك پەن مەملەكەتتىلىكتى ساناعا ءسىڭىرۋ ءۇشىن بىزگە تاريحي فيلم­دەردىڭ قاجەت ەكەندىگىن ايتتى. تاريحي تاقىرىپقا ارناپ تۇسى­رىلگەن التى-جەتى-اق فيلم قاي جىرتىققا جاماۋ بولادى؟ پرە­زيدەنت تاپ­سىرماسىنا سايكەس, مەم­لەكەتتىك تاپ­سىرىستىڭ بەلگى­لى ءبىر بولىگى مىندەت­تى تۇردە تاري­حي تاقىرىپتارعا باعىت­تا­لا­تىن بولادى. بۇل – وتە جاقسى ۇسى­نىس!

ءتىل – تاۋەلسىزدىك تۇعىرى! مەم­لە­كەتتىك ءتىل – تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىر اتريبۋتى! وسىنى ەسكەرگەن پرە­زيدەنت بارشا قازاقستان­دىق­تارعا, ونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلىن ءالى جەتە مەڭگەرمەگەن وتان­داس­تارعا ۇندەۋ تاستادى. «جاستار اعىلشىن ءتىلىن نەمەسە باسقا دا تىلدەردى از عانا ۋاقىتتا مەڭگەرە الاتىنىن كورىپ وتىرمىز. تۇتاس بۋىن الماسقان وسى جىلداردا قازاق ءتىلىن ۇيرەنگىسى كەلگەن ادام ونى الدەقاشان ءبىلىپ شىعار ەدى», دەدى پرەزيدەنت.

بيىل تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىل­دى­عى. بىلايشا الساق, از ۋا­قىت ەمەس. ءوزى­مىزدىڭ ءالسىز تۇستا­رى­مىزدى ءوزىمىز بىلە­مىز. تەزىرەك ول­قىنىڭ ورنىن تولتىرماق كە­رەك.

تاۋەلسىزدىك – ۇلتتىڭ باعى! قازاق ءۇشىن بارىنەن قىم­بات ۇعىم! پرەزي­دەنت­­­تىڭ ماقالا­سىندا ەلدىك مۇرات انىق اي­قىن­دالعان. نازار اۋداراتىن, ءمان بە­رە­تىن مەملەكەتتىك ماسەلەلەر بار­شى­لىق.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتى – ەلباسى «تاۋەلسىز­دىكتى جىل ساناپ, اي ساناپ, اپتا ساناپ, كۇن ساناپ, ساعات ساناپ شەگەلەي بەرۋ كەرەك» دەگەن ەدى ءبىر سۇحباتىندا.

بىزگە تەگەۋرىندى ءىس كەرەك. تالاپ كەرەك. تاعات كەرەك. ما­قا­لادان ويعا تۇي­گەن نارسە كوپ. ەستى ازاماتتار ەلدىكتىڭ جو­لىندا ەلدىڭ ارباسىن العا قاراي بىرگە تارتادى دەپ ەسەپتەيمىن.

 

نۇرتورە ءجۇسىپ,

سەنات دەپۋتاتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار