«رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ بازاسىنداعى «وزگەرىستىڭ ءسارۋارلارى» اكسەلەراتسياسىنىڭ باعدارلاماسىنا پلاستيكالىق لاستانۋعا قارسى جانە ءداستۇرلى ەكولوگيالىق قولونەردى قولداۋعا باعىتتالعان بىرقاتار ەكو-جوبالار ەنگىزىلگەن.
ەسكە سالا كەتەيىك, بىلتىر جىل باسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» ققدي اياسىندا الەۋمەتتىك جوبالار اكسەلەراتورى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. بۇل ءوز ءىسىن دامىتۋعا, ترانسفورماتسيالاۋعا جانە ماسشتابتاۋعا سۇرانىسى بار ۇيىمدارعا ارنالعان باعدارلاما. «وزگەرىستەردىڭ ءسارۋارلارى» دەپ اتالعان باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى جىلىنا قاتىسۋعا 120 جوبا ءوتىنىش ءبىلدىرىپ, سونىڭ ىشىنەن 20 الەۋمەتتىك باستاما ىرىكتەلىپ الىنعان. جوبا كوماندالارى ءوز تاجىريبەلەرىن ايماقتارعا كەڭەيتۋ ماقساتىندا اكسەلەراتورلار تاراپىنان ءارتۇرلى ساراپتامالىق قولداۋ الدى. ولاردىڭ اراسىندا ەكولوگيالىق جوبالار دا بار. ماسەلەن, «بيوپاكەت» جوباسى 100 پايىز وسىمدىك شيكىزاتىنان تۇراتىن, ءارى وزدىگىنەن ىدىرايتىن پوليمەرلى پاكەتتەر مەن سومكەلەر شىعارادى. البەتتە, پلاستيكالىق لاستانۋ بۇگىندە الەمنىڭ ورتاق پروبلەماسى بولىپ تۇر. وسى ورايدا, پوليەتيلەننىڭ جويىلۋ ۋاقىتى شامامەن 500 جىل ەكەنىن اتاپ وتكەن دۇرىس شىعار. ال ونى ورتەۋ ەكولوگياعا تىپتەن زيان. سوندىقتان الەمدە قازىردىڭ وزىندە 40-تان استام مەملەكەتتە پوليەتيلەن ونىمدەرىن پايدالانۋعا شەكتەۋلەر ەنگىزدى.
قازاقستاندىق «بيوپاكەت» جوباسى قازىردىڭ وزىندە بيوپاكەتتەردىڭ 10 ءتۇرىن جانە ءبىر رەتتىك قولعاپتار وندىرەدى. سىرتقى ءپىشىنى مەن فۋنكتسياسى كادىمگى پوليەتيلەن پاكەتتەرىنەن ەرەكشەلەنبەيتىنىنە قاراماستان تولىعىمەن قاۋىپسىز. جوبا جەتەكشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ۋاقىتى جەتكەن سوڭ بيوپوليمەرلەر سۋ, قاراشىرىك, كومىرقىشقىل گازى سىندى زيانسىز كومپونەنتتەرگە ىدىرايدى ەكەن. «نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ جازعى كليماتتىق جاعدايىندا وسىمدىك شيكىزاتىنان جاسالعان پوليمەرلەر 120 كۇندە تولىعىمەن فراگمەنتتەلەدى», دەيدى ولار.
ەندى اكسەلەراتورلاردىڭ قولداۋى ارقىلى جوبا جاڭا جىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنە دە تارالاتىن بولادى. جوبا جەتەكشىسى باتىرحان جۇمانوۆ «بيوپاكەت» باستاماسى وڭىرلەرگە تارالۋمەن قاتار وندىرىستىك قۋاتتىلىقتى دا ارتتىرادى دەپ وتىر.
«وزگەرىستىڭ ءسارۋارلارى» باعدارلاماسىنىڭ تاعى ءبىر جوباسى – «تەپلوە رەمەسلو». بۇل جوبا كيىز باسۋ بويىنشا ءداستۇرلى ەكولوگيالىق قولونەردى قايتا جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا كومانداسى مەكتەپتەردە «تەحنولوگيا» ءپانىنىڭ مۇعالىمدەرىمەن تاجىريبە ءبولىسىپ, كيىز باسۋدىڭ ەكولوگيالىق تۇرلەرىن ۇيرەتەدى. ءوز كەزەگىندە پەداگوگتەر 5-11 سىنىپ وقۋشىلارىن قولونەردىڭ وسى تۇرىنە باۋليدى. ماسەلەن, ۆولونتەر جىلى اياسىندا «كوشپەندىلەر كيىزى» جوباسى ىسكە قوسىلىپ, سونىڭ اياسىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا 13 پەداگوگ كيىز باسۋدى ۇيرەنىپ شىقتى. سونداي-اق كيىز باسۋدى بۇگىندە اۋىل ايەلدەرى دە ۇيرەنۋدە. Birgemiz: Asyl Mura جوباسى اياسىندا 31 ايەل وسى تەحنولوگيالاردى يگەرىپ شىققان. ولاردىڭ 17-ءى الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ قاتارىنان. كۋرس اياقتالعان سوڭ وقۋشىلار «كيىز باسۋ» كلۋبىن قۇرىپ, بىلىمدەرى مەن تەحنيكالارىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە نيەتتى. جوبا جەتەكشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, كيىز باسۋ تەحنولوگياسى ەكولوگيالىق بۇيىمدار مەن كيىمدەردى سۇيەتىندەر ءۇشىن قىزىقتى. ويتكەنى كيىز – ەكولوگيالىق تازا ءونىم. «اكسەلەراتسيا العا جىلجۋدىڭ كەلەسى قادامدارىن جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەردى. جوبامىزدى دامىتۋ ماقساتىندا قاجەتتى سەرىكتەستەردى انىقتادىق», دەيدى ولار.
ايتا كەتەلىك, جىل باسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ بازاسىندا «وزگەرىستىڭ ءسارۋارلارى» الەۋمەتتىك جوبالاردى قولداۋ باعدارلاماسى قولعا الىنىپ, وعان قاتىسۋ ءۇشىن ارنايى كونكۋرس وتكىزىلدى. وعان 120 جوبادان ءوتىنىش ءتۇستى. ولاردىڭ 46-سى ءۇش ايلىق قىسقا مەرزىمدى اكسەلەراتسيادان ءوتىپ, 39-ى سەرتيفيكاتتارعا يە بولدى. سونىڭ ىشىندە 20 جوبا وڭىرلەرگە ماسشتابتالۋعا ىرىكتەلىپ, اكسەلەراتسيانىڭ تولىق باعدارلاماسىنان ءوتتى. 20 جوبانىڭ بەسەۋى ءبىلىم بەرۋ, 5-ءى مادەنيەت, 8 جوبا ينكليۋزيا جانە ەكەۋى ەكولوگيا باعىتىنداعى جوبا.