• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەڭ قىسقا اڭگىمە 01 قاڭتار, 2021

ءبىر قانجاردىڭ تاريحى

825 رەت
كورسەتىلدى

ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى وبلىستىق مۇرا­جايىنداعى قۇندى جادىگەرلەردىڭ ءبىرى – تورعايداعى ۇلت-ازات­تىق كوتەرىلىسىنىڭ باس ساردارى امانگەلدى يمانوۆتىڭ قانجارى.

مۋزەي قىزمەتكەرى باتىر­لان ساعىنتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, «تورعاي وڭىرىندەگى كوتەرى­لىسشىلەر ابدىعاپار جانبوسىن­ ۇلىن حان كوتەرىپ, كەنەسارىنىڭ باس باتىرلارىنىڭ ءبىرى بولعان يمان باتىردىڭ نەمەرەسى امان­گەلدى ۇدەرباي ۇلىن سار­دار­بەكتىككە سايلاعان. 1916 جىلى 21 قازان كۇنى قازىرگى جانگەلدين اۋدانىنىڭ كولە­مىندە جاتقان تاتىر كولىنىڭ جاعاسىندا جازالاۋشى وتريادتار مەن امانگەلدى ساربازدارىنىڭ اراسىندا العاشقى شايقاس بولعان. تا­ريحتا تاتىر شايقاسى دەگەن اتپەن قالعان كەسكىلەستە 21 جاستاعى عاپباس سالامات ۇلى اتتى جاس سارباز جازالاۋشى وتريادتىڭ بارلاۋشىسىن اتىپ جىعىپ, ءوزىنىڭ ەرلىگىمەن كوزگە تۇسەدى. عاپباستىڭ ەرلىگىنە ريزا بولعان امانگەلدى باتىر وعان ءوزىنىڭ قانجارىن سىيعا بەرگەن. عاپباس ازامات سوعىسى جىلدارىندا دا اسكەري ءىس-قيمىلدارعا بەلسەنە ارالاسىپ, ولكەدە بەيبىت عۇمىر ورناعاننان كەيىنگى كە­زەڭدە حالىق سوتى, بولىستىق كە­ڭەس­تىڭ توراعاسى سياقتى جاۋاپتى قىزمەتتەردى اتقارعان. 1972 جى­لى ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى مۇراجايى اشىل­عاندا عاپباس امانگەلدى سىيعا تارتقان قانجاردى وسى مۇرا­جايعا تاپسىرعان.  قان­جاردى مۇرا­جاي­دىڭ سول ۋاقىت­تاعى باسشىسى تاڭات­قان رىساەۆ قابىلداپ ال­عان».

مۇراجايداعى قۇندى جادى­گەرلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن قانجار زلاتوۋست قارۋ-جاراق زاۋىتىندا 1863 جىلى جاسالعان. قانجار ەكى ءجۇزدى. بولاتتان جاسالىپ, سابى جەزدەن قۇيىلعان.  قانجاردىڭ سابىندا جاسالعان جىلى (1863)  مەن ەكى باستى سامۇرىق بەينەلەنگەن تاڭباسى بار. قانجاردىڭ ۇزىندىعى – 64 سم, ءجۇزى – 49 سم, سابى – 15 سم. ءجۇزىنىڭ ەنى – 4 سم. سالماعى – 1030 گر. قىنىنىڭ تۇ­بىندەگى مەتالل بولىگى ءتۇسىپ قال­عان. قىننىڭ باۋى قولدان تاعىل­عان.

بۇگىندە  مۇراجايدىڭ قۇندى جادىگەرلەرىنىڭ ءبىرى ساناتىنداعى باتىر قانجارى 1916 جىلعى كوتە­رىلىسكە ارنالعان ەكسپوزيتسيا زالىندا امانگەلدىنىڭ ءابىلحان قاستەەۆ سالعان پورترەتى, كەيكى باتىر ءۇيىنىڭ كەبەجەسى سەكىلدى كونە جادىگەرلەرمەن بىرگە ساقتاۋلى تۇر.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار