جاھانداعى جەتى وقيعا

ەكونوميكالىق كريزيس

پاندەميانىڭ سالقىنى تيگەن ەڭ ءىرى سالالاردىڭ ءبىرى ەكونوميكا بولدى. پان­دە­ميا تابىسى از ەلدەردەن باستاپ دامىعان الپاۋىت مەملەكەتتەرگە دەيىن اسەر ەتتى. ۇلى­بريتانيا ەكونوميكاسىن رەتسەس­سيادا دەپ مالىمدەدى. الەم حالقىنىڭ ۇشتەن بىرىنەن كوبى ء«ۇي قاماقتا» وتىرۋعا ءماجبۇر بولىپ, جا­ھاندىق ەكونوميكا تۇرالاپ قالدى دەسە دە بولادى. وعان قوسا «برەكسيت», اقش – قىتاي تەكەتىرەسى دە عالامدىق ەكونوميكانى باياۋلاتقان-دى. 2020 جىلى ەلدەردىڭ ىشكى جالپى ءونىمى دە تومەندەي ءتۇستى. ماماندار بۇل داعدارىستان قاشان شىعاتىنىمىزعا ناقتى بولجام ايتا الماي وتىر.

مينسكىدەگى شەرۋلەر

پوستكەڭەس اۋماعى بيىل ساياسي جان­جالدارعا قاتىستى ءجيى اتالدى. ونىڭ ءبىرى – بەلارۋس رەسپۋبليكاسىندا بولعان نارا­زىلىق. پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ ناتيجەسىنە رازى بولماعان تۇرعىندار بەيبىت شەرۋگە شىققان-دى. الايدا سوڭى قاقتىعىسقا ۇلاسقان جانجالدان زارداپ شەككەندەر دە بار. بۇل ەلدەگى ساياسي احۋالدىڭ كۇردەلەنە ءتۇسىپ, حالىق پەن بيلىك اراسىنداعى بايلانىستىڭ الشاقتاي تۇسكەنىن انىق كورسەتتى. نارازى حالىق ءالى دەگەنىنە جەتپەسە دە, ەلدەگى بيلىككە دەگەن سالقىن كوزقاراستى بايقاماۋ مۇمكىن ەمەس.

قاراباقتاعى قاقتىعىس

2020 جىل كوپتەن بەرى جالعاسىپ كەلە جات­قان كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ شيەلەنىسكەن جىلى رەتىندە ەستە قالدى. ازەر­بايجان مەن ارمەنيا اراسىندا تاۋلى قاراباققا بايلانىستى جەر داۋى بيىل قايتا ءورشىدى. قارۋلى قاقتىعىسقا ۇلاسقان وسى سوعىستا ازەربايجان ءوزىنىڭ ارمەنيا باسىپ العان تاريحي اۋماعىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن قايتارىپ الدى. 10 قاراشا كۇنى تاراپتار كەلىسىمگە كەلىپ, ايماقتا اتىستى جانە بارلىق اسكەري ارەكەتتى توقتاتۋ تۋرا­لى مالىمدەمە جاسالدى. وسىلايشا, ءوتىپ بارا جاتقان ­جىل ازەر­باي­جان مەملەكەتى ءۇشىن تاريحي كەزەڭگە اينالدى.

اقش-تاعى سايلاۋ

2020 جىل قاي جاعىنان الساق تا وقي­عاعا باي بولدى. بيىل الەم ەلدەرى اسا قى­زى­عۋ­شىلىقپەن باقىلاعان ساياسي جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى – ترامپ-بايدەن باسەكەسى بولعانى ءسوزسىز. ساراپشىلار جاساعان الدىن الا بول­جام­داردىڭ ءبىر-بىرىنە كەراعار بولۋى مەن قاي كانديداتتىڭ جەڭىسكە جەتەتىنىن سوڭىنا دەيىن بىلمەۋ ساياسي بايگەنى قىزدىرا ءتۇستى. پاندەميا جاعدايىندا وتكەن سايلاۋدا داۋىس بەرۋ تاسىلدەرى دە وزگەردى. تارتىستى باسەكەدە جەڭىسكە جەتكەن 78 جاستاعى دجو بايدەن – اقش تاريحىنداعى جاسى ەڭ ۇلكەن بيلەۋشى. ال كامالا حارريس بولسا تاريحتاعى ۆيتسە-پرەزيدەنت اتانعان العاشقى وزگە ءناسىلدى ايەل.

كورشى ەلدەگى كەزەكتى  «توڭكەرىس»

پارلامەنت سايلاۋىن قايتا وتكىزۋدى تالاپ ەتكەن نارازىلىقتىڭ سوڭى جالپىۇلتتىق قاقتىعىسقا ۇلاستى. ناتيجەسىندە ەل پرەزي­دەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ ءوز ەركىمەن وتستاۆكاعا كەتتى. ىندەتپەن قاتار جانجال­دىڭ الدىن الۋعا تىرىسقان بيلىك قاۋىپسىز­دىك شارالارىن ساقتاۋعا شاقىرۋمەن بولدى. بۇل وقيعا ەلدىڭ ەكونوميكاسىنا جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالىنا اسەر ەتىپ قا­نا قويماي, كوپتەگەن زاڭ بۇزۋشىلىق فاك­تىلەرى دە تىركەلدى.

قيىر شىعىستاعى ەرەۋىل

رەسەيدىڭ قيىر شىعىسىندا قالا تۇر­عىن­دارى حاباروۆسك ايماعىنىڭ ەكس-گۋبەر­ناتورى سەرگەي فۋرگالدى قولداۋ ءۇشىن الاڭعا شىقتى. قاتىسۋشىلار مۇنداي ءىرى جيىنداردىڭ قالادا بۇرىن-سوڭدى بولما­عانىن ايتقان. گۋبەرناتوردىڭ تۇت­قىن­دالۋى, سوت وتىرىسىنىڭ وزگە وڭىردە ءوتۋى جانە بيلىكتەن كەتۋى حالىقتىڭ اشۋىن كەل­تىرىپ, قوعامدىق رەزونانس تۋدىردى. تەرگەۋ بارىسىندا ساياساتكەر بىرنەشە ادام ءولىمىن ۇيىمداستىردى دەپ ايىپتالعان. شىلدە-قىركۇيەك ايلارىنا سوزىلعان مىڭداعان ادام جينالعان ميتينگتەر رەسەيدەگى بيىلعى ايتۋلى وقيعالاردىڭ بىرىنە اينالدى.