تۇركىستان ءوڭىرىنىڭ تاريحىن, ارحەولوگياسى مەن مادەنيەتىن ەلىمىزدىڭ رۋحاني استاناسى رەتىندە عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەۋ جاڭا جانە كەشەندى كوزقاراستى تالاپ ەتەدى. وسى ورايدا وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ كەشەندى باعدارلاما ازىرلەۋدى ۇسىندى, دەپ حابارلايدى دەپ حابارلايدى Egemen.kz
وعان قالا تاريحىنا قاتىستى كىتاپتاردى اۋدارۋ جانە باسىپ شىعارۋ ماسەلەلەرى ەنەدى.
باعدارلامادا ارحەولوگيالىق قازبالار, تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەردى قالپىنا كەلتىرۋ, تەاتر جانە مۋزىكالىق قويىلىمدار مەن تۇركىستان قالاسىنىڭ شىنايى كەلبەتىن اشاتىن باسقا ماسەلەلەر قامتىلۋى ءتيىس. ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, اكادەميك ب.بايتاناەۆ, بەلگىلى ارحەولوگتار م.تۇياقباەۆ, ا.ەرجىگىتوۆا, پروفەسسور, ق.ا.ياساۋي اتىنداعى مكتۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى د.كەنجەتاي سىندى عالىمدارمەن بىرقاتار ماسەلەلەردى تالقىلاۋ بارىسىندا وبلىس اكىمى جوعارىدا ايتىلعان ۇسىنىس-پىكىرىن ورتاعا سالدى.
عالىمدار تۇركىستاننىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن جاساۋ ءۇشىن قۇندى كەڭەستەر بەردى.
تاريح پەن مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرى جارقىن وقيعالارعا باي ايماقتىڭ وتكەنىن زەرتتەۋ مەن تۇسىنۋگە نەگىز بولىپ تابىلاتىنى ايتىلدى. سونىمەن قاتار عالىمدار تۇركىستاندى ءبىرتۇتاس تاريحي-مادەني ايماق رەتىندە زەرتتەۋ تاريحىنا جۇگىنە وتىرىپ, ونى ورتاعاسىرلىق اۆتورلاردىڭ ەڭبەكتەرىنەن باستاۋ كەرەكتىگىن مالىمدەدى. تاباري, يبن-حوردادبەح, ماكديسي, يستاحري, يبن-حاۋكال, دجۋۆايني, شەرەف-د-دين ەزدي, ۆاسيفي جانە باسقا دا ۇلى ويشىلداردىڭ شىعارمالارى تىڭعىلىقتى زەرتتەلۋى قاجەت. ونىڭ ۇستىنە XIX عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ايگىلى «تۇركىستان البومى» جارىق كوردى. بۇل ورتا ازيانىڭ كەڭ گەوگرافيالىق ايماعىن زەرتتەۋدىڭ كوپجىلدىق ناتيجەسى بولا الدى. باسقوسۋدا كەلەسى كەزەڭدى تۇركىستاندى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ نەگىزدەرى دەپ ساناۋعا بولاتىنى ايتىلدى.
«ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن جاسالعان «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى 2004-2011 جىلدار تۇركىستاندى قارقىندى زەرتتەۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى كەزەڭى بولدى. باعدارلاما شەڭبەرىندە ارحەولوگيا, قۇندى جادىگەرلەرىمىزدى تابۋ, ساقتاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ, تاريحتى, مادەنيەتتى جانە تاريحي مۇرانى زەرتتەۋ سالاسىندا كوپتەگەن جوبالار جۇزەگە اسىرىلدى. تاريحي-مادەني مۇرانى تانىمال ەتۋ جانە تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋ بويىنشا جوبالار باستالدى. تۇركىستان ولكەسىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن زەرتتەۋ مەن ناسيحاتتاۋدى جالعاستىرۋ جانە ەلىمىزدىڭ باستى گەومادەني برەندتەرىن قۇرۋ - كەزەك كۇتتىرمەيتىن جانە ماڭىزدى مىندەت», دەدى ومىرزاق شوكەەۆ.
سونداي-اق وبلىس اكىمى قازىردىڭ وزىندە وتىرار ءوازيسىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى, كۇلتوبە, ساۋران ارحەولوگيالىق كەشەنى, سيداق, ءبورىجار قورىمى, جۋانتوبە, قاراسپان توبەسى, سايرام-يسپيدجاب, سوزاق ەلدى مەكەندەرى, جىبەك جولىنىڭ فەنومەنى جانە باسقا دا كوپتەگەن نىساندار سانقىرلى زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ نەگىزى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.