2011 جىل ەدى. قىزىلورداعا ەندى اۋىسىپ كەلگەنبىز. الماتىدان. نەنىڭ نە ەكەنىن اسا بىلە بەرمەيمىز. تۋعان جەرىمىز بولعانمەن, الاتاۋدىڭ ەتەگىندە ەس جيىپ, ەتەك جاپقان بىزگە سىردىڭ سىرىن جاڭادان ۇعىنۋعا تۋرا كەلگەنى بار. ايماقتىڭ اقجولتاي جاڭالىقتارىن رەسپۋبليكاعا جالاۋلاتىپ جەتكىزگىمىز-اق كەلەدى. بىراق تاسىراقتاعان اتتاي كىبىرتىكتەي بەردىك. سونداي كۇندەردىڭ بىرىندە «سىرداريا اۋدانىندا ناعي ءىلياسوۆ دەگەن اۋىل بار. تاپ ءبىر قۇم ىشىندەگى وازيس سەكىلدى. ءتىپتى, لوندونداعى بيگ-بەننىڭ كوشىرمەسىنە دەيىن تۇر», دەگەن اقپارات قۇلاققا جاعىمدى ەستىلدى. ەلدىڭ باتىسىنا اپاراتىن كۇرەجولعا ءتۇسىپ الىپ, ناعي اۋىلىنا تارتتىق.
2011 جىل ەدى. قىزىلورداعا ەندى اۋىسىپ كەلگەنبىز. الماتىدان. نەنىڭ نە ەكەنىن اسا بىلە بەرمەيمىز. تۋعان جەرىمىز بولعانمەن, الاتاۋدىڭ ەتەگىندە ەس جيىپ, ەتەك جاپقان بىزگە سىردىڭ سىرىن جاڭادان ۇعىنۋعا تۋرا كەلگەنى بار. ايماقتىڭ اقجولتاي جاڭالىقتارىن رەسپۋبليكاعا جالاۋلاتىپ جەتكىزگىمىز-اق كەلەدى. بىراق تاسىراقتاعان اتتاي كىبىرتىكتەي بەردىك. سونداي كۇندەردىڭ بىرىندە «سىرداريا اۋدانىندا ناعي ءىلياسوۆ دەگەن اۋىل بار. تاپ ءبىر قۇم ىشىندەگى وازيس سەكىلدى. ءتىپتى, لوندونداعى بيگ-بەننىڭ كوشىرمەسىنە دەيىن تۇر», دەگەن اقپارات قۇلاققا جاعىمدى ەستىلدى. ەلدىڭ باتىسىنا اپاراتىن كۇرەجولعا ءتۇسىپ الىپ, ناعي اۋىلىنا تارتتىق.
كىرگەننەن-اق جۇرتتىڭ اۋزىنداعى ءسوزدىڭ بەكەر ەمەستىگىنە كوز جەتتى. گۇلدىڭ سان ءتۇرى جايقالىپ ءوسىپ تۇر. مادەنيەت ءۇيى ينەدەن جاڭا شىققانداي, جارقىراپ قارسى الادى. اناداي جەردە سۋ بۇرقاقتار كوككە شاپشيدى. اۋىل تۇگىلى, كەيبىر اۋدان ورتالىقتارىنان كورە بەرمەيتىن ساۋدا ورتالىعىنىڭ ءىشى قىزدىڭ جيعان جۇگىندەي تاپ-تۇيناقتاي ەكەن. قاسىندا الاقانداي اۋىلعا ارناپ سالىنعان مەيرامحاناسى جانە بار. مەكتەپتىڭ ەسكىلىگى دە بايقالمايدى. سەبەبى, كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن. جازدىگۇنى حالىق كونتسەرت تاماشالايتىن ساحنا دا جاسالعان. ونىڭ سىرتىن الا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ قۇرمەتىنە قويىلعان ەسكەرتكىش پەن ماڭگىلىك الاۋدى كورەسىز. اينالانى گۇل كومكەرگەن. شاشتارازدىڭ قولىنان جاڭا شىققانداي بولىپ تال-داراق پەن كوگال جاتىر جايقالىپ. اۋىل ادامدارى ساعاتتارىن بيگ-بەننىڭ كوشىرمەسىنە قاراپ تۇزەيدى. قىسقاسى, ايتسا ايتقانداي-اق. كەلبەتى كەلىسكەن اۋىل ەكەن. «ەندى مۇنىڭ ءبارىن كىم ىستەدى؟» دەگەن زاڭدى ساۋال ميدىڭ ءبىر بۇرىشىنان قىلاڭ بەردى. سۇراستىرا كەلسەك, ابزال ەراليەۆ دەگەن ازامات ەكەن. ءوزى كۇرىش شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كورىنەدى. «ابزال جانە ك» دەگەن تولىق سەرىكتەستىكتىڭ ديرەكتورى. سونىمەن قاتار, ناعي اۋىلىنا بوتەن ادام ەمەس. وسى ەلدىڭ تۋماسى بولىپ شىقتى. ءبىزدىڭ ناعي ءىلياسوۆ اۋىلى مەن ابزال ەراليەۆتى تانۋىمىز وسىلاي باستالعان-تىن.
كاسىپكەردىڭ نەگىزگى ماماندىعى ينجەنەر-قۇرىلىسشى. كەڭەس كەزىندە ءبىلىم الىپ, ەڭبەككە ارالاسقان. قۇرىلىس سالاسىندا قىزمەت قىلىپ, قاراپايىم شەبەردەن ءبولىم باستىعىنا دەيىنگى ارالىقتى ءجۇرىپ وتكەن. سول جىلدارى زامان وزگەشە ءوڭ الىپ, يمپەريانىڭ ارسا-ارسا قابىرعاسى سوگىلىپ, ەل تاۋەلسىزدىگىن الادى. نارىقتىڭ العاش كەلگەندە حالىقتى قارىق قىلماعانى ەستە شىعار. تالاي مۇعالىم, دارىگەر مەن عالىم الا دوربا ارقالاپ كەتكەن كەز ەدى عوي. جۇرتتىڭ ءبارى الىپساتارلىققا جۇگىنىپ, جانىن باققان. ەندى شە, قاراپ وتىرىپ اشتان قىرىلۋى كەرەك پە؟ بىرىنەن الادى. ەكىنشىسىنە ساتادى. ورتاسىنداعى از-كەم تيىن-تەبەنگە وزەگىن جالعايدى.
ابزال ەراليەۆ تە جۇرت قاتارلى ساۋدامەن اينالىسىپ كورەدى. بىراق از عانا ۋاقىت. سەبەبى, الىپساتارلىقپەن الىسقا بارمايتىنىن سەزەدى. سودان جىگىتتەردى جيناپ, باسىن «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگىنىڭ شەڭبەرىنە توعىستىرادى. باستى ماقسات – اتا كاسىپ كۇرىش شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ. بۇل 1994 جىل ەدى. دايىن تۇرعان جەرى, ساقاداي-ساي تەحنيكاسى, ادام كۇشى جوق سەرىكتەستىككە جۇمىستى بىردەن دوڭگەلەتىپ الىپ كەتۋ وڭاي بولمادى. العاشىندا ايماقتا وندىرىلگەن كۇرىشتى ساتتى. سونان كەيىن بارىپ قانا جەرگە ءدان ەگىپ, ءوز ونىمدەرىن شىعارا باستادى. باستاپقىدا ازعانتاي جەرگە ءونىم تاستادى. جىلدار وتە سەرىكتەستىكتىڭ كوكجيەگى كەڭەيە بەردى. بۇگىندە «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگى سىرداريا اۋدانىنىڭ ناعي ءىلياسوۆ جانە بەسارىق اۋىلدارىندا 500 گەكتاردان استام القاپقا كۇرىش ەگەدى. بۇل بىلگەن ادامعا ءبىر شارۋاشىلىق ءۇشىن از تىرلىك ەمەس. جىلىنا 30 بەن 35 مىڭ توننانىڭ اراسىندا قارا كۇرىش جينايدى. ەڭ باستىسى, ولار كۇرىشتى وزدەرى اقتايدى. سونىمەن قاتار, تۇقىمدىقتى دا وزدەرى دايىندايدى. ءدال وسى جەرگە كەلگەندە سەرىكتەستىكتىڭ كۇرىش شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ جاتقانىن ايتپاي كەتسەك, ايىپ بولار ەدى.
جاسىراتىنى جوق, كۇرىش شارۋاشىلىعىندا وسىعان دەيىن ءبىرشاما شيكىلىكتىڭ بولعانى راس. ويتكەنى, تۇقىمدىق كۇرىشتى وڭدەيتىن قۇرال-جابدىقتىڭ ءبارى دەرلىك كەڭەستىڭ كوزىن كورگەن, ابدەن ەسكىرگەن زاتتار. بولماسا, ارزان باعاعا ساتىپ الىنعان ساپاسى اسا مىقتى دەۋگە كەلمەيتىن جابدىقتار. ال ول كۇرىشتى كۇرمەكتەن تولىق ايىرمايدى. وعان قوسا, ءونىم بەرمەيتىن, اۋرۋعا شالدىققان, قابىعى زارداپ شەككەن كۇرىشتەر دە تۇقىمدىق رەتىندە پايدالانىلىپ كەتەدى. جالپى, ءوڭىر بويىنشا تۇقىم وڭدەۋمەن اينالىساتىن مەكەمەلەر ساۋساقپەن سانارلىق قانا. بىراق, ءبىز ايتقان كەمشىلىك وسىنىڭ بارىنە ءتان قۇبىلىس. وسى نارسەنىڭ زاردابىن تۇتىنۋشى مەن ءوندىرۋشىنىڭ قاتار شەگەتىنىن ايتۋعا ءتيىسپىز. نەگە؟ سەبەبى, شارۋاشىلىق كۇرىش ەككەندە كۇرمەكتى قوسا ەگەدى. مىسالى, ولار گەكتارىنا مىڭ جارىم تونناعا دەيىن كۇرمەك سەبەدى ەكەن. ال وعان كۇرىش اراسىندا وزدىگىمەن وسەتىن كۇرمەكتى قوسىڭىز. سوندا شارۋالار كۇرمەكتى دە قولدان ەگىپ جاتىر دەگەن ءسوز. ەگىس القابى بوي كوتەرىپ, كۇرىش ءدان جيناي باستاعاندا ولار كۇرمەكپەن الىسادى. ءدارى سالادى. ونىمەن قوسا اۋرۋ تۇقىمدىقتار دا ءونىم بەرمەيدى. اينالىپ كەلگەندە ءداندى-داقىلدىڭ كولەمى كوبەيگەنمەن, ءونىمى از بولادى. سوعان سايكەس ونىڭ ساپاسى دا تومەندەپ كەتىپ جاتادى. ءوندىرۋشى مەن تۇتىنۋشىنىڭ قاتار زالال تارتاتىن تۇسى وسى. ەندى نە ىستەمەك كەرەك؟ وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن جويۋ ءۇشىن «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگى گەرمانيادان تۇقىم وندىرەتىن ارنايى قۇرال-جابدىق الدىرتىپ, زاۋىت سالدى. قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار نەمىستىڭ «Petkus» كومپانياسىنان تىكەلەي الىنىپ, جەتكىزىلگەن. اتالعان كومپانيا الەم بويىنشا تۇقىم وڭدەۋ سالاسىنىڭ مايتالمانى رەتىندە الدەقاشان مويىندالىپ قويعان. «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگىنىڭ وسى كومپانياعا كوڭىل ءبولۋى دە سودان. ال زاۋىت جۇمىسشىلارىن سول جاقتان كەلگەن ماماندار وقىتقان. گەرمانيادان الدىرتقان زاۋىتقا قاتىستى قۇرال-جابدىقتىڭ جالپى قۇنى 114 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان. ول «قازاگرو» كومپانياسى ارقىلى قارجىلاندىرىلعان. ال زاۋىتتى, تۇقىمدىق قويمالارىن سەرىكتەستىك ءوز كۇشىمەن سالعان. قىسقاسى, اتالعان زاۋىتتىڭ جالپى قۇنى 191 ميلليون تەڭگەگە جەتكەن. ارينە, از قارجى ەمەس. دەسەك تە, كۇرىش شارۋاشىلىعىن دامىتىپ, ءونىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وسىنداي ىسكە بەل شەشىپ كىرىسپەسە, تاعى بولمايدى. زاۋىتتاعى جابدىقتار كۇرىشتى قولمەن ايىرعانداي وڭدەيدى. الدىمەن, تۇقىمدىققا ارنالعان كۇرىشتى اكەپ سالادى. ءبىر شەتىنەن تازا, ساپالى ءونىم بەرەتىن تۇقىم شىعىپ جاتادى. ەكىنشى جاعىنان ءونىم بەرمەيتىن, بىراق پايدالانۋعا بولاتىن كۇرىشتەردى بولەكتەپ تاستايدى. تاعى ءبىر جاعىنان كۇرمەكتەردى ارشىپ الادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ساپالى دۇنيە ەكەنى كوزگە بىردەن تۇسەدى. مىسال ءۇشىن ايتايىق. مىنا تازالانعان ءاربىر تۇقىمدىق كۇرىشتىڭ كەلىسىنەن ارى كەتكەندە بەس-اق كۇرمەك شىعادى ەكەن. ال بۇعان دەيىنگى زاۋىتتا ونىڭ سانى 20-30 كۇرمەككە دەيىن بولعان. زاۋىت ساعاتىنا 5 توننا تۇقىمدىققا دەيىن وڭدەۋگە قاۋقارلى. كۇنىنە 100 توننا تۇقىمدى ەنتىكپەي دايىندايدى. سوندا بۇل وبلىسقا قاجەتتى كۇرىشتىڭ جارتىسىن دايىنداپ بەرۋگە جارايدى دەگەن ءسوز. «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ابزال ەراليەۆ تۇقىمدى دايىنداپ, ونى قاپتاپ, شارۋا قوجالىقتارىنا وزدەرى جەتكىزىپ بەرۋدى ويلاعان. بىراق شارۋالار دايىن تۇقىمدى پىشاق ۇستىنەن ءبولىپ الىپ كەتىپ جاتىر ەكەن. دەي تۇرعانمەن, الداعى ۋاقىتتا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتىلەتىنىن, ءار شارۋاشىلىققا قاجەتتى تۇقىمدىقتى وزدەرى جەتكىزىپ بەرەتىنىن ايتىپ وتىر.
– مەملەكەت كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا بارىنشا جاعداي جاساپ جاتىر. سول ءۇشىن بيۋدجەتتەن ارنايى قارجى ءبولىپ, شارۋاشىلىقتاردىڭ شارۋاسىن تۇزەپ الۋىنا ىقپال ەتۋدە. سوندىقتان ءبىز دە ءوزىمىزدىڭ عانا ەمەس, بۇكىل وبلىستاعى كۇرىش ءونىمىنىڭ ساپالى بولۋىنا اتسالىسساق دەگەن نيەتپەن تۇقىم زاۋىتىن اشتىق, – دەيدى ابزال ەراليەۆ. «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگى تازا تۇقىمدى وزدەرى عانا پايدالانىپ وتىرعان جوق, وزگە شارۋاشىلىقتارعا دا دايىنداپ بەرىپ جاتىر. ايتپاقشى, شارۋاشىلىق سوڭعى 5 جىلدا «يانتار», «ليدەر», «فيشت», «انايت» سەكىلدى كۇرىش سورتتارىن جەرسىندىرگەن.
ودان كەيىنگى اڭگىمە بىتىك شىققان كۇرىشتى ورىپ الۋدا. كومباين دۇرىس بولماسا, دايىن تۇرعان ءونىمدى ىسىراپ قىلۋ وڭاي. بۇل رەتتە مەكەمە مۇحيتتىڭ ار جاعىنان ارنايى تەحنيكالار الدىرعان. بۇگىندە ولاردىڭ يەلىگىندەگى «John Deere» كومبايندارى مەن تراكتورلارى ءسوزىمىزدىڭ دالەلى. سونىمەن قاتار, اتاقتى «ەنيسەي» كومبايندارىنىڭ سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنيكالارى دا كوپتەپ الىنعان. ورىلعان كۇرىشتى تازالاۋ دا ەرەكشە مانگە يە. بۇل رەتتە كورەيادان, قىتايدان, گەرمانيادان جەتكىزىلگەن ءۇش زاۋىت توقتاۋسىز جۇمىس ىستەپ تۇر. مەكەمە قارا كۇرىشتى تازالايتىن العاشقى زاۋىتتى 2008 جىلى ورناتقان ەكەن. ول ساعاتىنا 25 توننا ءونىم بەرەتىن بولعان. ارادا ەكى جىل وتكەندە قىتايلىق قۇرىلعىنى قوندىرادى. ول ساعاتىنا 60 توننا قارا كۇرىشتى تازالاي الادى. بىلتىر گەرمانيالىق كومپانيانىڭ جابدىعىن اكەلگەن. مۇنىڭ قۋاتى سۇراپىل ەكەن. ءبىر ساعاتتا 150 تونناعا دەيىن ءونىم وندىرەدى.
كۇرىش ءوزى سۋدا وسەدى عوي. ال ۇنەمى سۋ جاتقان سوڭ جەر قۇنارسىزدانادى. اراسىندا كۇرىشتىك القاپتى دەمالدىرىپ الماسا بولمايدى. ونداي كەزدە جەرگە جوڭىشقا ەگىلەدى. بۇل ءوزى باياعىدان قالىپتاسقان ءداستۇر. ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان شارۋاشىلىق دەمالدىراتىن جەرگە جوڭىشقانىڭ دا جاقسى سورتتارىن ەگەدى ەكەن. جوڭىشقانىڭ تۇقىمىن دايىندايتىن زاۋىتى دا بار.
اقىرى ءسوز ەتتىك قوي, مىنا ماسەلەلەردى دە اينالىپ وتپەيىك. سوڭعى ءۇش جىلدا سىيىمدىلىعى 9300 توننانى قۇرايتىن 8 جاڭا كۇرىش قويماسى سالىنىپتى. ودان بولەك جىل سايىن كەم دەگەندە بەس مامان رەسەيدىڭ كراسنودار ولكەسىنە تاجىريبە الماسۋعا ارنايى جىبەرىلەدى. بۇدان بولەك, يسپانيا, يتاليا, تۇركيا, كورەيا مەملەكەتتەرىنە مامان جىبەرىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ وتىرادى. بۇگىندە مەملەكەت مامان دايارلاۋدى باسشىلىققا الىپ وتىر عوي. مىسالى, ناعي ءىلياسوۆ اۋىلىنداعى №132 ورتا مەكتەپتىڭ ەكى تۇلەگىن كۋبان مەملەكەتتىك اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «اگروحيميا جانە توپىراقتانۋ» ماماندىعى بويىنشا ءوز ەسەپتەرىنەن وقىتىپ جاتىر. بيىل ءدال وسى وقۋ ورنىنىڭ ماگيستراتۋراسىنا اسقار الياكباروۆ دەگەن جىگىتتى ءتۇسىردى. ول بۇعان دەيىن شارۋاشىلىقتا ينجەنەر بولىپ جۇمىس ىستەگەن ەكەن.
بيىل ايماقتا كۇرىشتەن رەكوردتىق ءونىم جينالدى. ونىڭ دا بىرنەشە سەبەپتەرى بار. ءبىرىنشى كوكساراي سۋ رەتتەگىشىنىڭ اتقارعان ءرولى وراسان زور. ويتكەنى, كوكساراي ارقىلى ەگىستىككە قاجەتتى سۋ جينالىپ, ونى شارۋالار دەر كەزىندە الىپ وتىردى. كۇرىشتىڭ سۋعا تىكەلەي تاۋەلدى ەكەنىن ەسكەرسەك, وندا سۋ رەتتەگىشىنىڭ پايداسى وزىنەن-ءوزى بەلگىلى بولادى. ەكىنشىدەن, مەملەكەت شارۋالاردى ەرەكشە قامقورلىعىنا الىپ وتىر. ونى بيىل بەرىلگەن سۋبسيديا كولەمىنەن-اق بايقايمىز. وسى جىلى كۇرىشكە تولەنەتىن سۋبسيديا نورماسى 25,0 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلدى. بۇدان باسقا كۇرىش وندىرىسىندە پايدالانىلاتىن مينەرالدىق تىڭايتقىش, گەربيتسيدتەر, سۋ جەتكىزىپ بەرۋ قىزمەتىنە تولەيتىن ۇكىمەت بەكىتكەن سۋبسيديالار بار. وسىلاردىڭ ءبارىن قوسقاندا ءار گەكتارعا ورتاشا ەسەپپەن 42,7 مىڭ تەڭگە سۋبسيديا تولەنەدى ەكەن. ال 1 گەكتار كۇرىش وندىرىسىنە كەتەتىن ورتاشا شىعىن 166,7 مىڭ تەڭگە كولەمىندە. سوندا كەتكەن شىعىننىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىن مەملەكەت سۋبسيديالاپ وتىر. ۇشىنشىدەن, وبلىستىق اكىمدىك تە شارۋالاردىڭ بارلىق جاعدايىن جاساۋدا. ول ءۇشىن ارنايى كۇرىش كلاستەرىن دامىتاتىن كونسورتسيۋم قۇرىلدى. «جالاعاش» ەلەۆاتورىن جەكە قولدان مەملەكەتتىڭ يەلىگىنە الىپ, كۇرىششىلەر ءۇشىن وڭتايلى جاعداي جاساپ جاتىر. ال رەكوردتىق ءونىمنىڭ جينالۋىنا «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگى ەرەكشە ۇلەس قوستى. شارۋاشىلىق ءار گەكتارىنان 65 تسەنتنەردەن ءونىم جينادى.
بۇگىندە سەرىكتەستىك تەك ىشكى نارىقتا عانا جۇمىس ىستەپ جاتقان جوق. ەكسپورتقا دا ءونىم شىعارادى. ماسەلەن, رەسەي, قىرعىزستان, ازەربايجان, تۇركىمەنستان مەن تاجىكستان «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگى شىعارعان ءونىمدى پايدالانىپ وتىر.
قاي كەزدە دە ەڭبەكتىڭ ەلەنگەنى جاقسى. ابزال ەراليەۆ باستاعان ۇجىم پرەزيدەنتتىڭ ءوزى تاپسىراتىن «پارىز» سىيلىعىن بىرنەشە رەت يەلەندى. بيىل عانا «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» كورمەسىندە ءۇشىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. ال ابزال ەراليەۆتىڭ وزىنە «جىلدىڭ ۇزدىك مەتسەناتى» اتاعى بەرىلدى. بۇل جاسالعان ەڭبەكتىڭ, توگىلگەن تەردىڭ وتەۋى بولا قويماس. دەگەنمەن, ۇجىم جۇمىسىنا جاڭاشا سەرپىن بەرەتىنى انىق.
مۇنىڭ ءبارىن تاپتىشتەپ ايتىپ وتىرعانىمىزدىڭ وزىندىك سەبەبى بار. ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ايتتىق, كاسىپكەر تۋعان اۋىلىن ادام تانىماستاي ەتىپ وزگەرتتى. ءبىر عانا ماسەلەنى ايتايىق, سوڭعى جىلداردا سەرىكتەستىك اۋىلدىڭ 12 كوشەسىن ءوز كۇشتەرىمەن جوندەپ شىققان. ول ءۇشىن از قارجى جۇمسالعان جوق. ابزال ەراليەۆتىڭ ءوزى سوڭعى بەس جىلدا ناعي اۋىلىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە 450 ميلليون تەڭگەگە ينۆەستيتسيا سالعانىن ايتادى. ونىڭ سىرتىندا ءدال وسىنداي جۇمىس بەسارىق ەلدى مەكەنىندە دە اتقارىلىپ جاتىر. ول جاقتا دا بالاباقشا جوندەۋدەن ءوتىپ, سكۆەر سالىنىپ, سۋ بۇرقاق ورناتىلىپ, گۇل ەگىلىپ, الەۋمەتتىك نىساندار جاڭاشا كەيىپكە ەنۋدە. ال بەسارىقتىڭ گۇلدەنۋىنە «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگى 150 ميلليون تەڭگە قارجى جۇمساعان. سوندا ءبىر عانا كاسىپكەر ەكى اۋىلدىڭ جاعدايىن جاساۋ ءۇشىن 600 ميلليون تەڭگە شىعىنداپ وتىر ەكەن. وسىندايدا, قازاقستاندا ەراليەۆ سەكىلدى كاسىپكەرلەر كوپ بولسا ەكەن دەپ ارمانداپ كەتەتىنىمىزدى دە جاسىرمايمىز. بۇگىندە ءبىزدىڭ جۇرتتا باي دا كوپ, ماناپ تا از ەمەس. دەي تۇرعانمەن, سولاردىڭ بارلىعى تاپقان تابىسىن الەۋمەتتىڭ يگىلىگىنە جاراتىپ جاتىر دەپ ايتا المايمىز. قازاق «سۇڭقار اينالاسىنا شاشىپ جەيدى, قارعا باۋىرىنا باسىپ جەيدى» دەپ كەتكەن. سوندىقتان ابزال ەراليەۆتىڭ مىسالى تالاي كاسىپكەرگە ۇلگى بولسا ەكەن دەيمىز.
ەرجان بايتىلەس,
«ەگەمەن قازاقستان».
قىزىلوردا وبلىسى.
سۋرەتتە: «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ابزال ەراليەۆ.