• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 13 جەلتوقسان, 2020

وڭتۇستىك افريكا ءال-ءفارابيدىڭ مەرەيتويىن اتاپ ءوتتى

665 رەت
كورسەتىلدى

بيىل فيلوسوف جانە عالىم ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ يۋنەسكو-نىڭ اياسىندا اتاپ ءوتىپ جاتقان 1150-جىلدىق مەرەيتويى وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ (وار) استاناسىندا اتالىپ ءوتتى. اتالعان ءىس-شارا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە جانە تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە ورايلاستىرىپ وتكىزىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

اشىلۋ سالتاناتى بارىسىندا قازاقستان ەلشىسى قانات تۇمىش پەن وار حالىقارالىق قاتىناستار جانە ىنتىماقتاستىق ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەلۆين بوتەس ءسوز سويلەدى.

وتاندىق ديپلومات جينالعانداردى قازاقستان مەن وڭتۇستىك افريكا اراسىنداعى ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ نەگىزگى باعىتى جانە تۇستارىمەن, ءوز ەلىنىڭ سىرتقى جانە ىشكى ساياساتىنىڭ جەتىستىكتەرىمەن تانىستىرىپ, قازاقستان باسشىلىعىنىڭ ماڭىزدى باستامالارىن تىلگە تيەك ەتتى. ول سونداي-اق, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2020 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىندەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا جانە 2021 جىلدىڭ 10 قاڭتارىندا وتەتىن پارلامەنتتىك سايلاۋعا دايىندىق بارىسىنا ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى.

ە. بوتەس ءوزىنىڭ سويلەگەن سوزىندە: "مادەني ديپلوماتيا قازاقستان مەن وڭتۇستىك افريكا اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋىندا ماڭىزدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى. بۇل تۇرعىدان العاندا, بۇگىنگى ءىس-شارا ۋاقىت, ۇرپاقتار مەن قۇرلىقارالىق ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋمەن بىرگە, جاس بۋىنعا ليدەرلىك قاسيەتتەردى تانىتا وتىرىپ, ولارعا قولداۋىن كورسەتۋدە", دەپ ايتتى.

ءىس-شارا بارىسىندا قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ باستاماسىمەن ء"ال-فارابي مۇراسى" تاقىرىبىندا وتكىزىلگەن شىعارمالار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالعان بولاتىن. "قازاقستان-وڭتۇستىك افريكا" حالىقارالىق قورى, "حالىقارالىق ءبىلىم قورى", يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك ءتىلى جانە مادەنيەتى ينستيتۋتى, "تەمبەكيلە ماندەلا قورى", ء"ال-عازالي كوللەدجى", "Diplomatic Informer" جۋرنالىمەن سەرىكتەستىكتە وتكىزىلگەن بايقاۋ كەلەسى ايدارلار بويىنشا بولىپ ءوتتى: 1) ء"ال-فارابي مەن نەلسون ماندەلانىڭ گۋمانيستىك يدەيالارىنىڭ ساباقتاستىعى", 2) "قازاقستان تاريحى مەن ونىڭ زاماناۋي دامۋى", 3) “2020 جىلعى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى”, 4) "ورتالىق جانە وڭتۇستىك ازيا ماكرووڭىرىنىڭ الەمدىك وركەنيەتتىڭ ماڭىزدى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندەگى ءرولى". بايقاۋعا وار بەس اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەن, اتاپ ايتقاندا, سولتۇستىك كەيپ, باتىس كەيپ, شىعىس كەيپ, گاۋتەنگ جانە كۆازۋلۋ-ناتال پروۆينتسيالارىنداعى مەكتەپ, ليتسەي مەن كوللەدجدەرىنىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى قاتىستى. باس جۇلدەلەردى كەلەسىلەر يەلەندى: 1-ءشى ورىندى – فاتيما كاريموۆا (تاجىكستان / وار, گاۋتەنگ پروۆينتسياسى), ەكى 2-ءشى ورىندى نابيل ايۋب (وار, تسۆانە ق.) جانە اسيپە ماگاييانا (وار, شىعىس كەيپ پروۆينتسياسى), ال ەكى 3-ءشى ورىندى زاقيا توقان (وار, كۆازۋلۋ-ناتال پروۆينتسياسى) جانە تازقيا ىسمايىل (وار, تسۆانە ق.) يەلەندى. ولار ءال-ءفارابيدىڭ بەينەسى بار مەدالدارمەن جانە باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.

سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك افريكاداعى ەلشىلىگى ءتورت تىلدە – ارابشا, اعىلشىنشا, قازاقشا جانە ورىسشا – باسىپ شىعارعان ءال-ءفارابيدىڭ ء"مىنسىز مەملەكەتكە ۇمتىلۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى عاقليا" اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتكىزىلدى. باسىلىم تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماشى بولعان "رۋحاني جاڭعىرۋ" باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جارىق كوردى.

ءىس-شارا قوناقتارىنىڭ ءبىرى نديلەكا ماندەلا حانىم: ء"ال-ءفارابيدىڭ ەڭبەكتەرى ماعان ۇلكەن اسەر ەتتى, اسىرەسە ول سيپاتتاعان ءمىنسىز مەملەكەت باسشىسىنا قاجەت قاسيەتتەرگە قاتىستى زەرتتەۋلەرى. ءبىز ءال-ءفارابيدىڭ جانە نەلسون ماندەلا ميراسىنىڭ ۇيلەستىگى مەن گۋمانيستىك يدەيالارىنىڭ سارىنداستىعىن كورەمىز”, دەدى.

جاڭا باسىلىمدا اتالعان تراكتاتتىڭ وزىمەن قاتار قازاقستان, وار, تۇركيا, فرانتسيا, يەمەننىڭ عىلىم مەن مادەنيەت سالالارىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ پىكىرلەرى دە جاريالاندى. كىتاپتىڭ دانالارى وار ۇلتتىق كىتاپحاناسىنا, جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە, مەكتەپ, ليتسەي مەن كوللەدجدەرىنە سىيعا تارتىلدى.

ءىس-شاراعا 50-گە جۋىق وار ازاماتى, سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق جانە ايماقتىق پارلامەنتتەردىڭ دەپۋتاتتارى, ءسىم, عىلىمي جانە ىسكەرلىك توپتاردىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, جانە ەلدە تىركەلگەن ديپلوماتيالىق كورپۋس قاتىستى. ونىڭ قورىتىندىسىمەن ەلشى ق. تۇمىش وڭتۇستىك افريكالىق "ITV" تەلەارناسىنا سۇحبات بەرىپ, وتكىزىلگەن شارانىڭ باستى يدەيالارى تۋرالى بايانداپ, قازاقستان مەن وار اراسىنداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىعىنىڭ, سونىڭ ىشىندە مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى قارىم-قاتىناستارى تۋرالى بايانداپ بەردى.

سوڭعى جاڭالىقتار