ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ونلاين ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى اياسىنداعى ءوڭىردى دامىتۋ جۇمىستارى تۋرالى بايانداپ, باق وكىلدەرىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
ايماق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بيىل وبلىستا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى مەن «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» شەڭبەرىندە اۋىلداردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ىسكە قوسىلعان 37 جوباعا 9,6 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. بۇگىنگە دەيىن بۇل قارجىنىڭ 81 پايىزى يگەرىلدى.
اۋىلدى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتۋدى جەدەلدەتۋ ماقساتىندا سوڭعى جىلدارى وبلىس اۋماعىنداعى كوپتەگەن ەلدى مەكەندەرگە سۋ تاراتۋ تورابى ورناتىلا باستادى. قازىر اۋىلدى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جالپى قۇنى 35 ملرد تەڭگە بولاتىن 41 جوبا ازىرلەنىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا جالپى سانى 75,5 مىڭ ادام تۇراتىن 69 اۋىلعا ورتالىقتاندىرىلعان سۋ قۇبىرى تارتىلادى. 22 اۋىلعا سۋ تازارتۋ جانە تاراتۋ پۋنكتتەرى سالىنىپ, 9 ەلدى مەكەننىڭ سۋ قۇبىرى جاڭارتىلادى.
– وسىلايشا, الداعى ەكى جىلدا جالپى سانى 180 اۋىلدى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
قوستاناي وبلىسىندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ العاشقى تولقىنى كەزىندە ءىس جۇزىندە ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ بارلىعى دەرلىك ادەتتەگى رەجىمدە جۇمىس ىستەدى, شىعارىلاتىن ءونىم كولەمى ساقتالدى. كاسىپورىنداردىڭ ءوندىرىستىڭ ىركىلمەۋىن قامتاماسىز ەتۋ, شيكىزات جەتكىزۋ, جۇمىسپەن قامتۋدى ساقتاۋ جونىندەگى شارالاردى كوزدەيتىن داعدارىسقا قارسى جوسپارلارى بار. اگرارشىلار دا كوكتەمگى دالا جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن ۋاقتىلى جۇرگىزدى. ناتيجەسىندە جالپى وڭىرلىك ءونىم شامامەن 3%-عا وسەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ايماق باسشىسى بيىل وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تولىقتاي مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولعانىن ايتتى. جىل باسىندا وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا سۋبسيديا جانە بيۋدجەتتىك نەسيە تۇرىندە 38,4 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ەگىن شارۋاشىلىعىنا 13,8 ملرد تەڭگە, مال شارۋاشىلىعىنا 6,9 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, وزگە باعىتتاردى دامىتۋعا 17,7 ملرد تەڭگە تيگەن. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعىنا مەملەكەت وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 5,4 ملرد تەڭگە ارتىق قارجى ءبولىپ وتىر.
– وسى جىلى وبلىستا 4 ملن 51 مىڭ گەكتار القاپقا ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى داقىلدار سەبىلدى. ونىڭ ىشىندە 3 ملن 438 مىڭ گەكتارعا بيداي, 640,5 مىڭ گەكتارعا مايلى داقىلدار ەگىلدى. جىل وتكەن سايىن استىقتى وڭىردە مايلى داقىلدار القابىنىڭ كولەمى ۇلعايىپ كەلەدى. سالىستىرمالى تۇردە ايتساق, جەردى ءارتاراپتاندىرۋ ساياساتىنىڭ ءتيىمدى جۇرگىزىلۋى ناتيجەسىندە جىل ىشىندە مايلى داقىلدار القابى 130,4 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى, – دەدى اكىم.
ارحيمەد مۇحامبەتوۆ وبلىستىڭ ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرىندە ءوسىم بار ەكەنىنە توقتالدى.
– بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىندا نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر وڭ ديناميكاعا يە: ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ ءوسۋى 6,9% – دى (ونىڭ ىشىندە وڭدەۋ ونەركاسىبىندە – 19,3%), قۇرىلىس جۇمىستارى 23%-دى, تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ – 9,5%-دى, اۋىل شارۋاشىلىعى 21,3%-دى, ال نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋى 11,0%-دى قۇرادى, – دەدى ول.
«اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى باستالعان ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە قوستاناي وبلىسىندا 258 ەلدى مەكەندە اۋرۋحانا, مەكتەپ, بالاباقشالار جوندەۋدەن ءوتىپ, جۇزدەگەن كوشە بۇتىندەلدى. بىلتىردىڭ وزىندە اۋليەكول, مەڭدىقارا, قاراسۋ, سارىكول جانە فەدوروۆ اۋىلدارىندا جالپى قۇنى 2,2 ملرد تەڭگە بولاتىن 72 جوبا جۇزەگە استى. اۋىلدى دامىتۋعا باعىتتالعان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ اۋقىمى بيىل ەداۋىر كەڭەيە تۇسكەن.
بيىل جىل سوڭىنا دەيىن «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا وبلىستا بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ەسەبىنەن 379,3 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنادى. بۇل كورسەتكىش 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 13 %-دىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا قوستاناي وبلىسىندا 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان وبلىستىق تسيفرلاندىرۋدىڭ جول كارتاسى بەكىتىلدى, ول 91 ءىس-شارادان تۇرادى. جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا 11,5 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن 5,7 ملرد تەڭگە, جەكە ينۆەستيتسيالاردان 5,8 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەتتىك باعدارلاما بەس باعىتتان تۇرادى. ونى ورىنداۋ اياسىندا ەكونوميكا, الەۋمەتتىك سالا, تكش جانە قالالاردى باسقارۋ سالالارىندا تسيفرلاندىرۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
وبلىستا اۆتوكولىك قۇراستىرۋ سالاسىنىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا ەرەكشە توقتالعان ايماق باسشىسى قازىر وڭىردە 6 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, جالپى قۇنى 1,5 ترلن تەڭگە تۇراتىن 42 ينۆەستيتسيالىق جوبا جاسالىپ جاتقانىن ايتتى.
– ماسەلەن, بيىل ناۋرىز ايىندا «سارىارقااۆتوپروم» سەرىكتەستىگىندە وزبەكستاندىق ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە «Chevrolet» اۆتوكولىكتەرىن شىعاراتىن ءوندىرىس ورنىن اشتىق. «اگروماشحولدينگ KZ» اق-دا اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىنىڭ بولشەكتەرىن شىعاراتىن لوكاليزاتسيالىق ورتالىقتى ۇيىمداستىرۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. وبلىستاعى ماشينا قۇرىلىسىنىڭ ۇلەسى بۇگىندە 43,4%-عا جەتىپ وتىر. ال ماشينا ءوندىرىسى جىل باسىنان بەرى ءبىر جارىم ەسەگە دەيىن ۇلعايدى. الداعى جىلى «كاماز» جۇك كولىكتەرىنە ارنالعان جەتەكشى بەلدەمەلەر شىعاراتىن شويىن زاۋىتىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇلاردىڭ ءبارى ەكسپورت باعىتىنداعى جوبالار بولىپ تابىلادى. ءونىمنىڭ 90 پايىزى رەسەيدىڭ «كاماز» زاۋىتىنا جىبەرىلەتىن بولادى, – دەدى ا.مۇحامبەتوۆ.
ايماق باسشىسى باق وكىلدەرى تاراپىنان قويىلعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. «قوستانايدا تاياۋدا عانا ۇلى اعارتۋشى ىبىراي التىنسارينگە ەسكەرتكىش قويىلعانىن ەستىپ قۋانىپ قالدىق. بىراق وسى ەسكەرتكىشكە جازىلعان اعارتۋشىنىڭ «كەل, بالالار, وقىلىق!» ولەڭىندە ءبىر ەمەس, بىرنەشە قاتە كەتكەنىن ەستىپ, ىشتەي وكىندىك. قاتە تۇزەلدى مە؟» دەگەن ساۋالعا وبلىس اكىمى:
– ءمۇسىنشىنىڭ باستاپقى جوباسىندا ءبارى دۇرىس بولعان. ونى ارنايى كوميسسيا تەكسەرىپ, ماقۇلداعان. بىراق ءمۇسىن رەسەيدە جاسالدى. قاتە سول جاقتا جىبەرىلىپ وتىر. ءبىز بۇل قاتەنى تۇزەتتىك. مۇنىڭ سىرتىندا, بيىل وبلىس ورتالىعىندا ۇزىندىعى ەكى شاقىرىم بولاتىن ىبىراي التىنسارين كوشەسى جوندەلدى. وعان 9 ملن تەڭگەدەن ارتىق قارجى جۇمسالدى. سونىمەن قاتار وسى كوشەدە ورنالاسقان كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ شاتىرلارى اۋىستىرىلىپ, قاسبەتتەرى جاڭارتىلىپ, جىلى ءارى زاماناۋي قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن قاپتالىپ, قالامىزدىڭ اجارىن اشا ءتۇستى, – دەپ جاۋاپ بەردى.