2013 جىلعى 27 تامىز, الماتى قالاسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ «تولەم كارتوچكالارىن شىعارۋ جانە پايدالانۋ نۇسقاۋلىعىن بەكiتۋ تۋرالى»
2000 جىلعى 24 تامىزداعى № 331 قاۋلىسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى تۋرالى» 1995 جىلعى 30 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس جانە تولەم كارتوچكالارىن ۇستاۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋدى جانە قولداۋ كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكالارىن پايدالانۋ ءتارتىبىن ناقتىلاۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ باسقارماسى قاۋلى ەتەدى:1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ «تولەم كارتوچكالارىن شىعارۋ جانە پايدالانۋ نۇسقاۋلىعىن بەكiتۋ تۋرالى» 2000 جىلعى 24 تامىزداعى №331 قاۋلىسىنا (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە №1260 تىركەلگەن) مىناداي وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلسىن:كورسەتىلگەن قاۋلىمەن بەكىتىلگەن تولەم كارتوچكالارىن شىعارۋ جانە پايدالانۋ نۇسقاۋلىعىندا:3-تارماقتا:ءبىرىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «3. وسى نۇسقاۋلىقتا «اقشا تولەمi مەن اۋدارىمى تۋرالى» 1998 جىلعى 29 ماۋسىمداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى – تولەم تۋرالى زاڭ) 3-بابىندا جانە «بايلانىس تۋرالى» 2004 جىلعى 5 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 2-بابىندا كوزدەلگەن ۇعىمدار, سونداي-اق مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى:»;2) تارماقشا مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«2) الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسى – ۇستاۋشىسىنا باستاپقى ۇستاۋشىسى الدىن الا ەنگىزگەن جانە ەميتەنتتىڭ شوعىرلاندىرىلعان شوتىندا ەسەپتەلەتىن اقشا سوماسى شەگىندە تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ جانە/نەمەسە قولما-قول اقشانى الۋ مۇمكىندىگىن بەرەتىن تولەم كارتوچكاسى. الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكالارىنا ميكروپروتسەسسورلىق كارتوچكا نەمەسە وسىنداي كارتوچكانىڭ نەمەسە ارنايى ەلەكتروندىق قۇرالدىڭ ۇستاۋشىسىنا تولەمدەردى جانە وزگە قارجى وپەراتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قول جەتىمدى اقشا سوماسى تۋرالى اقپارات ساقتالاتىن وزگە ارنايى ەلەكتروندىق قۇرال جاتپايدى. الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىندا ونىڭ ۇستاۋشىسىن بىرەگەيلەندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن دەرەكتەمەلەر بولمايدى;الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىن تولىقتىرۋ – ەميتەنت-بانككە تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ جانە/نەمەسە قولما-قول اقشانى الۋ ءۇشىن بۇرىن شىعارىلعان (قولدانىستاعى) الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىن پايدالانۋدى كوزدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن اقشا سوماسىن الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىن شىعارۋمەن بايلانىستى ەمەس قوسىمشا ەنگىزۋ;»;24) تارماقشا مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «24) ەكۆايەر – تولەمدى تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرعان كەزدە كاسىپكەرمەن جاسالعان شارت تالاپتارىنا جانە/نەمەسە كاسىپكەردە جاسالعان تولەم قۇجاتىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كاسىپكەردىڭ پايداسىنا كەلىپ تۇسكەن اقشانى قابىلداۋعا جانە/نەمەسە كاسىپكەرمەن جاسالعان شارتتا كوزدەلگەن وزگە دە ءىس-ارەكەتتەردى ورىنداۋعا ءتيىستى بانك نەمەسە بانك وپەراتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىم (بۇدان ءارى – بانك). قولما-قول اقشانى بەرۋدى جانە/نەمەسە وسى بانكتىڭ كليەنتتەرى بولىپ تابىلمايتىن تولەم كارتوچكالارىن ۇستاۋشىلارعا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ اقشا تولەمى مەن اۋدارىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى وزگە قىزمەتتەردى جۇزەگە اسىراتىن بانك تە ەكۆايەر بولىپ تابىلادى;»;مىناداي مازمۇنداعى 6-6-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن:«6-6. ەلەكتروندىق تۇردە شىعارىلاتىن جانە كارتوچكانىڭ دەرەكتەمەلەرىنەن تۇراتىن الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىن قوسىمشا تولىقتىرۋعا جانە قولما-قول اقشا الۋ ءۇشىن پايدالانۋعا بولمايدى. مۇنداي الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىن تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پايدالانۋعا كليەنتتىڭ الدىن الا تولەنگەن تولەم كارتوچكاسىن شىعارۋ كەزىندە بانككە الدىن الا ەنگىزگەن اقشا سوماسى شەگىندە عانا جول بەرىلەدى.»;7-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«7. تولەم كارتوچكاسىن بەرۋ تۋرالى شارتتا مىناداي مiندەتتi تالاپتار بولادى:1) تولەم كارتوچكاسىن بەرۋ تالاپتارى; 2) تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋ تالاپتارى;3) قوسىمشا كارتوچكالار بەرiلەتiن تۇلعالاردىڭ تiزiمi نەمەسە تۇلعالاردىڭ تiزiمiنە سiلتەمە (تولەم كارتوچكاسىن بەرۋ تۋرالى شارت نەگiزiندە ءتۇرلi ۇستاۋشىلارعا بiرنەشە تولەم كارتوچكاسىن بەرگەن كەزدە);4) تولەم كارتوچكاسىن الۋدىڭ, وقشاۋلاۋدىڭ جانە قايتا شىعارۋدىڭ ءتارتىبى مەن تالاپتارى;5) تولەم كارتوچكاسىنىڭ جانە/نەمەسە تولەم كارتوچكاسىن بەرۋ تۋرالى شارتتىڭ قولدانىلۋ مەرزiمi;6) كليەنتتىڭ ءوتىنىشىن قاراۋ جانە زياندى قاراۋ مەن وتەۋ مەرزىمدەرىن كورسەتە وتىرىپ, رۇقسات ەتىلمەگەن تولەم بويىنشا زياندى كليەنتكە وتەۋ ءتارتىبى;7) ىقتيمال زياندى قاراۋ جانە وتەۋ مەرزىمدەرىن كورسەتە وتىرىپ, كليەنتتەردىڭ باسقا تالاپتارىن قاراۋ ءتارتىبى;8) تاراپتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مiندەتتەرi; 9) تاراپتاردىڭ جاۋاپكەرشiلiگi. ەميتەنت كليەنتتىڭ وتىنىشتەرىن, ونىڭ ىشىندە تولەم كارتوچكاسىن پايدالانۋمەن بايلانىستى داۋلى جاعدايلاردى تولەم كارتوچكاسىن بەرۋ تۋرالى شارتقا سايكەس بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردە, بىراق وسى وتىنىشتەردى العان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننەن اسپايتىن مەرزىمدە قارايدى. كليەنتتىڭ ءوتىنىشىن قاراۋ مەرزىمدەرى وپەراتسيانى تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنتى ەمەس-بانكتىڭ جەلىسىندە جاساعان جاعدايدا, وسىنداي وتىنىشتەردى العان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننەن اسۋى, بىراق كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننەن ارتىق مەرزىمگە اسپاۋى مۇمكىن, بۇل تۋرالى قاراۋ مەرزىمى ۇزارتىلعان ساتتەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ءۇش كۇن ىشىندە ءوتىنىش بەرۋشىگە جازباشا نىساندا حابارلانادى.»; 35-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«35. تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ ۆاليۋتالىق وپەراتسيالار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 7701 تىركەلگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۆاليۋتالىق وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» 2012 جىلعى 28 ساۋىردەگى № 154 قاۋلىسىندا بەلگىلەنگەن تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى.قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن تولەمدەر «ۆاليۋتالىق رەتتەۋ جانە ۆاليۋتالىق باقىلاۋ تۋرالى» 2005 جىلعى 13 ماۋسىمداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا ايقىندالعان جاعدايلاردى قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىندا عانا جۇزەگە اسىرىلادى.»; 36-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«36. تولەم قۇجاتىن ورىنداۋ ءۇشىن بەرۋ جانە كورسەتۋ ءتارتىبى 1999 جىلعى 1 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتىق كودەكسىنىڭ (ەرەكشە ءبولىم), تولەم تۋرالى زاڭنىڭ تالاپتارىنا جانە تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىنە قاتىسۋشىلار اراسىندا جاسالعان شارتتارعا سايكەس بەلگىلەنەدى. وسى نۇسقاۋلىقتىڭ 36-1-تارماعىندا كوزدەلگەن جاعدايدى قوسپاعاندا, ەكۆايەردەن باسقا الۋشى-بانك تولەم قۇجاتىن العان كۇننەن باستاپ ءۇش جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرمەي ورىندايدى.»;44-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«44. تولەم كارتوچكاسىن ۇستاۋشىعا تولەمدى تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرعاننان كەيiن ساۋدا چەگi نەمەسە تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ تولەم جۇزەگە اسىرىلعان كەزدە جاسالعان تولەم قۇجاتىنىڭ (سليپتiڭ) داناسى بەرiلەدى.مۇنداي تالاپ تولەمدى ساۋدا چەگى تولەم كارتوچكاسىن ۇستاۋشىنىڭ تالاپ ەتۋى بويىنشا بەرىلەتىن بايلانىسسىز تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرۋعا قولدانىلمايدى.ساۋدا چەگى تولەم كارتوچكاسىن ۇستاۋشىعا قاعاز تاسىمالداعىشتا نە, ساۋدا چەگىن قاعاز تاسىمالداعىشتا بەرۋ مۇمكىندىگى بولماعان كەزدە, ونى قىسقا ماتىندىك جانە/نەمەسە مۋلتيمەديالىق حابارلامالار ارقىلى كارتوچكانى ۇستاۋشى كورسەتكەن ەلەكتروندىق پوچتا مەكەنجايىنا جانە/نەمەسە ۇيالى بايلانىس قوندىرعىسىنا جىبەرۋ جولىمەن ەلەكتروندىق تاسىلمەن بەرىلۋى ءتيىس.»;52-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«52. بانك شوتىنان اقشانىڭ قاتە الىنعانى نەمەسە بانك شوتىنا قاتە ەسەپتەلگەنى انىقتالعان جاعدايدا نەمەسە سانكتسيالانباعان تولەم جاسالعان جاعدايدا, سونداي-اق تولەم كارتوچكاسىن جوعالتقان جاعدايدا كليەنت بۇل تۋرالى ەميتەنتكە تەز ارادا حابارلايدى. ەميتەنت كليەنتتىڭ سانكتسيالانباعان تولەم جاساعانى تۋرالى حابارلاماسىن العاننان كەيىن حابارلامانى العاننان كەيىن جۇزەگە اسىرىلعان وپەراتسيالاردىڭ ورىندالۋىن ەميتەنت پەن كليەنت اراسىنداعى شارتتا كوزدەلگەن مەرزىمدەردە توقتاتا تۇرادى جانە كليەنتتەن الىنعان حابارلامانىڭ نەگىزىندە تولەم كارتوچكاسىنىڭ پايدالانىلۋىن توقتاتادى, سونداي-اق ەميتەنت پەن كليەنت اراسىندا جاسالعان شارتتا كوزدەلگەن تارتىپتە تولەمنىڭ سانكتسيالىعىن/سانكتسياسىزدىعىن انىقتاۋ جونىندە شارالار جۇرگىزەدى.»;59-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«59. ەگەر تولەم جاساۋ كەزiندە تولەم كارتوچكاسى وقشاۋلانباسا, ونىڭ قولدانىلۋ مەرزiمi وتپەسە جانە تولەم كارتوچكاسى تولەمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن تولەم جۇزەگە اسىرىلعان تولەم كارتوچكالارى جۇيەسiنە قاتىسۋشىلار اراسىندا جاسالعان شارتتارعا سايكەس پايدالانىلسا, تولەم كارتوچكاسىن پايدالانا وتىرىپ جاسالعان تولەم سانكتسيالانعان بولىپ تابىلادى. تولەمنiڭ سانكتسيالىعىنا قويىلاتىن تالاپتاردى بۇزا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلعان تولەم سانكتسيالانباعان بولىپ تابىلادى. جالعان تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلعان تولەمدەر دە سانكتسيالانباعان تولەمدەر بولىپ تابىلادى.»;64-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:«64. ەميتەنت تولەم كارتوچكاسىن مىناداي جاعدايلاردا: 1) تولەم كارتوچكاسىن ۇستاۋشىدان تولەم كارتوچكاسىنىڭ جوعالعانى, ۇرلانعانى نەمەسە سانكتسياسىز پايدالانىلعاندىعى تۋرالى حابارلاما العاندا; 2) تولەم كارتوچكاسىن ۇستاۋشى تولەم كارتوچكاسىن بەرۋ تۋرالى شارتتا كوزدەلگەن ءوز مiندەتتەمەلەرiن ورىنداماعاندا; 3) تولەم كارتوچكاسىن پايدالانۋ قاعيدالارىن بۇزعاندا; 4) ەميتەنت پەن تولەم كارتوچكاسىن ۇستاۋشى اراسىنداعى شارتتا كوزدەلگەن وزگە نەگىزدەمەلەر بويىنشا وقشاۋلايدى.».2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. ۇلتتىق بانك توراعاسى گ.مارچەنكو.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلعى 10 قازاندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №8802 بولىپ ەنگىزىلدى.