ۇزاق ۇزىلىستەن كەيىن «استانا بالەتتەگى» ادەمى الەم كورەرمەنىنە ەسىگىن قايتادان ايقارا اشپاق. سەگىزىنشى تەاتر ماۋسىمىن مەرەكەلەۋگە قىزۋ دايىندىقتى باستاپ كەتكەن ونەر ۇجىمى الداعى اپتادا ءۇش بىردەي قويىلىمنىڭ تۇساۋىن كەسەدى. كارانتين تارتىبىنە باعىنا وتىرىپ, جاي-جايلاپ جاندانىپ كەلە جاتقان تەاتر جۇمىسى بەكزات ونەر جانكۇيەرلەرىن شىن قۋانتتى. ونلاين تارتىپتە بيلەت الۋعا اسىققان كورەرمەننىڭ قاراسى دا سۇلۋ ونەردى ساعىنعان قاۋىمنىڭ ساعىنىشىن ايگىلەپ تۇرعانداي.
وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن دارىگەرلەردىڭ قۇرمەتىنە ءۇش قايىرىمدىلىق كونتسەرتپەن جۇمىسىن باستاعان تەاتر ۇجىمى ەندى شىن مانىندەگى شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرىنە ەرىك بەرمەك. بىرنەشە اي ۇزدىكسىز دايىندالىپ, سىرعا تولى سۇيىكتى ساحناسىنا تولقي قادام باسقالى تۇرعان ۇزدىك بالەت ارتىستەرى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن 30 قازان جانە 6 قاراشا كۇندەرى تالعامپاز كورەرمەن نازارىنا جاڭا جۇمىستارىن ۇسىنادى. اتاپ ايتساق, 30 قازاندا كورەرمەن قاۋىم قوس بىردەي كوركەم قويىلىمنىڭ كۋاسى بولادى. ياعني ءبىر كەشتە تەاتر ساحناسىندا شەتەلدەن ارنايى شاقىرىلعان حورەوگراف ماماندار – ريكاردو امارانتەنىڭ «Longing» («قۇشتارلىق») جانە دەۆيد دجوناتاننىڭ «Instinct» («تۇيسىك») ءبىر اكتىلى بالەتتەرىنىڭ پرەمەراسىن تاماشالايدى.
ريكاردو امارانتە ەسىمى قازاقستاندىق كورەرمەنگە ءبىرشاما تانىس. ونىڭ قويىلىمدارى تەاتردىڭ كونتسەرتتىك جانە گاسترولدىك باعدارلامالارىندا تۇراقتى تۇردە كورسەتىلەدى. حورەوگرافتىڭ ارگەنتينالىق كومپوزيتورلار استور پياتستسوللا مەن پابلو تسيگلەردىڭ مۋزىكاسىنا قويىلعان تىڭ تۋىندىسى – «Longing» («قۇشتارلىق») بالەتىندە كورەرمەن قاۋىم قيمىلمەن ورىلگەن ەموتسيانىڭ تولقىنى مەن كوركەم بەزەندىرۋدەگى مينيماليزمگە كۋا بولادى. اتالعان جۇمىسىندا بالەتمەيستەر «بۇل ومىردەن, ماحابباتتان, جالپى ءوزارا قارىم-قاتىناستان شىن مانىندە نە كۇتەمىز, نەنى قالايمىز؟» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن ىزدەگەندەي. ايتسە دە, ايتۋلى تاقىرىپتى قوزعاي وتىرىپ, ول بىرجاقتى جاۋاپ بەرمەي, كورەرمەننىڭ ءوز بەتىنشە وي قورىتۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
– بۇل بالەت ءتۇس سەكىلدى. كورگەن ءتۇسىمىز نە جايلى ەكەنىن تۇسىنە بەرمەيمىز عوي. ونى بىرەۋگە ايتىپ وتىرعاندا دا «مۇنىڭ نە سىرى بار؟» دەگەن سەكىلدى ىشتەي ويعا قالاسىڭ. راس قوي. سول سەكىلدى, وسى بالەتتى كورگەن سوڭ دا, اركىم وزىنشە وي تۇيەدى. مۇنداعى پلاستيكالىق شەشىمدەر ءوزىم ۇناتاتىن نەوكلاسسيكا مانەرىندە جاسالعان. بارلىق كلاسسيكالىق قادامدار مودەرن جانە نەوكلاسسيكاعا ترانسفورماتسيالانعان. تانگونىڭ دا از-كەم اسەرى بار. قىسقاسى, «قۇشتارلىقتى» كورىڭىز! ءبارىن مۋزىكا جەتكىزەدى», دەدى اتاقتى بالەتمەيستەر پرەمەراالدى دايىندىقتان قولى قالت ەتكەن كەزدە ساۋالىمىزعا وراي نازارىن بىزگە بۇرىپ.
ال «Instinct» («تۇيسىك») قويىلىمى – تەاتردىڭ جەتەكشى ءسوليسى دەۆيد دجوناتاننىڭ «استانا بالەت» تەاترىنا ارناپ قويعان العاشقى بالەتى, ياعني دەۆيدتىڭ دەبيۋتى. بۇعان دەيىن ول بالەتمەيستەر رەتىندە اۋستراليانىڭ باتىس بالەتى مەن فلاندريا كورولدىك بالەتىنىڭ ترۋپپالارىمەن شىعارماشىلىق ارىپتەستىك ورناتقان. حورەوگرافتىڭ ايتۋىنشا, بالەتتى جاساۋ يدەياسى ءبىر جىل بۇرىن پايدا بولعانىمەن, قازىرگى تاڭدا وزەكتىلىگى ءتىپتى ارتا تۇسكەن.
– پاندەميا بالەتتىڭ يدەياسىنا ەرەكشە اسەر ەتتى. كارانتين كەزىندە قانداي كۇي كەشكەنىمىزدى ايتامىن. ليبرەتتودا دا وسى جايلى جازدىم: كوپتەگەن ادام ءوزىنىڭ جاقىن تۋىستارىمەن, سۇيىكتى جاندارىمەن كەزدەسە المادى. وسى سەزىم, ءبىر بولۋعا دەگەن ۇمتىلىس ەرەكشە ماڭىزعا يە. بالەتتىڭ اتى – «تۇيسىك». سەبەبى الەمدى جايلاعان اۋىر ىندەت پەن لوكداۋن كۇتپەگەن جەردەن ورىن الىپ, ءبىزدىڭ ينستينكتيۆتى ادەتتەرىمىز وزگەرىسكە ۇشىرادى. وسى جايلى ويلار مەنى مازالادى. ءبىز بۇرىنعىداي ءومىر سۇرە المادىق, بىراق ءبارىبىر ءومىر ءسۇرۋىمىز كەرەك ەدى», دەيدى دەۆيد دجوناتان.
«استانا بالەتتىڭ» كورەرمەنىنە ارناعان تاماشا تارتۋى مۇنىمەن استە تولاستاماق ەمەس. 6 قاراشادا بالەتسۇيەر قاۋىم تاعى ءبىر عالامات پرەمەرانىڭ كۋاسى بولادى. ەلوردالىق بالەت تەاترى ساحناسىندا «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى, وتاندىق بەلگىلى تالانتتى حورەوگراف انۆارا سادىقوۆانىڭ «جەلتوراڭعى تۋرالى اڭىز» ءبىر اكتىلى بالەتى كورسەتىلەدى. قۋات شىلدەباەۆتىڭ مۋزىكاسىنا قويىلعان بالەت جەلتوراڭعى اعاشى جايلى بايان ەتەدى. اعاشتىڭ جەلتوراڭعى اتالاتىن سەبەبى – جەلسىز كۇندە دە ونىڭ بۇتاقتارى تەربەلىپ تۇرادى ەكەن.
– بۇل بالەتتە ءبىز اعاش بەينەسى ارقىلى حالقىمىزدىڭ ءور رۋحى مەن قايراتى جايلى وي وربىتەمىز. ادامداردىڭ تابيعاتقا زيان كەلتىرۋى, ادام مەن تابيعات اراسىنداعى قايشىلىق نەگىزگى ماسەلە رەتىندە كوتەرىلەدى, ياعني قويىلىمنىڭ وزەگى وسى نەگىزدە تارقاتىلادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ادام مەن قورشاعان ورتا اراسىنداعى ۇيلەسىمدىلىكتى تابۋ, – دەگەن ويىمەن ءبولىستى حورەوگراف انۆارا سادىقوۆا.
راس, بالەت الەمى – كوركەم. تاماشالاپ وتىرىپ ىشتەي تازاراسىڭ, تاڭعاجايىپ كوڭىل كۇيگە بولەنەسىڭ, ويلاناسىڭ. ويتكەنى بالەتتىڭ بولمىسى تۇپ-تۇتاس سۇلۋلىق ءھام تازالىق. ەندەشە, تازارۋعا اسىعايىق!