بۇل كۇن نە ءۇشىن كەرەك دەگەن سۇراققا جاۋاپ
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى نە ءۇشىن كەرەك دەپ سۇرادى ءبىر دوسىم. مەن تابان استىندا جاۋاپ بەرە المادىم. ويلاندىم. ويلاندىم دا وسى ماقالانى جازۋدى ۇيعاردىم. ويتكەنى, دوسىمنىڭ سۇراعىنان كەڭەستىك كەزەڭنىڭ سالقىنى سەزىلىپ تۇردى. ول دا, مەن دە كوكپ كوسەمدەرى تاعىندا وتىرعاندا جەكە باسىنا تابىنىپ, ال تاعىنان تايعان سوڭ توبەسىنە سۋ قۇيىپ جامانداعاندى كوزىمىزبەن كورىپ, قۇلاعىمىزبەن ەستىگەن ۇرپاقپىز. سوندىقتان قالاساق تا, قالاماساق تا وسىنداي ءبىر جاعىمسىز ادەت سانامىزدىڭ ءبىر تۇكپىرىندە بۇعىپ جاتقانىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ودان ارىلۋ ءۇشىن دە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنىڭ ءمان-ماعىناسىن ءتۇسىنىپ قانا قويماي, تۇيسىنە ءبىلۋ ءلازىم.
بۇل كۇن نە ءۇشىن كەرەك دەگەن سۇراققا جاۋاپ
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى نە ءۇشىن كەرەك دەپ سۇرادى ءبىر دوسىم. مەن تابان استىندا جاۋاپ بەرە المادىم. ويلاندىم. ويلاندىم دا وسى ماقالانى جازۋدى ۇيعاردىم. ويتكەنى, دوسىمنىڭ سۇراعىنان كەڭەستىك كەزەڭنىڭ سالقىنى سەزىلىپ تۇردى. ول دا, مەن دە كوكپ كوسەمدەرى تاعىندا وتىرعاندا جەكە باسىنا تابىنىپ, ال تاعىنان تايعان سوڭ توبەسىنە سۋ قۇيىپ جامانداعاندى كوزىمىزبەن كورىپ, قۇلاعىمىزبەن ەستىگەن ۇرپاقپىز. سوندىقتان قالاساق تا, قالاماساق تا وسىنداي ءبىر جاعىمسىز ادەت سانامىزدىڭ ءبىر تۇكپىرىندە بۇعىپ جاتقانىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ودان ارىلۋ ءۇشىن دە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنىڭ ءمان-ماعىناسىن ءتۇسىنىپ قانا قويماي, تۇيسىنە ءبىلۋ ءلازىم.
مۇنىڭ تاعى ءبىر قيىندىعى تاريحتا ادەتتە ليدەرلەردىڭ ەلىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى تىنىشتىعىن ءارى ءوركەندەۋىن قامتاماسىز ەتۋى ونىڭ بەلگىلى ءبىر سوعىستاعى جەڭىسىمەن بايلانىستى بولىپ كەلەدى. تۋعان كۇندەرى ەل مەرەكەسىنە ارنالعان اقش-تىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى دجوردج ۆاشينگتون ەلدىڭ تاۋەلسىزدىك جولىنداعى كۇرەسىن باياندى ەتسە, 16-شى پرەزيدەنتى اۆراام لينكولن ازامات سوعىسىنان كەيىنگى دامۋىنا جول اشتى.
مۇنداي مىسالداردى قازاق ورداسى حاندارىنىڭ ومىرىنەن دە كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. ولار دا ەلىن, جەرىن جاۋدان قورعاپ, قول باستاۋمەن داڭقىن اسىردى. ويتكەنى, ول زاماندا جۇمىر جەر قايتا-قايتا بولىسكە ءتۇسىپ جاتاتىن. اسىرەسە, وتىرىقشى ەلدەر كۇشەيگەن سايىن كوشپەندىلەردىڭ ءورىسى تارىلا بەردى. سوندىقتان دا ولار ەلىنىڭ «ۇستاعاننىڭ قولىندا, تىستەگەنىڭ اۋزىندا» كەتپەۋى ءۇشىن جانتالاستى.
ال, جۇمىر جەردىڭ قايتا بولىسكە تۇسۋىنە توسقاۋىل قويىلعان قازىرگى زاماندا ماسەلەنى ادام قۇرباندىعىمەن شەشۋ ەل باسقارۋدىڭ اسا ءتيىمدى ءتاسىلى ەمەس. اسىرەسە, ساياسي شەشىم تابا الماعان سولاقاي ساياساتتىڭ سالدارىنان تۋىنداعان قانتوگىستەر حالىققا قاتتى باتادى. شىن كورەگەن ساياساتشى ىشكى پروبلەماسىن دا, سىرتقى داۋىن دا قانتوگىسسىز شەشىپ, حالقىنىڭ اماندىعىن ويلايدى. وكىنىشكە قاراي, الەمدە ءالى دە قان توگىلىپ جاتىر. ءسويتىپ, اۋعانستانداعى, يراكتاعى, سيرياداعى, افريكا ەلدەرىندەگى بىرىنەن كەيىن ءبىرى تۇتانىپ جاتقان سوعىستار قازىرگى زاماننىڭ نەگىزگى نىشاندارىنىڭ بىرىنە اينالىپ تۇر. كسرو-داي الىپ يمپەريا ىدىراعاندا دا ونىڭ كەيبىر ايماعىندا قانتوگىس ورىن الدى. سوندىقتان دا قازاقستاندا 80-جىلداردىڭ سوڭىنان باستالىپ, 90-جىلداردىڭ ورتاسىنا دەيىن سوزىلعان ساياسي شيەلەنىستەردى قانتوگىسكە جەتكىزبەي شەشۋى – ەلباسى ساياساتىنىڭ ۇلكەن جەڭىسى. ول, بۇل جەڭىسكە قارا كۇشپەن ەمەس, ناقتى ىسپەن جەتتى. تۇڭعىش پرەزيدەنت قوعامداعى بارلىق كۇشتەرگە دە, سىرتقى ىقپالعا دا قۇلاق استى, ءبىراق ەشقايسىسىنىڭ ىرقىندا كەتپەي, ەل تىزگىنىن بەرىك ۇستادى. قايتا ولاردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانىپ, تالاپتارىن ءبىر ارناعا – بۇكىل قازاقستاندىق مۇددەگە بۇرا ءبىلدى. ول ورىس ءتىلدى ورتادا شىڭدالىپ, ولاردىڭ ءوز ادامى بولا بىلسە دە, قانى دا, جانى دا قازاق ەكەنى قاي كەزدە دە بايقالىپ تۇرادى. ويتكەنى, ونىڭ تىكەلەي اتا-بابالارى حالقىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن قورعاۋدى ۇرپاقتان ۇرپاققا مۇرالاعان («اۋلەتى قاراسايدىڭ تۇگەل باتىر, ورناتقان دۇشپانىنا زامان اقىر» – ءسۇيىنباي). ول تۋىپ-وسكەن باتىرلار مەن اقىندار ولكەسىندە ءسۇيىنبايدىڭ:
ءبورى باسى – ۇرانىم,
ءبورىلى مەنىم بايراعىم.
ءبورىلى بايراق كوتەرسە,
قوزىپ كەتەر قايداعىم! –
دەگەن ۇران جولدارىن ءبارى بىلەتىن. جيىن-تويدا ماقتانىشپەن ايتاتىن.
وسىنداي رۋحى كۇشتى ورتادا وسكەن ول بيلىك باسىنا كەلگەن كەزەڭ, ارينە, ەگەۋلى نايزا قولعا الاتىن ۋاقىت ەمەس ەدى. سوندىقتان دا نازارباەۆتىڭ «قايناپ» تۇرعان قازاقستاندى تىنىشتاندىرۋداعى ءتاسىلى دە ەرەكشە بولدى. ول ءوزىنىڭ ىشكى ساياساتىندا دا, سىرتقى ساياساتىندا دا ەش ۋاقىتتا بارريكادا قۇرىپ العانداردىڭ ءبىر جاعىندا قالعان جوق, ەكى جاعىنان دا تابىلدى. ونىڭ كونفەدەراتسيالىق وداق تۋرالى ايتا ءجۇرىپ, قازاقستاننىڭ باسقا رەسپۋبليكالارمەن كولبەۋ قارىم-قاتىناسىن ەلدەن بۇرىن كۇشەيتكەنى, رۋبل ايماعىندا ەڭ سوڭىنا دەيىن قالا وتىرىپ, ۇلتتىق ۆاليۋتا – تەڭگەمىزدى استىرتىن جاساتىپ قويعانى, ەلىمىزدىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق, اسكەري, مادەني دەربەستىگىن بۇكىل الەمگە مويىنداتا وتىرىپ, ەۋرازيالىق وداققا ۇمتىلۋى ءپوليۋستىڭ ەكى ۇشىنا دا ۇمتىلىپ, بارريكادانىڭ ەكى جاعىنان دا تابىلا بىلگەنى ەمەي نەمەنە؟
«ەكى كەمەنىڭ قۇيرىعىن ۇستاعان سۋعا كەتەدى» دەگەن ماقالدى جاڭا زاماننىڭ باسىندا تۇرعان اباي «ەكى كەمە قۇيرىعىن ۇستا, جەتسىن بۇيرىعىڭ», دەپ وزگەرتكەن. ەلباسىمىز دا سولاي ويلايدى. سوندىقتان دا سىرت كوزگە ءبىر-بىرىنە كەرەعار كورىنگەنىمەن, ىشكى بىرلىگى مىقتى وسىنداي ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ول قازاقستان سياقتى جەرگىلىكتى حالقى ازشىلىقتا قالعان ەلدى ەشقانداي قانتوگىسسىز, داۋ-جانجالسىز تاريحتىڭ تار كوپىرىنەن تايدىرماي الىپ ءوتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەل ىشىندە بىرلىك ساقتالدى. ال بىرلىك بار جەردە بەرەكە بار. قازاقستانعا ينۆەستيتسيا قۇيىلا باستاۋىنىڭ باستى سەبەبىنىڭ ءبىرى دە ەلىنىڭ ىنتىماعى بولسا كەرەك. ءسويتىپ, قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ الەمنىڭ ەڭ دامىعان 50 ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋى ەلباسى جۇرگىزگەن ساياساتتىڭ سارا ەكەنىن كورسەتىپ بەردى.
بىراق سول جول قانداي جول؟ ول نەگە قازاقستاندىق نەمەسە نازارباەۆ جولى دەپ اتالىپ ءجۇر؟ بۇل سۇراقتارعا ايقىن, اشىق ءارى قاراپايىم جاۋاپ بولماسا, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنىڭ شىن ءمانىن كوپشىلىك تەرەڭىنەن قابىلداي المايدى. ال, «ەلباسىمىزدىڭ سارا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا وسىنداي كورسەتكىشتەرگە جەتتىك» دەگەن قۇرعاق مالىمەتتەر ولاردى قاناعاتتاندىرمايدى. ويتكەنى, بىزگە ەلباسىنىڭ جەكە باسىنىڭ ءرولىن ۇعىنىقتى ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن جالپىلاما ايتپاي, ءتۇرلى تاسىلدەردى پايدالانۋعا تۋرا كەلەدى. ماسەلەن, 90-شى جىلدارى ءوزىڭىز قانداي قوزعالىستىڭ مۇشەسى بولدىڭىز, دامۋدىڭ قانداي جولىن قالادىڭىز؟ ءسىزدىڭ سول ۇلتشىلدىق الدە شوۆينيستىك نەمەسە مارگينالدىق پىكىرلەرىڭىزدى پرەزيدەنت قولدادى ما, كوپشىلىك قالاي قارادى, پارلامەنت قانداي قۇجات قابىلدادى, بۇل كۇندەرى سول پىكىرىڭىز وزگەردى مە دەگەن سۇراقتاردى اۋديتورياعا بەرۋدىڭ تيىمدىلىگى زور. سول سۇراقتارعا بەرىلگەن جاۋاپتاردان ەلباسىمىزدىڭ تاڭداعان جولىنىڭ دۇرىستىعى وزىنەن-ءوزى كورىنە كەتەدى.
اۋديتوريادان جەرىمىزدەگى وراسان مول قازبا بايلىقتاردى ەل دامۋىنىڭ باستى سەبەبى ەتىپ كورسەتكىسى كەلەتىندەر دە تابىلادى. سول كەزدە افريكادا نەمەسە لاتىن امەريكاسىندا, ءتىپتى, كەشەگى كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ەلدەر اراسىندا قازبا بايلىقتارى مول مەملەكەتتەردىڭ كوپ ەكەنىن العا تارتا وتىرىپ تا, ماسەلە دامۋدىڭ دۇرىس جولىن تاڭداي بىلۋدە ەكەنىن دالەلدەۋگە بولادى.
الەم تاريحىن فيلوسوفيالىق تۇرعىدا باعا بەرە وتىرىپ جازىپ شىققان اعىلشىن عالىمى ءتوينبيدىڭ ايتۋىنشا, كۇيرەگەن يمپەريانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە پايدا بولاتىن جاڭا مەملەكەتتەر تاڭدايتىن جول تورتەۋ-اق ەكەن. ونىڭ ءبىرى – وتكەنىنە ورالۋ, ەكىنشىسى – كەرىسىنشە, وتكەنىن مانسۇق ەتىپ, اسىرە جاڭاشىلدىققا ۇرىنۋ, ءۇشىنشىسى – شەكاراسىن تارس جاۋىپ, سىرتپەن قارىم-قاتىناسىن شەكتەپ, تۇيىقتالۋ. 90-جىلداردىڭ باسىندا وسى ءۇش جولدى ۇسىنعاندار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە بولدى. مۇنداي پىكىرلەر كوشە ميتينگىلەرىنەن باستاپ, ءتىپتى جوعارعى كەڭەس وتىرىستارىندا دا ايتىلدى. ال, كورشى مەملەكەتتەر اراسىندا وتكەنىنە ورالعىسى كەلگەندەر دە, اسىرە جاڭاشىلدىققا ۇرىنىپ دەموكراتيانى انارحياعا اينالدىرىپ العاندار دا, ءوز ەلىن تۇيىقتاپ, شەكاراسىن تارس بەكىتىپ تاستاعاندار دا بولدى.
بىراق نازارباەۆ باستاعان قازاقستان جولى ولاردىڭ بىرىنە دە ۇقسامايتىن ءتورتىنشى جول – تۇلەۋ, جاڭارۋ جولى بولدى. ول جولدىڭ ستراتەگياسى 1997 جىلى قابىلدانعان «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىندا تولىق كورىنىس تاپتى. «مەن وزىمە وتىز ءۇش جىل وتكەننەن كەيىنگى قازاقستاندى قالاي ەلەستەتەمىن», دەپ ويىن العا جۇگىرتەدى ەلباسى وسى باعدارلامانىڭ «قازاقستان مۇراتى» بولىمىندە. – ءبىزدىڭ جاس مەملەكەتىمىز ءوسىپ, جەتىلىپ, كەمەلدەنەدى, ءبىزدىڭ بالالارىمىز بەن نەمەرەلەرىمىز ونىمەن بىرگە ەرجەتەدى... ولار بابالارىنىڭ ءداستۇرلەرىن ساقتاي وتىرىپ, قازىرگى زامانعى نارىقتىق ەكونوميكا جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋگە دايار بولادى». نازارباەۆ باستاعان قازاقستان جولىنىڭ انىق تا قاراپايىم انىقتاماسى وسى سوڭعى سويلەمدە تۇر. ول وتكەنگە ورالماۋ, بىراق بابالار ءداستۇرى مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن جاڭانىڭ جاقسىسىمەن بايىتا وتىرىپ العا جىلجۋ.
ەندى, مىنە, «2030» ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىن مەزگىلىنەن بۇرىن ورىنداپ, الەمنىڭ اسا دامىعان 50 مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا قوسىلدىق. الدا بۇدان دا زور مىندەت تۇر. ول «2050» ستراتەگياسىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتەر. وسى نەگىزدە الەمنىڭ اسا دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الۋىمىز كەرەك. تۇسكەن داڭعىلىمىزدان اۋىتقىماي جۇرسەك, وعان جەتەتىنىمىز دە ەش كۇمان تۋعىزبايدى.
قاي ەلدىڭ قانداي جولدى تاڭداعانى, تاريح سىنىنان قالاي وتكەندىگى حالقىنىڭ مەنتاليتەتىنە, ءمىنەز-قۇلقىنا تىكەلەي بايلانىستى. ماسەلەن, اعىلشىندىق سالقىنقاندىلىقتى, نەمىستىك دالدىكتى, كاۆكازدىق قىزۋقاندىلىقتى, جاپوندىق جانكەشتىلىكتى, قىتايلىق ەڭبەككەشتىكتى ەلدىڭ ءبارى بىلەدى. بۇل ءمىنەزدىك, دىلدىك ەرەكشەلىكتەرى سول حالىقتاردىڭ تاريحي تاڭداۋىندا تار جول, تايعاق كەشۋىندە ۇلكەن ءرول اتقاردى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ك ۇلىنەن كوتەرىلگەن وڭتۇستىك كورەيانىڭ 30 جىلدا دامىعان ەلدەر قاتارىنا قوسىلۋىنا حالقىنىڭ ەڭبەككەشتىگى جانە عىلىمعا دەگەن بەتبۇرىسى شەشۋشى ءرول اتقارىپتى.
ال, تاۋەلسىزدىك العان قازاقستاننىڭ بۇگىنگى تولاعاي تابىستارىن حالقىمىزدىڭ قانداي قاسيەتىمەن بايلانىستىرۋعا بولادى؟ ارينە, كىسىلىگىمەن. حالىقتىڭ بويىنداعى ەڭ جاقسى قاسيەتتەرىنىڭ جيىنتىعى بولىپ تابىلاتىن كىسىلىگى جانە ونىڭ «تار جول, تايعاق كەشۋدەن» بىرگە وتكەن رەسپۋبليكانىڭ بارلىق تۇرعىندارىنا جۇعىستىلىعى تۋرالى پىكىرىمدى مەن بۇرىن دا ايتقان بولاتىنمىن. («بۇل – قازاقستاندىق مەنتاليتەت», «ەگەمەن قازاقستان», 16 اقپان 2011 جىل). ماقالانىڭ تاقىرىبىنا وراي بۇل جولى حالىقتىڭ جاقسى قاسيەتىنىڭ جارقىراپ كورىنۋى ەل باسقارۋشىلاردىڭ تاڭداعان جولىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن عانا اتاپ وتكىم كەلەدى. ونىڭ دالەلى رەتىندە وڭتۇستىك كورەيانىڭ مىسالىنا سولتۇستىك كورەيانى قوسساق تا جەتكىلىكتى.
سول تۇرعىدان قاراعاندا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى بيىگى ەلباسىمىز ساياساتىنىڭ ەل مەنتاليتەتىمەن ۇندەسىپ تۇرۋىنىڭ تىكەلەي كورىنىسى دەۋگە بولادى. دەمەك, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنىڭ ءمان-ماعىناسى حالقىمىزدىڭ كىسىلىگىمەن بايىپ تۇر. سوندىقتان دا تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن تويلاعان رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعى وسى ءبىر ۇيلەسىمدى تەرەڭ سەزىنە ءبىلۋى ءلازىم. سوندا عانا بۇل مەرەكە تۇڭعىش پرەزيدەنتتى ۇلىقتاي وتىرىپ, ونى تاريحي ارەناعا شىعارعان حالقىنىڭ ماقتانىشىنا اينالادى.
سول ءۇشىن الداعى ۋاقىتتا ەلباسى مەن ەلىنىڭ وسىناۋ ۇيلەسىمىن ايشىقتايتىن ءرامىز كەرەك-اق. ونداي ءرامىزدى تامىرى تەرەڭ تاريحىمىزدان تابۋعا بولادى. ارينە, بۇل جەردە «كيىز ءۇيىمىزدىڭ كيەلى شاڭىراعى مەن تۇلپارىمىز ەلتاڭبامىزدىڭ نەگىزى بولسا, قىرانىمىز كوك تۋىمىزدا قالىقتاپ, بارىسىمىز باستى باعدارلامالارىمىزدى ايشىقتاپ تۇر, ەندى قانداي ءرامىز كەرەك» دەۋشىلەر شىعۋى انىق. سولايى سولاي. بىراق, تۇلپار ءمىنىپ, تۋ كوتەرىپ, دىتتەگەنىن قىرانداي قيادان شالىپ بارىپ, بارىستاي اتىلعان, كوكبورىدەي ەركىندىگىن ساقتاعان شاڭىراقتى تۇركىلەر تاڭىردەن ءبىر عانا نارسەنى تىلەگەن ەكەن. ول – ادامزاتتىڭ اماندىعى. تاراتىپ ايتقاندا, ادام اتا مەن حاۋا انا جۇبىنىڭ جاراستىعى, وتباسى مەن وتان اماندىعى, بەيبىتشىلىك-بىرلىگى, ادام مەن الەم ۇيلەستىگى. عىلىمعا «مەركى عيباداتحاناسى» دەگەن اتپەن ەنگەن جامبىل وبلىسىنىڭ تاۋلارىنداعى ەر مەن ايەل جۇپتاسىپ تۇرعان تاس مۇسىندەر سونىڭ دالەلى. ولار كوپ. مەركىنىڭ ۇستىندەگى بيىكتىگى ءۇش مىڭ مەترلىك ساندىق جايلاۋىندا توقسانعا جۋىق جۇبى تۇر. ءبىر قىزىعى, ارقايسىنىڭ ءوز تەرريتورياسى بار. بۇل ءوڭىردىڭ ءبىر اتى – مىڭبۇلاق. سوندىقتان دا باتىس تۇرىك قاعاناتى قاعاندارىنىڭ ورداسى بولعان مىڭبۇلاق وسى جەر دەپ جورامالدايتىن عالىمدار دا بار. ال, ارحەولوگ-عالىم ايمان دوسىمباەۆا بۇل ءوڭىردى كونە تۇركىلەردىڭ عيباداتحانالارى دەپ ەسەپتەيدى. دەمەك, وسى جۇپتارعا كەلىپ تابىنعان ءبىزدىڭ ارعى بابالارىمىز تاڭىردەن وت باسى – وتانىنىڭ اماندىعىن, ەر مەن ايەل بىرلىگى ارقىلى بۇكىل الەم ۇيلەسىمىن تىلەگەن.
مىنا كەرەمەتتى قاراڭىز. بۇل جۇپ مۇسىندەردىڭ ارقايسىنىڭ تەرريتورياسىنا جاقىنداعاندا سىزگە توستاعانمەن ءدام ۇسىنىپ تۇرعانىن كورەسىز. ال, شۋ بويىنىڭ جايساڭ جوتالارىنداعى ءدال وسىنداي مۇسىندەردىڭ قولىنان گۇل ۇسىنىپ, قۇس ۇشىرىپ تۇرعاندارى دا كەزدەسەدى. مىنە, ءبىزدىڭ بەيبىتشىل, قوناقجاي, اقپەيىل, ادال, كىسىلىكتى مەنتاليتەتىمىزدىڭ توركىنى قايدا جاتىر. حالقىمىز عاسىرلار بويى قانداي يدەولوگيانى ۇستانىپ, ۇرپاعىنا قانداي تاربيە بەرگەن! ءبىزدىڭ ءداۋىرىمىزدىڭ ارعى جاق, بەرگى جاعىنان كەلە جاتقان مىناۋ مۇسىندەر سول قاسيەتتەرىمىزدى وتە ءدال بەرىپ تۇر. دەمەك, بويىمىزدا قالعان وسىناۋ كىسىلىك مىنەز ءبىزدى وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنىڭ ورتاسىنان باستالعان تاريحي سىلكىنىستەن قانتوگىسسىز امان-ەسەن الىپ شىعىپ, ەلدىڭ وركەندەۋىنە سەپتىگىن تيگىزگەن. ءيا, بۇل – حالقىمىزدىڭ «ونبەس داۋدى قۋمايتىن» كىسىلىگىنىڭ جەمىسى.
ەلەن ءالىمجان,
جازۋشى.
تاراز.