ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ, ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندەگى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2020 جىلعى 1 قىركۇيەكتە قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
مينيستر ءوز ءسوزىنىڭ باسىندا اتاپ وتكەندەي, مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا ايتقان تاپسىرمالاردىڭ ىشىندە, زەينەتاقى جيناقتارىن بەلگىلى ءبىر ماقساتتارعا قولدانۋ ماسەلەسى حالىق اراسىندا وزەكتى بولىپ تۇر.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ۇكىمەت ۇلتتىق بانكپەن بىرگە زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ءبىر بولىگىن تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ, قىمبات تۇراتىن ەم اقىسىن تولەۋ نەمەسە جەكەمەنشىك باسقارۋشى كومپانيالارعا باسقارۋعا بەرۋ ءۇشىن پايدالانۋ تاسىلدەرىن ازىرلەدى. ءتيىستى تاسىلدەردى مەملەكەت باسشىسى ماقۇلدادى. ولاردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قابىلداۋ جوسپارلانىپ وتىرعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەكونوميكالىق ءوسىمدى قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى اياسىندا زاڭناماعا ءتيىستى تۇزەتۋلەر دايىندالدى», – دەدى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ.
ەحاقم باسشىسى ناقتىلاعانداي, زەينەتاقى جيناقتارىن سايكەس ماقساتتارعا قولداۋ قۇقىعىن كەلەسى ازاماتتار ساناتى پايدالانا الادى:
- جۇمىس ىستەيتىن, جاسى بويىنشا «جەتكىلىكتىلىك شەگىنەن» اساتىن زەينەتاقى جيناعىنىڭ قولجەتىمدى كولەمى بار ازاماتتار (بولاشاق جۇمىس كەزەڭى مەن جۇيەلى تۇردە زەينەتاقى جارنالارىن تولەۋدى ەسكەرە وتىرىپ, زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەننەن كەيىن ەڭ تومەنگى زەينەتاقىدان تومەن ەمەس دەڭگەيدە زەينەتاقى تولەمدەرىن قامتاماسىز ەتۋگە جەتكىلىكتى زەينەتاقى جيناعىنىڭ مولشەرى);
- ساقتاندىرۋ كومپانيالارىمەن ەڭ تومەنگى زەينەتاقىدان تومەن ەمەس مولشەردە ءومىر بويى اننۋيتەتتىك تولەمدى قامتاماسىز ەتەتىن زەينەتاقى اننۋيتەتى شارتىنا وتىرعان تۇلعالار – بجزق-دا قالعان زەينەتاقى جيناعى سوماسى شەگىندە (شامامەن);
- زەينەتكە شىققان ازاماتتار (ونىڭ ىشىندە كۇشتىك قۇرىلىمدار قاتارىنان) - بجزق-دا قالعان زەينەتاقى قاراجاتىنىڭ 50%-نان اسپايتىن شەكتە. ەگەر ولاردىڭ زەينەتاقىلارىنىڭ جيىنتىق مولشەرى (جاسىنا نەمەسە ەڭبەك وتىلىنە بايلانىستى زەينەتاقىنى, بازالىق زەينەتاقىنى جانە زەينەتاقى جيناعىنان تولەمدەردى قوسا العاندا) جوعالعان تابىستى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن دەڭگەيدە الماستىرۋدى قامتاماسىز ەتسە (كەمىندە 40%).
سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ كودەكسىن ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ ارقىلى الەۋمەتتىك زاڭنامانى شوعىرلاندىرۋ جونىندەگى جۇمىستى باستاۋدى تاپسىردى.
وسىعان وراي, ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ, قازىرگى كەزدە رەسپۋبليكا ازاماتتارىنا 17 زاڭمەن جانە 100-دەن استام زاڭ اياسىنداعى اكتىلەرمەن رەتتەلەتىن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ شارالارى كەڭ كولەمدە قامتاماسىز ەتىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە, الەۋمەتتىك كورسەتكىشتەر سالاسىنداعى تولەمدەر مولشەرىن ەسەپتەۋ ءۇشىن ءارتۇرلى كورسەتكىشتەر نەگىز بولۋدا: ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش, كۇنكورىس دەڭگەيى, ەڭ تومەنگى جالاقى جانە تاعى باسقا.
«الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى زاڭناما قابىلداۋعا جەڭىل بولاتىنداي جانە ونى ساپالىق تۇرعىدا جاقسارتۋ ماقساتىندا, بىرىڭعاي كودەكسكە بىرىكتىرىلەدى. ونىڭ تۇجىرىمداماسى 2021 جىلدىڭ 2-توقسانىندا ازىرلەنەدى, سودان كەيىن ونىڭ نەگىزىندە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ كودەكسىنىڭ ءوزىن ازىرلەۋ باستالادى. بۇل وتە ماڭىزدى قۇجات. سوندىقتان ونىمەن جۇمىس جاساۋ قوعاممەن كەڭ تالقىلاۋدى قاجەت ەتەدى, ياعني ءبىز بارلىق ۇسىنىستاردى قابىلداپ, قاراستىراتىن بولامىز», – دەدى ەحاقم باسشىسى.
سونىمەن بىرگە مينيستر كودەكستى ازىرلەۋ كەزىندە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭدار جاي بىرىكتىرىلىپ قويماي, تۇتاستاي العاندا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى جۇيەلەنەتىندىگىن, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى تولەمدەر مولشەرىن بىرىڭعاي الەۋمەتتىك كورسەتكىشكە (ستاندارتقا) بايلانىستىرۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر قاراستىرىلاتىندىعىن ءتۇسىندىردى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى, ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ «ەلەكتروندى ءاميانىن» ەنگىزۋ ارقىلى الەۋمەتتىك تولەمدەردى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ اتاپ وتكەندەي, بۇگىنگى تاڭدا الەۋمەتتىك تولەمدەردى تاعايىنداۋ كەزىندە IBAN كارتوچكالىق شوتى قاجەت. ونى اشۋ ءۇشىن بانككە بارۋ كەرەك. ال بۇل الەۋمەتتىك تولەم الۋشىلارعا قوسىمشا ىڭعايسىزدىقتار تۋعىزادى.
«الەۋمەتتىك كومەكتى الۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جسن ارقىلى ادەپكىدەي اشىلاتىن «ەلەكتروندىق اميانعا» الەۋمەتتىك تولەمدەردى تاعايىنداۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدا. وسى ورايدا الۋشى بانكتىك كارتاعا اۋدارۋ ءادىسىن وزگەرتە الادى. قارجىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءامياندا قر ۇلتتىق بانكىنىڭ ەلەكتروندى اقشاسىن پايدالانۋ ۇسىنىلادى», – دەدى مينيستر.
بۇدان تىس, اميانعا قول جەتكىزۋگە, ونىڭ تەڭگەرىمىن بىلۋگە جانە تاۋارلار, جۇمىستار نەمەسە قىزمەتتەر ءۇشىن تولەمدەردى شتريح-QR كودتى قولدانىپ, ەشقانداي كوميسسياسىز جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى ۇيالى قوسىمشا جاسالادى.