• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايبىن بۇگىن, 08:45

شاتقالداعى شايقاس

10 رەت
كورسەتىلدى

بيىل تاجىكستاننىڭ پياندج وزەنى بويىنداعى پشيحارۆ شاتقالىندا بولعان قانقۇيلى شايقاسقا 31 جىل تولدى. 1995 جىلى 7 ساۋىردە تمد-نىڭ وڭتۇستىك شەكاراسىن قورعاۋعا اتتانعان وتاندىق جاۋىنگەرلەر سودىرلاردىڭ تۇتقيىلدان شابۋى­لىنا ۇشىراعان ەدى. كۇش تەڭ بولماسا دا, ساربازدارىمىز سىن ساعاتتا جانقيارلىق تانىتىپ, جاۋدىڭ ەكپىنىنە تويتارىس بەرە ءبىلدى. 17 جاۋىنگەر قازا تاۋىپ, 33-ءى ءتۇرلى دارەجەدەگى جاراقات الدى.

جىل سايىن 7 ساۋىردە ۇلتتىق ۇلاندا ەرلىك كۇنى اتالىپ وتەدى. بۇل كۇن كەيىنگى جاس ساربازدارعا انتقا ادالدىق پەن وتان قورعاۋ جولىنداعى تاباندىلىقتىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتەتىن تاعىلىم مىسالى.

جىلداعى داستۇرگە ساي ەلوردامىز­دا ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر ەرلىك اللەيا­سىنداعى «ەر ەسىمى – ەل ەسىندە» مونۋمەنتىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, «قازبات» باتىرلارىن ەسكە الدى. ءىس-شاراعا ۇلتتىق ۇلاننىڭ قولباسشىلىعى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق اسكەري قاقتىعىستاردىڭ ارداگەرلەرى قاتىستى.

جيىنعا قاتىسۋشىلار جاۋىنگەر­لەر­دىڭ ەرلىگى مەن جانقيارلىعىن ەسكە الىپ, تاعزىم ەتتى.

«7 ءساۋىر – تەك ەسكە الۋ كۇنى عانا ەمەس. بۇل – ەرلىك رۋحىن ۇلىقتايتىن, وتانسۇيگىشتىكتى دارىپتەيتىن ماڭىزدى كۇن. ءبىز باتىرلارىمىزدىڭ ەرلىگىن ءار­دايىم ماقتان تۇتامىز. ولاردىڭ رۋحى ال­دىندا باس يەمىز», دەپ اتاپ ءوتتى ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ۇلان­نىڭ باس قولباسشىسى, گەنەرال-ما­يور اڭساعان بالتابەكوۆ.

كسرو قۇلاعان سوڭ, تاجىكستاندا ازامات سوعىسى باستالىپ, تۇراقسىزدىق تولقىنى بۇكىل ورتالىق ازياعا تارالۋ قاۋپى تۋىنداعان ەدى. بۇعان ارعى جاقتاعى اۋعانستاننان زاڭسىز جولمەن كەلىپ جاتقان قارۋ-جاراق اعىنى قوسىلىپ, جاعدايدى كۇردەلەندىرە ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە پياندج وزەنى ارقىلى كونتراباندا تاسىمالى, اسىرەسە ەسىرتكى ساۋ­داسى شارىقتاپ تۇرعان بولاتىن. وسى كەلەڭسىزدىكتەرگە توسقاۋىل قويۋ ءۇشىن قازاقستان, رەسەي, قىرعىزستان جانە وزبەكستان بىرىككەن بىتىمگەرلىك كۇشتەرىن قۇرىپ, تاجىكستان شەكاراسىن تىزە قوسىپ كۇزەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. تمد ەلدەرىنىڭ وڭتۇستىك شەبىن قورعاۋعا ىشكى اسكەردىڭ 20 روتاسى ىرىكتەلىپ, 2 مىڭعا جۋىق اسكەري قىزمەتشى وق پەن وتتىڭ ورتاسىندا جاۋىنگەرلىك قىزمەت اتقاردى.

سول كەزدەگى 7-روتانىڭ كومانديرى, ارداگەر ەرلان الدانازاروۆتىڭ ايتۋىنشا, 1995 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ولار شىمكەنتتەگى جەدەل ماقساتتاعى پولك­تەن تاجىك-اۋعان شەكاراسىنا اتتانعان. 6 ساۋىردە ولارعا پودكۋنوۆ شەكارا زاستاۆاسىنان پشيحارۆ شاتقالىنا بارۋ تۋرالى بۇيرىق بەرىلەدى. ماقسات – پشيحارۆ شاتقالىندا ءبىر ۆزۆودتى قالدىرىپ, ءارى قاراي ۆيسحارۆ شاتقالىنا ەكى ۆزۆودتى ورنالاستىرۋ. شەكارا زاستاۆاسىنان ول جەرگە دەيىنگى اراقاشىقتىق – 200–230 شاقىرىم.

«تۇنىمەن دايىندالىپ, اۆتو­كولىكتەرگە جۇكتەردى تيەدىك. تاڭعى استان كەيىن كولوننامەن ءجۇرىپ كەتتىك. ساعات 12.20-دا پشيحارۆ شاتقالىنا توقتادىق. ءبىر كەزدە تاۋ توبەسىنە جاسىرىنعان سودىرلار ءبىزدىڭ كولوننانى جان-جاعىمىزدان اتقىلاي باستادى», دەپ ەسكە الادى روتا كومانديرى.

سودىرلار اسكەردىڭ كەلە جاتقانىن الدىن الا ءبىلىپ, شاتقالدىڭ ەڭ تار جەرىندە تاۋ توبەلەرىنە جاسىرىنىپ, شابۋىل باستاۋدى كۇتىپ جاتسا كەرەك. سول جەردە بىرنەشە ساعاتقا سوزىلعان شايقاس بولىپ, قازاق جاۋىنگەرلەرى تۇزاققا تاپ بولعانىنا قاراماستان, كەرى شەگىنبەي, جاۋدىڭ بەتىن قايتارا ءبىلدى.

كەيىن پرەزيدەنت جارلىعىمەن اسكەري بورىشىن وتەۋ كەزىندە كورسەتكەن ەرلىگى مەن باتىلدىعى ءۇشىن II دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن – 5, «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن 12 اسكەري قىزمەتشى قازا بولعاننان كەيىن مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى.

جالپى, 1993 جىلدان 2001 جىلعا دەيىن تاجىكستاندا شەكارا كۇزەتكەن 43 اسكەري قىزمەتشى قازا تاپسا, 100-دەن اسا بىتىمگەر جاراقات الدى.

سوڭعى جاڭالىقتار