قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىنىڭ 11-تارماعى ءبىزدىڭ الدىمىزعا ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋ, ۇلت ساپاسىن ارتتىرۋ مىندەتىن قويدى. بيىل باستاۋ العانىنا ءۇش جىل تولىپ وتىرعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جەكە ادامدى مادەني بايىتۋعا جانە ۇلتتىق سانانى نىعايتۋعا باعىتتالعان 13 ارنايى جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا.
جامان تۇماۋعا بايلانىستى تۋىنداعان وزگەرىستەر قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋرىندەردى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ تۇلعالىق دامۋى مەن كاسىبي قابىلەتتەرىنە قاتىستى جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردى حالىقتىڭ ءداستۇرى مەن ادەپ-عۇرپىن ساقتاۋ ارقىلى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن كورسەتتى.
وسى ورايدا بيىل «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا ء«داستۇر مەن عۇرىپ», «ەڭبەك – ەلدىڭ مۇراتى», «ۇنەم – قوعام قۋاتى», «قۇقىقتىق مادەنيەت», «ەكولوگيالىق اعارتۋ» باعىتىنداعى ماڭىزدى جاڭا ارنايى جوبالاردىڭ قوسىلۋى تۇلعالىق دامۋعا باعىتتالعان باعدارلامانىڭ جاڭا ءبىر دەڭگەيگە وتۋىنە نەگىز بولدى. ءاربىر ارنايى جوباعا تۇجىرىمداما دايىندالىپ, وندا ارنايى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ نىسانى, كۇتىلەتىن ناتيجەسى مەن جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار بەلگىلەندى.
جاڭا ارنايى جوبالاردىڭ ەنگىزىلۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ىسكە اسىرىلاتىن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ تيىمدىلىگىنە وڭ اسەر ەتەتىندىگى ءسوزسىز. وعان ايعاق ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگىدەي وبلىستىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» وڭىرلىك جوبالاۋ كەڭسەسىنىڭ دە جىل باسىنان بەرى وسى التى باعىتتاعى ون سەگىز ارنايى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اتقارىپ وتىرعان جۇمىسى, ونىڭ قوعام تاراپىنان قابىلدانۋى جانە وڭ ناتيجەسى.
اتاپ ايتسام, «رۋحاني جاڭعىرۋ» وڭىرلىك جوبالاۋ كەڭسەسىنىڭ باستاماسىمەن, اقان سەرى اتىنداعى جوعارى مادەنيەت كوللەدجىنىڭ قولداۋىمەن قۇرىلعان «EL Jastar» ەكسپەريمەنتالدى-لابوراتوريالىق جاستار تەاترىنىڭ ۇلى اقىن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «جاستىقتىڭ وتى جالىنداپ...» اتتى پەرفومانس جانرىنداعى قويىلىمىنىڭ پرەمەراسىن كوپشىلىك جىلى قابىلدادى. ىزىنشە «اۋديوكىتاپ» جوباسى اياسىندا وسى تەاتردىڭ تالانتتى اكتەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن, زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ قولدانىلۋىمەن «اقمولا وبلىسىنىڭ اقىن-جازۋشىلارى» اۋديوكىتاپتارىنىڭ ءبىرىنشى سەرياسى ازىرلەنىپ, adebiportal.kz سايتىنا ورنالاستىرىلدى. ناتيجەسىندە كوكشە ءوڭىرىنىڭ اتاقتى جازۋشىلارىنىڭ 9 كىتابىنىڭ اۋديو نۇسقاسى ۇسىنىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن اۋديوكىتاپتاردىڭ ەكىنشى سەرياسىن شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ءتىل وقىتۋ ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن «قالامگەر قازىناسى» جوباسى اياسىندا اقمولا وبلىسىنان شىققان كورنەكتى قالامگەرلەر كىتاپتارىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى ازىرلەنىپ, adebiportal.kz سايتىندا ورنالاستىرىلدى. بۇل جوبا اياسىندا جارىق كورگەن 20 ەلەكتروندى كىتاپ قالىڭ وقىرماننىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.
جاستاردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كوكشەتاۋ قالالىق ەلەكتروندى كىتاپحاناسىندا اقان سەرى اتىنداعى كوكشەتاۋ جوعارى مادەنيەت كوللەدجى, «ارنا» كوللەدجى, شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوپسالالى كوللەدج, كوكشەتاۋ جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجى, كوكشەتاۋ ازاماتتىق قورعانىس كوللەدجى ستۋدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «جاڭا كوزقاراس – جاڭا مۇمكىندىكتەر» اتتى brain ring فورماتىنداعى زياتكەرلىك ويىندار دا تارتىمدى ءارى قىزىقتى ءوتتى.
بيىل اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ...» اتتى وبلىستىق العاش ونلاين رەجىمدەگى اقىندار ايتىسى كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى. كەشە عانا ء«بىز – اباي جولىندامىز» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى دا مارەسىنە جەتتى. ۇلى اقىن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي اقمولا وبلىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» وڭىرلىك جوبالاۋ كەڭسەسى وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ رەسپۋبليكالىق ء«بىز – اباي جولىندامىز» ونلاين ەسسە بايقاۋىن وتكىزدى. بايقاۋعا قاتىسۋعا تىلەك بىلدىرگەن 42 ۇمىتكەر زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىن وقىپ شىعىپ, اقتىق كەزەڭگە جولداما الدى. ونلاين بايقاۋدىڭ ماقساتى دا سول, «اباي جولى» رومانىنىڭ جاپپاي وقىلىمىن ۇيىمداستىرىپ, جاستار اراسىندا ابايدىڭ تاريحي تۇلعاسىن كەڭىنەن تانىمال ەتۋ بولدى. بايقاۋدىڭ قورىتىندى كەزەڭى عالامتورلىق كونفەرەنتسيا ارقىلى ءوتتى. بۇل كەزەڭدە قاتىسۋشىلار Zoom موبيلدىك قوسىمشاسى ارقىلى اقمولا وبلىسى وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ ۆەبينارىنا قوسىلىپ, «اباي جولى» رومانى نەگىزىندە «اتانىڭ ۇلى ەمەس, ەلىنىڭ ۇلى» تاقىرىبىندا شاعىن ەسسە جازىپ, دايىن بولعان تۋىندىلارىن اقمولا وبلىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» وڭىرلىك جوبالاۋ كەڭسەسىنە جولدادى. ال بايقاۋعا ورىس تىلىندە قاتىسقان ۇمىتكەرلەر «دۋحوۆنايا ناتۋرا پوەتا ي مەلوديا ليۋبۆي» تاقىرىبىنا قالام سىلتەدى.
ۇلتارالىق تاتۋلىقتى نىعايتۋ, قوعامداعى بىرلىك پەن ىنتىماقتى ۇلگى ەتۋ ماقساتىندا «قازاق وتباسىنىڭ جىلۋى» جوباسىن ۇسىندىق. ونىڭ ماقساتى – قازاق وتباسىلارىنا كەلىن بولىپ, سول اۋلەتتىڭ بار ءداستۇرى مەن سالتىن بويىنا جيناي بىلگەن وزگە ۇلت ايەلدەرى تۋرالى ايتۋ. پرەزيدەنت جولداۋىندا بەلگىلى الاش قايراتكەرى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ: ء«بىلىمدى بولۋعا وقۋ كەرەك. باي بولۋعا كاسىپ كەرەك. كۇشتى بولۋعا بىرلىك كەرەك. وسى كەرەكتەردىڭ جولىندا جۇمىس ىستەۋ كەرەك» دەگەن ءسوزى مىسالعا كەلتىرىلەدى.
«قازاق وتباسىنىڭ جىلۋى» جوباسى بارشا قازاقستاندىقتارعا ورتاق ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىكتە وزگە ۇلت وكىلدەرىن بىرىكتىرىپ وتىرعان قازاق شاڭىراقتارى تۋرالى باياندايدى. بۇل جوبانىڭ العاشقى قوناقتارى بارلىباەۆتار مەن جاقىپبەكوۆتار بولدى.
قورشاعان ورتانى ايالاۋ ماقساتىندا «كوكشەتاۋ – كوك قاراعاي مەكەنى» اتتى ەكولوگيالىق اكتسياسىن دا بيىل جاريالاعىمىز كەلىپ وتىر.
وسى جوبالاردىڭ بارلىعى دەرلىك اقمولا وبلىستىق ىشكى ساياسات, مادەنيەت, ءبىلىم باسقارمالارىمەن بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستىڭ ناتيجەسى. ءوز ماقساتىنا سايكەس مىندەتىن تولىق اتقاراتىن, قوعامنان قولداۋ تاپقان جوبالار ارينە ومىرشەڭ بولماق. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعىتىنداعى جۇمىستىڭ وڭ ناتيجەسىن كورۋ ءۇشىن ءالى ونداعان جىلدار قاجەت بولار, بىراق تا ءبىز بۇگىن قوعامعا وي تاستاپ, وتكەنىمىز بەن بۇگىنىمىزدى سارالاپ, ءار تۇلعانىڭ جۇرەگىنە جەتىپ, ساناسىنا رۋحاني بايلىعىمىزدى تامشىلاپ بولسا دا ءسىڭىرۋدى ءجون كوردىك.
مارال جاقىپوۆا,
اقمولا وبلىسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» وڭىرلىك جوبالاۋ كەڭسەسىنىڭ باسشىسى