«نۇر وتان» پارتياسى ءوزىنىڭ دامۋىندا جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. وسىدان 14 جىل بۇرىن پارتيانىڭ العاشقى سە¬زىنە نەبارى 400-اق دەلەگات قاتىسقان ەكەن. ال ەندى از عانا جىلدا «نۇر وتان» 250 فيليالى, 6300 باستاۋىش ۇيىمى بار الىپ پارتياعا اينالدى. پارتيانىڭ XV سەزىن تاريحي وقيعا دەۋگە بولادى. سەزدە قابىلدانعان جاڭا ساياسي دوكترينا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قۇندىلىقتار باعدارىن بەلگىلەۋگە, پارتيانىڭ الداعى ونداعان جىلدارداعى ميسسياسىن ايقىنداۋعا ارنالعان. قۇندى قۇجاتتىڭ پارتيانىڭ ءومىر ءسۇرۋ يدەولوگياسى عانا ەمەس, ول سونىمەن قاتار, ازاماتتارىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن جانە ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا نەگىز قالايتىنى انىق.
«نۇر وتان» پارتياسى ءوزىنىڭ دامۋىندا جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. وسىدان 14 جىل بۇرىن پارتيانىڭ العاشقى سە¬زىنە نەبارى 400-اق دەلەگات قاتىسقان ەكەن. ال ەندى از عانا جىلدا «نۇر وتان» 250 فيليالى, 6300 باستاۋىش ۇيىمى بار الىپ پارتياعا اينالدى. پارتيانىڭ XV سەزىن تاريحي وقيعا دەۋگە بولادى. سەزدە قابىلدانعان جاڭا ساياسي دوكترينا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قۇندىلىقتار باعدارىن بەلگىلەۋگە, پارتيانىڭ الداعى ونداعان جىلدارداعى ميسسياسىن ايقىنداۋعا ارنالعان. قۇندى قۇجاتتىڭ پارتيانىڭ ءومىر ءسۇرۋ يدەولوگياسى عانا ەمەس, ول سونىمەن قاتار, ازاماتتارىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن جانە ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا نەگىز قالايتىنى انىق.
پارتيا دوكتريناسىنىڭ ارقاۋى مەن وزەگى – ەل ازاماتتارىنىڭ ءومىرىن ساپالى جاقسارتۋعا ۇمتىلىپ قانا قويماي, ونى قوعامنىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى ارقىلى الەۋمەتتىك كەلەڭسىزدىكتەرگە بوي الدىرماي قامتاماسىز ەتۋگە دايىن بولۋ. باستى قۇجاتتا باستى يگىلىك – ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى, ال ساياسي مۇرات, ونەگە تۇتارلىق تۇلعا – حالىقتىڭ مىزعىماس بىرلىگى مەن ەلدىڭ تابىستى دامۋىنىڭ كەپىلى رەتىندە ەلباسى تانىلعان. دوكترينادا بەلگىلەنگەن جەتى باسىمدىقتا جالپى تابىسقا قول جەتكىزۋ بويىنشا پارتيا قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى شوعىرلاندىرىلىپ كورسەتىلگەن: بىرلىك پەن كەلىسىم, ءتول مادەنيەت جانە رۋحانيات, مىقتى ەكونوميكا, ءادىل الەۋمەتتىك ساياسات, زيالى ۇلت, ءتيىمدى مەملەكەتتىك باسقارۋ, الەمگە اشىق قازاقستان.
بۇل قۇندىلىقتار – ەلباسىنىڭ ۇستانعان مەملەكەتتىك باعىتى. ولاردى جۇزەگە اسىرۋ قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە الىپ كەلۋدە. دوكترينا تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاندىق قوعامنىڭ قالىپتاسقان باستى قۇندىلىقتارى مەن يدەالدارى – ەركىندىكتى, قوعامدىق كەلىسىمدى, ادىلدىكتى, زاڭنىڭ سالتانات قۇرۋىن, وتباسى مەن ءداستۇردى, بولاشاققا دەگەن ۇمتىلىستى بەكىتۋگە باعىتتالعان. دوكترينانىڭ جوعارى قۇندىلىقتارى ادام, ونىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىعى دەپ بەلگىلەنگەن. ءوز قىزمەتىندە ءبىزدىڭ پارتيامىز ادامنىڭ ار-نامىسىنا قول سۇقپاۋ قاعيداتىن, اركىمنىڭ جەكە تۇلعا رەتىندە دامۋىن, سونىمەن قاتار, حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن قۇرمەتتەۋدى باسشىلىققا الادى.
دوكترينادا جاڭا قاعيداتتار بەلگىلەنگەن. ولاردىڭ نەگىزىندە مەملەكەت ازاماتتار مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋ باعىت-باعدارىن ۇستاناتىن بولادى. ءبىز ءار ازاماتتى قولدايتىن, كەپىلدىكتەر بەرەتىن, قامسىزداندىراتىن, كومەكتەسەتىن, ءار ازاماتتى يكەمدەندىرەتىن جانە ءوز مۇمكىندىكتەرىن ىسكە اسىرۋىنا جاعداي جاسايتىن مەملەكەتتىڭ بولعانىن قالايمىز. مەملەكەتتى ءوز ارەكەتتەرىمەن نىعايتۋ ءۇشىن ازاماتتار ءوز كەزەگىندە بەلسەندى دە باستاماشىل بولۋلارى ءتيىس. ازامات پەن مەملەكەتتىڭ اۋىزبىرلىگى عانا نىق العا باسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەركىن ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ازاماتتار عانا مىقتى مەملەكەتتىڭ ىرگەسىن قالاي الادى.
ازاماتتاردىڭ بارلىعى ءۇشىن مۇمكىندىكتەردىڭ تەڭ بولۋىن ساقتاۋ دوكترينانىڭ باستى قاعيداتى بولىپ بەلگىلەنگەن. ءاربىر ازامات ءۇشىن ءوزىنىڭ قوعامعا پايدالى دارىنى مەن قابىلەتىن ەركىن دامىتىپ, ىسكە اسىرۋىنا تەڭ مۇمكىندىكتەر بەرىلەدى. اركىمگە ءوزىنىڭ جاسامپاز ادال ەڭبەگىنىڭ, ءوز كاسىپقويلىعىنىڭ, ادامي, ءىزگىلىك قاسيەتتەرىنىڭ نەگىزىندە قوعامدا لايىقتى ورىن الۋىنا قۇقى بار. ءار ادامنىڭ ەركىن دامۋى – بارشانىڭ ەركىن دامۋىنىڭ مىندەتتى جاعدايى. ءبىز ادام قۇقىقتارى مەن زاڭدىلىقتىڭ ءمىنسىز ساقتالۋىن, اقىسىز ءبىلىم الۋ مەن مادەني دامۋ قۇقىعىن, ەڭبەك ەتۋ مەن لايىقتى ەڭبەكاقى الۋ قۇقىعىن, اقىسىز دەنساۋلىق ساقتاۋ, دەمالۋ قۇقىعىن, لايىقتى ءومىر ءسۇرىپ, الەۋمەتتىك قورعالۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋگە بەل بۋىپ وتىرمىز.
دوكترينادا كوپپارتيالىققا جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن دامىتۋعا ايرىقشا ءمان بەرىلگەن. يدەيالار مەن ادامداردىڭ ەل ىشىندەگى باسەكەلەستىگى قوعامدى جۇمىلدىرۋعا جانە ەلدىڭ ساياسي, قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناسىن ورناتۋعا ىقپال ەتەدى. بۇل جەردە, تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلىمىزدە 28 ساياسي پارتيا بار بولعان بولسا, بۇگىنگى تاڭدا تەك 9-ى عانا جۇمىس اتقارىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. تۇتاستاي ساياسي جۇيەگە كوپپارتيالىق تۇراقتىلىق سيپات بەرەدى جانە بۇل بيلىكتى ءبولۋدىڭ قولدانىستاعى جۇيەسىمەن ءۇيلەسىمدىلىكتى, مۇددەلەر تەڭگەرىمىن ساقتايدى جانە جالپىعا ورتاق دەموكراتيالىق قاعيدالارعا ساي كەلەدى. كوپپارتيالىق جۇيەنىڭ بولۋى يدەولوگيالىق پليۋراليزمدى ساقتايدى, تۇتاستاي پارتيالىق-ساياسي جۇيەنى دامىتۋدىڭ دەموكراتيالىق ۆەكتورىن قامتاماسىز ەتەدى. ول بيلىك ساباقتاستىعىن, ەلدىڭ تۇتاستاي ساياسي جۇيەسىنىڭ بەرىكتىگى مەن تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا ءمۇمكىندىك تۋعىزادى. بۇل, ءوز كەزەگىندە, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ اياسىندا مەملەكەتتى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ ءىسىن ءساتتى جۇرگىزۋگە ىقپال ەتەدى.
جاڭا دوكترينانى بەكىتۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – قول جەتكىزگەن تابىستارىمىزدى ودان ءارى ەسەلەپ, مەملەكەتىمىزدىڭ تۇراقتىلىعى مەن باياندىلىعىن تۇبەگەيلى قامتاماسىز ەتۋ. دوكترينادا قازىرگى زامانعى قوعامداعى ءباسەكەلەستىكتىڭ باستى بەلگىسى بىرەگەي ءبىلىم مەن تەحنولوگيا بولعاندىقتان, قازاقستاننىڭ بولاشاعى زياتكەر ۇلت جانە يننوۆاتسيالىق ەكونوميكادا دەپ باسا كورسەتىلگەن. دوكترينادا: «مەملەكەت ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىنە قىزمەت ەتۋگە باعىتتالاتىن بولادى», دەپ ناقتى جازىلعان. مۇنداي قاعيدا ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا جۇزەگە اسۋدا. تاۋەلسىزدىك العان جىلداردا تۇرعىندار تۇرمىس جاعدايىنىڭ ارتۋى قوعام تۇراقتىلىعىنىڭ, ونىڭ داعدارىستارعا توتەپ بەرۋىنىڭ كەپىلى بولدى. پارتيا بىرىزدىلىكپەن وسى باعىتتا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. تۇرعىنداردىڭ ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىنە, الەۋمەتتىك جانە زەينەتاقى تولەمدەرىنە قولجەتىمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ «نۇر وتان» جۇمىسى ءتيىمدىلىگىنىڭ ولشەۋىشى بولىپ تابىلادى. جەمىستى الەۋمەتتىك ساياسات ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدى ارتتىرادى.
«نۇر وتان» قۇرامىندا تەك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر عانا ەمەس, ءارتۇرلى كاسىپ يەلەرى كوپ. مەمقىزمەتشىلەر ۇلەسى نەبارى 6 پايىزدى قۇرايدى. وسىعان بايلانىستى ساياسي كەڭەس قۇرامىنداعى شەنەۋنىكتەردىڭ ۇلەسى 46 پايىزدان 28 پايىزعا دەيىن ازايدى. سونىمەن قاتار, ۇكىمەتتىك ەمەس قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ, مادەنيەت قايراتكەرلەرىنىڭ, سپورت, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى وكىلدەرىنىڭ قاتارى ارتىپ وتىر.
تاعى ءبىر نەگىزگى مىندەت رەتىندە قازاقستان پرەزيدەنتى پارتيانىڭ ازاماتتىق قوعامداعى كوشباسشىلىعىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتادى. وسى ورايدا, ول ازاماتتىق اليانسپەن بىرلەسكەن جۇمىستى دامىتىپ, ادامداردىڭ ناقتى پروبلەمالارىن شەشەتىن پاتريوتتىق باعىتتاعى بارلىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مۇددەسىنىڭ قورعاۋشىسى بولعانى ءجون. پارتيانىڭ كوشباسشىلىعىنىڭ تاعى ءبىر قىرى – «نۇر وتاننىڭ» ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك يننوۆاتسيالاردىڭ جالپىۇلتتىق قاينار-كوزىنە اينالۋى. الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى باعىتى جاستار ساياساتى ەكەنىن ەسكەرسەك, XXI عاسىردا كوشباسشىلىقتىڭ تىزگىنى تەك جاستار بەلسەنە قولدايتىن پارتيادا عانا بولادى.
مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەزدە ءسويلەگەن ءسوزى ەرەكشە اسەر قالدىردى. وندا ەلباسى ماڭىزدى ەكى ءمىندەتتى: جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە عىلىمي نەگىزدەلگەن يننوۆاتسيانى دامىتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋدى العا قويدى. شىن مانىسىندە, بۇل ماسەلەلەر جاھاندىق سيپاتقا يە. قازىرگى تاڭدا دۇنيە جۇزىندەگى جۇمىسسىزدار سانى 200 ميلليون ادامنان استى. بۇعان جۇمىسپەن «جاساندى تۇردە» قامتىلعاندار مەن از تولەنەتىن ەڭبەكاقى الىپ جۇرگەندەردى قوسسا, لايىقتى جۇمىسسىز جۇرگەندەر قاتارى 400 ميلليونعا جەتىپ جىعىلادى. سونىمەن قاتار, يننوۆاتسياسىز ەلىمىز الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ستراتەگيالىق مىندەتىن ورىنداۋى ەكىتالاي, سوندىقتان جۇمىستىڭ بۇل باعىتىنىڭ وزەكتىلىگى وتە جوعارى. وسىنى پارتيا مۇشەلەرى قاپەرگە الۋلارى قاجەت. ولار ءبىزدىڭ كوپۇلتتى حالىقتى توپتاستىرۋدا وتە ماڭىزدى مىندەتتەردى ورىندايتىن بولادى. بۇل – ۋاقىت شىندىعى.
جوعارىدا ايتقانىمىزداي, پارتيانىڭ بۇل سەزى – ءبىز ءۇشىن تاريحي وقيعا. ويتكەنى, «نۇر وتان» پارتياسى قۇرىلعاننان بەرگى 15 جىل ىشىندەگى جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, پارتيانىڭ بولاشاقتاعى باعىت-باعدارى ايقىندالدى. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, قازاق ەلىن دامۋدىڭ دارا جولىنا باستاۋ ەلىمىزدەگى ەڭ قۋاتتى ساياسي كۇش – «نۇر وتان» پارتياسىنا جۇكتەلىپ وتىر. ءبىز ءوز حالقىنا جانە ءوز ەلىنە ادال قىزمەت ەتۋدى ماقسات ەتىپ وتىرعان ەلباسىنىڭ ۇستانعان باعىتىن ءبارىمىز بولىپ كەڭىنەن قولداعان كەزدە عانا قازاقستاندىقتاردىڭ داۋلەتتى دە ساۋلەتتى تۇرمىسقا قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتەتىن بولامىز.
الماسبەك مامىتبەكوۆ,
«نۇر وتان» پارتياسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.