التىنشى سايلانعان پارلامەنتتىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءداستۇرلى جولداۋىن حالىققا ۇسىندى.
بۇل جولداۋدا پرەزيدەنت حالىق الدىندا تۇرعان وزەكتى دە وتكىر ماسەلەلەردى كوتەردى. بۇل – ۇلكەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار قۇجات. ەندىگى ماسەلە – وسى تاپسىرمانى جۇزەگە اسىرۋ. ق.توقاەۆ ءار سالا بويىنشا نە ىستەۋ كەرەگىن كورسەتىپ بەردى. ونى جۇزەگە اسىرۋ حالقىمىزدىڭ ۇيىمشىلدىعى مەن ىسكەرلىگىنە بايلانىستى.
مەملەكەت باسشىسى عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. عىلىمدى قارجىلاندىرۋدىڭ جانە قولداۋدىڭ ماڭىزدى كوزى – ءىرى كاسىپورىنداردىڭ, اسىرەسە شيكىزات سالاسىنداعى كومپانيالاردىڭ قاراجاتى. «تاپقان تابىستىڭ 1 پايىزىن عىلىم مەن تەحنولوگيانى دامىتۋعا بەرۋ تۋرالى قولدانىستاعى نورما تالاپتارى ساقتالماي وتىر. كوپ جاعدايدا بۇل قاراجات كومپانيالاردىڭ ىشىندە بولىنىسكە ءتۇسىپ كەتەدى. ۇكىمەتكە وسى قاراجاتتى جيناقتاۋ ءىسىن ورتالىقتاندىرۋدى جانە ونى بيۋدجەت ارقىلى جالپىۇلتتىق عىلىمي باسىمدىققا ساي ءبولىنۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرامىن», دەدى پرەزيدەنت.
وسى تۇرعىدان العاندا, ءبىز, وتاندىق عىلىم وكىلدەرى ءىرى جەتەكشى كومپانيالاردىڭ جانە جەكەمەنشىك كاسىپورىنداردىڭ عىلىم سالاسىنا ناقتى ۇلەس قوسۋى قاجەت دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇسىنىسىن قىزۋ قولداپ, قۋاتتايمىز. شىندىعىندا بۇگىنگى تاڭدا ەلدەگى جەكە بيزنەس وكىلدەرىنىڭ عىلىمدى دامىتۋعا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى 20 پايىز عانا. ال الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىندە بۇل كورسەتكىش 70-80 پايىزدى قۇرايدى.
جولداۋدا عىلىم سالاسىن دامىتۋ تۋرالى مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار ماسەلەنى العا قويدى. بۇل سالادا بىزگە تىڭ كوزقاراس پەن جاڭا تاسىلدەر كەرەگىن ايتتى. سونداي-اق حالىقارالىق تاجىريبەگە ارقا سۇيەۋ قاجەت دەدى. ۇكىمەتكە جىل سايىن الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىندا 500 عالىمنىڭ تاعىلىمدامادان ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق «جاس عالىم» جوباسى اياسىندا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن 1 مىڭ گرانت ءبولۋدى تاپسىردى.
عىلىم سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى العا قويعان ماڭىزدى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا ءبىزدىڭ ينستيتۋت ۇجىمى اۋقىمدى ءىس اتقارادى. الدىمىزدا جاستاردى عىلىم سالاسىنا تارتۋ, ىنتالاندىرۋ سەكىلدى مىندەتتەر تۇر.
بۇل جولداۋدا «جاۋاپتى مەملەكەت, جاۋاپتى قوعام, جاۋاپتى ادام» دەگەن تۇجىرىمداما كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. بۇل قاعيدانى جۇزەگە اسىرۋ – حالقىمىزدىڭ ىسكەرلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىنە بايلانىستى. باستى ماسەلە – ءاربىر ءىستىڭ ناتيجەسى بولۋى ءتيىس.
قازىرگى سىن ساعاتتا ىنتىماعى جاراسقان حالقىمىز ورىن العان اۋىرتپالىقتى لايىقتى كوتەرە ءبىلدى. داعدارىسقا قارسى شارالار قابىلدانىپ, ىندەتتى جەڭۋگە قىرۋار قارجى ءبولىندى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا ىندەت ءالى ەكى جىلعا سوزىلۋى مۇمكىن. دەمەك, ەلىمىز بۇل جاعدايعا دايىن بولىپ, قانداي اۋرتپالىق بولسا دا قيىندىقتى جەڭۋگە قارسى شارالاردى قولعا الۋىمىز كەرەك. سونداي-اق جاڭا نارىققا دايىن بولۋ كەرەك. مەملەكەت تاراپىنان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاعا الداعى ءۇش جىلعا 1 ترلن تەڭگە بولىنبەك.
بۇل جولداۋ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى.
اقان بيجانوۆ,
فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, ساياسي عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
الماتى