بيىلعى جىلدىڭ شىلدەسىندە قارجى پوليتسياسى قىزمەتكەرىنە 2 ملن. تەڭگە كولەمىندە پارا بەردى دەگەن كۇدىكپەن «تۇرعىن ءۇي» مكقم-ءنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى ن.تۇرەجانوۆ جانە «سترونگ بازيس» جشس-ءنىڭ باسشىسى م.جامالوۆ ۇستالدى. قىركۇيەكتە م. دەگەن ازاماتشادان ونى دەكرەتتىك دەمالىستان شىعۋىنا بايلانىستى جانە قايتا جۇمىسقا قابىلداۋ ءۇشىن 75 مىڭ تەڭگە كولەمىندە پارا تالاپ ەتتى دەگەن كۇدىكپەن شىمكەنت قالاسىنىڭ №70 «شولپان» ءبوبەكجاي-بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ز.مىرزاباەۆا ۇستالدى.
بيىلعى جىلدىڭ شىلدەسىندە قارجى پوليتسياسى قىزمەتكەرىنە 2 ملن. تەڭگە كولەمىندە پارا بەردى دەگەن كۇدىكپەن «تۇرعىن ءۇي» مكقم-ءنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى ن.تۇرەجانوۆ جانە «سترونگ بازيس» جشس-ءنىڭ باسشىسى م.جامالوۆ ۇستالدى. قىركۇيەكتە م. دەگەن ازاماتشادان ونى دەكرەتتىك دەمالىستان شىعۋىنا بايلانىستى جانە قايتا جۇمىسقا قابىلداۋ ءۇشىن 75 مىڭ تەڭگە كولەمىندە پارا تالاپ ەتتى دەگەن كۇدىكپەن شىمكەنت قالاسىنىڭ №70 «شولپان» ءبوبەكجاي-بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ز.مىرزاباەۆا ۇستالدى.وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا ەكى جۇك كولىگىن كەدەرگىسىز تەزدەتىپ وتكىزۋ ءۇشىن شتاتتان تىس قىزمەتكەر ا.ەرجانوۆ دەگەن ازامات ارقىلى ك. دەگەن ازاماتتان 30 مىڭ تەڭگەنى پارا رەتىندە الدى دەگەن كۇدىكپەن قاپلانبەك كەدەن بەكەتىنىڭ باس مامانى م.قاسىمبەكوۆ ۇستالدى. ءال-فارابي اۋداندىق سەس مەكەمەسىنىڭ باس مامانى «قۋانىش» كافەسىنىڭ تازالىعىنا كوز جۇما قاراعانى ءۇشىن 15 مىڭ تەڭگە پارا العان...
وبلىستىق قارجى پوليتسياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن ەلەكتروندىق پوشتامىزعا وسىنداي ەلدى ەلەڭ ەتكىزەرلىك جاڭالىقتار ءجيى ءتۇسىپ تۇرادى. سودان بولار, جىلت ەتكەن جاڭالىقتى ەلگە جىلدام جەتكىزۋگە تىرىساتىن قالام ۇستاعان ءتىلشى قاۋىمىنىڭ دا, وسىنداي اقپاراتتاردى وقيتىن قاراپايىم حالىقتىڭ دا تۇسىنىگىندە قارجى پوليتسياسى تەك قولعا كىسەن سالاتىن, توپىرلاتىپ ۇستاي بەرەتىن مەكەمە سياقتى ەلەستەيتىنى جاسىرىن ەمەس. «ارينە, قارجى پوليتسياسى ورگاندارى جەدەل-ىزدەستىرۋ قىزمەتىن, الدىن الا تەرگەۋ جانە انىقتاۋ, ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قىزمەت, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس سالاسىندا ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارىنا قول سۇعۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان قىزمەتتى جۇزەگە اسىرادى, – دەيدى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى سەرىكباي ەرىمبەتوۆ. – بىراق, ءبىزدىڭ مەكەمە, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىگىن, كاسىپكەرلەردىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتەدى. ەڭ باستىسى, ەكونوميكالىق قارجىلىق جانە سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ, جولىن كەسۋ بولىپ تابىلادى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا «ءبىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردىڭ رەفورماسىن جالعاستىرۋعا ءتيىسپىز. ونسىز ءبىز تارتىپسىزدىككە مۇلدەم توزبەۋدى قالىپتاستىرۋ جانە جەمقورلىقتى تۇبىرىمەن جويۋ جونىندەگى مىندەتتەردى شەشە المايمىز», دەپ ايتقان بولاتىن. سونداي-اق, ەلباسىنىڭ «قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ باعاسى بويىنشا قازاقستاننىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭناماسى ەڭ تيىمدىلەردىڭ ءبىرى دەپ تانىلعان. ءبىزدىڭ بۇل باعىتتاعى ءىس-ارەكەتتەرىمىز مەملەكەتتىك اپپاراتتاعى سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيىن ەداۋىر تومەندەتتى. مۇنى حالىقارالىق ساراپشىلار اتاپ ايتۋدا. الايدا, بىزگە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ جاڭا ستراتەگياسىن جاساۋ قاجەت. پاراقورلاردى انىقتاۋ جانە سوتقا تارتۋ جەتكىلىكسىز. جاڭا قۇقىقتىق تەتىكتەردى, اقپاراتتىق مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ, جۇرتشىلىقتى جەمقورلىق ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتى ەسكەرتۋ مەن الدىن الۋعا كەڭىنەن تارتۋ كەرەك», دەپ ايتقانى ءبىر جاعى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا بەرىلگەن باعا, ءبىر جاعى الداعى جۇمىسىمىزدىڭ باعىت-باعدارى ەكەنى انىق. شىنىندا, سوڭعى جىلدارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا بىرقاتار ناتيجەلى رەفورمالار جۇرگىزىلىپ, بازاسى جاقسارتىلدى. فۋنكتسيالارى ناقتى ايقىندالدى. قىزمەتتىڭ قايتالانۋى جويىلدى».
بۇگىندە سىبايلاس جەمقورلىقپەن ءبىتىسپەس كۇرەس ءجۇرىپ جاتىر. جاقىندا عانا وڭتۇستىكتىڭ قارجى پوليتسياسى ن.بەيسەەۆ دەگەن ازاماتتىڭ باسشىلىعىنداعى 10 ادامنان تۇراتىن ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ قىزمەتىنە شەكتەۋ قويدى. جاقىن تۋىستاردان تۇراتىن اتالعان قىلمىستىق قوعامداستىق 2007-2013 جىلدار ارالىعىندا جالعان كاسىپكەرلىك قۇرۋ, سالىق ورگاندارىنا كىرىس تۋرالى مالىمەتتەردى جالعان ەنگىزىپ, بيۋدجەتكە تولەنەتىن مىندەتتى تولەمدەر مەن سالىق تولەۋدەن باس تارتىپ, ادەيى جانە قاساقانا بانكروتتىق جاريالاۋ ارقىلى مەملەكەتكە ءىرى مولشەردە زالال كەلتىرگەن. شۇعىل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالار جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە اتالعان توپتىڭ جاقىن تۋىستارىنا جانە قايتىس بولىپ كەتكەن ادامدارعا راسىمدەلگەن 20-عا جۋىق جالعان كاسىپورىن انىقتالدى. ولار كەلتىرگەن زالالدىڭ سوماسى بۇگىنگى تاڭدا 15 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى. قازىرگى تاڭدا اتالعان دەرەك بويىنشا 2 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, توپتىڭ باسشىسى ن.بەيسەەۆكە ىزدەۋ جاريالاندى.
– جاسىراتىنى جوق, «بىرەۋدى قارجى پوليتسياسىنا شاقىرىپتى, تەرگەپتى» دەگەندى ەستىسەك, «ونىڭ شارۋاسى ءبىتتى دەگەن ءسوز» دەپ سىرتتاي تون ءپىشىپ قوياتىنىمىز بار. «شىنىندا, ءبىزدىڭ پوليتسياعا شاقىرىلىپ, تەرگەۋگە تارتىلعان ازاماتتارعا ءارتۇرلى وي كەلۋى مۇمكىن, – دەيدى بۇل جونىندە سەرىكباي سادىق ۇلى. – بىراق, قارجى پوليتسياسى قورقىتاتىن نەمەسە ادامدى تەك قارالايتىن مەكەمە ەمەس. جانە قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ نەمەسە تەرگەۋگە شاقىرۋ بۇل مىندەتتى تۇردە سوتتالاسىڭ دەگەن دە ءسوز ەمەس. بۇل جەردە ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن ساقتاۋدا وتە مۇقيات بولۋ كەرەك. ايتايىن دەگەنىم, قارجى پوليتسياسىنىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى زاڭ شەڭبەرىندە ءار نارسەنىڭ بايىبىنا بارىپ, زەرتتەپ, سودان كەيىن شەشىم قابىلداۋى ءتيىس. ەلباسىمىز ايتقانداي, قۇقىق قورعاۋ ورگانىندا قىزمەت ەتەتىن ادامدارعا ءبىزدىڭ تۇرعىنداردىڭ سەنىمى ەرەكشە بولۋى كەرەك. سول سەبەپتەن, قازىرگى جاعدايدا ءبىز ءوزىمىزدىڭ قاتارىمىزدى تازا ماماندارمەن تولىقتىرۋىمىز قاجەت. قازىر ءبىزدىڭ وبلىستا 140-تان استام جوبا ىسكە اسىپ جاتىر. سونىڭ 48-ءى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ اياسىندا قولعا الىنۋدا. بۇعان مەملەكەت تاراپىنان قىرۋار قارجى بولىنگەن. مىنە, وسى قارجىلاردىڭ ءتيىمدى جانە ءوز ماقساتىنا جۇمسالۋى قارجى پوليتسياسىنىڭ باقىلاۋىندا. ايتسە دە, بۇل باعىتتا كوپتەگەن كەمشىلىكتەردىڭ بار ەكەنىن مويىنداۋىمىز قاجەت. جاقىندا عانا ورداباسى اۋداندىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ باستىعى جاۋاپقا تارتىلدى. اۋىزسۋ باعدارلاماسى بويىنشا ەلدى مەكەندەرگە بولىنگەن قارجى تالان-تاراجعا ءتۇسىپتى. ەڭ جامانى, باسشى جاۋاپقا تارتىلعانىمەن, بىرەۋلەردىڭ سالعىرتتىعى, جاۋاپسىزدىعىنان قانشاما اۋىل اۋىزسۋسىز قالدى دەسەيشى...».
ەسەپ-قيساپتىڭ دا ۇڭعىل-ششۇڭعىلى وتە كوپ قوي. سەرىكباي سادىق ۇلىنىڭ سوزىنەن اڭعارعانىمىز, قارجى پوليتسياسى ەسەپ قۇجاتتارىن جاڭعاقشا شاعىپ, جىك-جىگىن اجىراتىپ بەرەتىن ناعىز تەكسەرۋشى ماماندارعا ءزارۋ كورىنەدى. سودان امال جوق, وبلىستىق قارجى-باقىلاۋ باسقارماسىنا, سالىق باسقارماسىنا ءوتىنىش حات جازادى. الايدا, شەتەلدەردەگىدەي قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا وسىنداي ءتاجىريبەلى مامانداردى توپتاستىراتىن كۇن الىس ەمەس سياقتى. بۇل, ارينە, ەكونوميكالىق قىلمىستاردى اشۋ پارمەندىلىگىن ارتتىراتىنى ءسوزسىز.
بۇگىنگى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – كاسىپكەرلىكتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. ەسجكا ءتوراعاسى راشيد تۇسىپبەكوۆ بيزنەستىڭ جۇمىسىنا قارجى پوليتسياسىنىڭ ءجون-جوسىقسىز ارالاسۋىن توقتاتۋدى قولعا العان بولاتىن. قازىرگى جاعدايدا قارجى پوليتسياسى قىزمەتىن ءوز شەڭبەرىندە عانا شەكتەپ قويعان جوق. باسقا دا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ, ەڭ باستىسى, حالىقتىڭ كومەگىنە سۇيەنۋدە. قازىر كاسىپكەرلەردىڭ ارنايى ورتالىعى بار. بۇل مەكەمەنىڭ دە تۇرعىنداردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن اشۋدا كومەگى زور.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.