ءتىل كۋرستارىنىڭ جەمىسى

ءتىل تۋرالى ايتقاندا, مەملەكەت­تىك ءتىل – انا ءتىلىمىز ۇنەمى ويى­مىز­دىڭ ءبىر بولىگىندە تۇراتىنى انىق. قازىرگى تاڭدا قازاق ءتىلى ءوسىپ-وركەندەۋ جولىندا. ەلىمىز­دىڭ بارلىق ۇيىمدارىندا ءىس جۇر­گىزۋ, قۇجاتتار حاتتاۋ مەملەكەت­تىك تىلدە جۇزەگە اسىرىلۋدا. الماتى قالا­سىنىڭ پوليتسيا دەپار­تامەنتىندە قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى­نىڭ «قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىن­داعى ءتىل تۋرالى» زاڭىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ءتىل ساياساتىن ىسكە اسىرۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە ءىس-شارالار جوسپارى تالاپتارىن ورىنداۋ بويىنشا بەلگىلى ءبىر باعىتتا ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلۋدا. الماتى قالاسىنىڭ پو­لي­تسيا دەپارتامەنتىنىڭ قۇ­جات­تامالىق قامتاماسىز ەتۋ باس­قار­ماسىندا (كەڭسەلەر) شىعىس قۇجاتتار قازاق تىلىندەگى نۇسقاسى بولماسا قول قويۋ­عا, تىركەۋگە قابىل­دانبايدى دا.

پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باس­قار­مالارى مەن بولىمشەلەرىندە مەم­لەكەتتىك ءتىلدى جەدەلدەتە وقىتۋ كۋرستارىندا بەس – قاراپايىم (ا1), بازالىق (ا2), ورتا (ۆ1), ورتادان جوعارى (ۆ2), جوعارى (س1) دەڭ­گەيلەر بويىنشا وقىتىلادى. ءبىر عانا مىسال, وقىتۋ كۋرس­تارىنان العان بىلىمدەرى ناتي­جەسىندە مەم­لەكەتتىك تىلدە ءىس جۇر­گىزىپ وتىر­عان وزگە ۇلت وكىلى, كري­مي­نال­دىق پوليتسيا باسقارماسى بولىم­شەسىنىڭ باس­تىعى پوليتسيا مايورى الەكسەي سترەلتسوۆ ءوزىنىڭ جۇمىس ناتيجەسىن قازاق تىلىندە بايانداپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قازاق تىلىندە سۇحبات بەرىپ وتىرادى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى 29 ماۋسىمداعى «انا ءتىلى» گازەتى تىلشىسىنە بەرگەن سۇحبا­تىن­دا ۇلت باسىلىمىنىڭ ۇلتتىق مۇد­دەگە بەرىكتىگىن, انا تىلىمىزگە جا­ن­ا­شىرلىق تانىتىپ كەلە جاتقا­نى­نا ريزالىعىن بىلدىرە وتىرىپ, قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى جونىندە ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. «قازىر – از سويلەپ, كوپ ءىس تىن­دى­راتىن شاق» ەكەنىن, قازاق ءتىلىن دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تىل­گە دەگەن قاجەتتىلىك تۋدىراتىن تەتىكتەردى سانامالاپ كورسەتە كەلە: «مۇنداي استارى قالىڭ, ەل تاع­دىرىن شەشەتىن ىرگەلى ىستە اسى­عىس­تىققا جول بەرمەۋ كەرەك. قايتا ءاربىر ارەكەتىمىزدى اقىلعا سالىپ, موينىمىزداعى تاريحي جاۋاپ­كەر­شىلىكتى بارىنشا سەزىنە وتى­رىپ جۇمىس ىستەگەنىمىز دۇرىس. وسىن­داي وركەنيەتتى قادامداردىڭ ناتي­جەسىندە عانا قازاق ءتىلى عىلىم تىلى­نە اينالادى» دەپ, قازاق ءتىلىن بىلۋ­گە ۇمتىلعان ءار ادامدى, سونىم­ەن قاتار قازاق ءتىلىنىڭ دەڭگەيىن ۇلتارا­لىق قولدانىس دارەجەسىنە كوتەرۋگە كومەكتەسەتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىن دە قولداي ءتۇسۋ كەرەكتىگىن قاداپ ايتتى.

قازاق ەلىندە, قازاق جەرىندە, قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل ور­كەندەۋى قاجەت, وعان تەك قازاق حال­قىنىڭ ۇرپاق­تارى عانا ەمەس, بۇكىل قازاق ەلىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ادامدار دا ۇلەسىن قوسۋى كەرەك. قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2017 جىلعى 31 قازان­داعى №689 قاۋلىسى بويىنشا بەكىتىلگەن 5 قىركۇيەك – قازاقستان حالقى تىلدەرى كۇنى مەرەكەسىنە وراي قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى كوممۋنيكاتسيالار دەپارتامەنتى باسشىلىعىنىڭ باستاماسىمەن جىل سايىن ءتىل ساياساتىن ناسيحاتتاۋ, پوليتسەيلەردى وتانسۇيگىشتىك رۋحتا تاربيەلەۋ, تىلگە دەگەن قۇرمەتىن ارتتىرۋ, قىزمەتتە جانە قىزمەتتەن تىس مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق پوليتسيا ماماندىعىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماقساتىندا «پاراساتتى پوليتسەي» رەسپۋبليكالىق باي­قاۋى وتكىزىلىپ تۇرادى. بيىل ەپي­دە­ميالىق جاعدايعا بايلانىس­تى ادامدار كوپ جينالاتىن ءىس-شارا­لار وتكىزۋگە تىيىم سالىنعان. دەگەنمەن دە قازاقستان حالقى تىلدەرى كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋدەگى اتقارىلعان يگى ىستەر بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جارىق كورۋدە.

ء سوزىمىزدى قورىتىندىلاي كەلە, قازاق ءتىلى – قازاقتىڭ مادەنيەتىمەن بىتە قايناسىپ جاتقان رۋحاني قازىنا. سوندىقتان انا ءتىلى تىرلىك ءۇشىن كەرەك, مەملەكەتتىك ءتىل بىرلىك ءۇشىن كەرەك. سونى ءاربىر قازاق­ستان ازاماتى جۇرەگىمەن ۇققانى ءجون. قازاق ءتىلىنىڭ وشپەس رۋحى اسقاقتاي بەرسىن. ءتىلىمىزدىڭ قادىرىن تەك ءتىل مەرەكەسىندە عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىردە دە كوتەرەيىك دەگەن تىلەكتەمىز.

گۇلنۇر زامانبەكوۆا,

قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ىشكى جانە سىرتقى كوممۋنيكاتسيالار باسقارماسى ىشكى كوممۋنيكاتسيالار توبىنىڭ جەتەكشىسى

الماتى