قاشىقتان وقىتۋدىڭ قامى

بىرىنشىدەن, كومپيۋتەرگە مۇق­تاجدىق مۇعالىمدەردە دە, وقۋ­شى­لاردا دا بار. ماسەلەن, جاس ۇرپاق­تى ءبىلىم نارىمەن سۋسىن­داتۋعا بىلىگىن ارنايتىن مۇعالىم­دەردىڭ 355-ىنە كومپيۋتەر اۋاداي قاجەت. سول سەبەپتەن ولارعا مەك­تەپ كومپيۋتەرلەرىن بەرۋ كوز­دەلىپتى. ۇستازداردىڭ مەكتەپكە كەلىپ, جۇمىس ىستەۋىنە دە جاعداي جا­سالادى. سونداي-اق 16 693 وقۋ­شىعا كومپيۋتەر قاجەت.

– ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – وقۋ­شىلاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارىنشا قولايلى جاعداي جاساۋ. سوندىقتان ءبىرىنشى كەزەكتە كوپبالالى جانە الەۋمەتتىك تۇر­­مىسى تومەن وتباسىلار ەسەپكە الىنىپ وتىر, – دەيدى وبلىس اكىمى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ. – جا­ڭا وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن وقۋشىلارعا مەكتەپتەردەگى 15 246 كومپيۋتەر قايتارىمدى كەلى­سىممەن تاراتىلىپ بەرىلەدى.

اكىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كوكتەمدە وقۋشىلاردى قاشىقتان وقىتۋعا 1 400 كومپيۋتەر ساتىپ الىنىپتى. ەندى جەرگىلىكتى بيۋد­­­جەتتەن قازىرگى ءداۋىردىڭ وزىق تەح­­نولوگياسىنىڭ ءبىرى – 1 611 نوۋت­­بۋكتى ساتىپ الۋ ءۇشىن 282 ملن تەڭگە بولىنگەن. سون­داي-اق مەكتەپتەردى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراس­تىرىلعان قارجىنىڭ 250 ملن تەڭگەسىنە 1 389 نوۋتبۋك ساتىپ الۋ جوس­پارلانىپتى. جال­پى, جىل سوڭىنا دەيىن 18 510 كومپيۋتەر ساتىپ الىنباق.

ەكىنشىدەن, ينتەرنەتتىڭ قولجە­تىمدىگىنە ساراپتاما جۇر­گىزىلدى. وڭىردەگى 3 مىڭ وقۋشىعا ينتەرنەت جەلىسى قاجەتتىگى ايقىندالدى. اۋدانداردا ينتەرنەت يگىلىگىن پاي­دالانا الماي وتىرعان وتباسىلار بار. ماسەلەن, قىزىلقوعادا – 194, يساتايدا – 187, ماقاتتا – 298, ماحامبەتتە – 433, يندەر اۋدانىندا 295 وتباسىن ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋدى «قازاقتەلەكوم» اق-نىڭ وڭىرلىك فيليالى قولعا الدى. بۇدان وزگە ءموبيلدى بايلانىس وپەراتورلارىمەن كەلىس­سوزدەر جۇرگىزىلىپتى. ءسويتىپ, جال­پىعا مىندەتتى وقۋ قورىنان قاي­تارىمسىز نەگىزدە 3 مىڭ روۋتەر ساتىپ الىنادى. بىراق 47 مەكتەپ­تە ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى تومەن. دەمەك, بۇل ماسەلە وڭ شە­شىلمەسە, قاشىقتان وقىتۋدىڭ قيىندايتىنى انىق. سول سەبەپتەن, 31 مەكتەپتە ينتەرنەتتىڭ جىل­­­دامدىعىن كوتەرۋ ءۇشىن ناقتى شا­رالار قاراستىرىلىپ جاتىر.

ۇشىنشىدەن, وتباسىلاردىڭ ءبارى بىردەي بالالارىن قاشىقتان وقىتۋعا مۇمكىندىگى بولماۋى مۇمكىن. مىنە, سول سەبەپتەن, اكەسى دە, شەشەسى دە جۇمىس ىستەيتىن وتباسىلارداعى باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن 170 مەكتەپتە

1 446 كەزەكشى سىنىپ اشۋ كوزدەلدى. مۇنداي سىنىپتا وقيتىن وقۋ­شىنىڭ اتا-اناسىنىڭ ەكەۋىنەن دە انىقتاما تالاپ ەتىلەدى. قازىر كەزەكشى سىنىپتا وقيتىن 21 637 وقۋشىنىڭ اتا-اناسىنان ءوتىنىش ءتۇستى. وسىعان وراي كەزەكشى سىنىپتار اشىلاتىن مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىك شارالارى كۇشەيتىلىپ, سانيتارلىق جۇمىستار جۇرگى­زىلۋدە. ءبىلىم وردالارى زالالسىزداندىرۋ قۇرالدارىمەن تولىق قامتىلىپتى. 

تورتىنشىدەن, ءوڭىر مەكتەپ­تەرىندە ءالى دە 472 پەداگوگ جەتىس­پەيدى. ونىڭ ىشىندە باستاۋىش سى­نىپقا 74 مۇعالىم قاجەت. ارينە بۇل كوپ جىلدان بەرى كۇردەلەنگەن ماسەلە بولعاندىقتان, بيىل تو­لىق شەشىمىن تابادى دەۋ قيىن. دەگەنمەن بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا 101 جاس مامان العاشقى ەڭبەك جولىن اتىراۋدىڭ ءبىلىم سالاسىندا باستاۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. ولاردىڭ اراسىندا باستاۋىش سىنىپتىڭ 20 مۇعالىمى بار. سونىمەن بىرگە «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىمەن 20 جاس مامان اۋداندارعا بارادى.

– ۇستازداردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن الەۋمەتتىك جاعدايىنا باسا ءمان بەرەمىز. بۇل – جالاقى, تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى. جاس مامانداردى قولداۋ ماقساتىندا 4,5 ملن تەڭگەگە دەيىن قارجى بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە بيىل وبلىس اكىم­­دىگىنەن پەداگوگ ماماندىعىنا بو­­لىنەتىن گرانت سانى ارتىپ وتىر, – دەيدى م.دوسمۇحامبەتوۆ.

بەسىنشىدەن, وقۋشىلارعا قا­جەتتىنىڭ ءبىرى – جاڭارتىلعان, قاي­تا باسىلعان وقۋلىق. بۇل ما­سەلە دە ءجىتى نازاردا. مەكتەپ­تەردى وقۋلىقپەن قامتۋعا جەرگىلىكتى قازىنادان 1 ملرد 257 ملن تەڭگە ءبولىندى. ەلىمىزدەگى 19 باسپادان وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالداردى ساتىپ الۋ ءۇشىن 110 كەلىسىمشارت جاسالدى. باسپالار­دان وقۋلىقتاردى ءبىلىم ۇيالارىنا تاسىمالداۋ ءۇشىن 14 ملن تەڭگە قارالدى. وقۋلىقتار 10 تامىزدان بەرى جەتكىزىلىپ جاتىر.

التىنشىدان, وڭىردە ءۇش اۋىسىممەن ءبىلىم بەرەتىن 12 مەكتەپ بار. بۇل مەكتەپتەردە 23 992 وقۋشى ءدارىس الادى. ارينە بۇل مۇعالىمگە دە, وقۋشىعا دا وڭاي ەمەس. ءبىلىم ساپاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىنى انىق. «سول سەبەپتەن, اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 3 مىڭ ورىندىق ءتورت مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە 1 800 ورىن­دىق ءۇش ءبىلىم ورداسىن سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر. بيىل اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتىڭ ورنىنا بىرەۋى پايدالانۋعا بەرىلەدى. وسىنداي ەكى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى 2022 جىلى اياقتالماق. بۇعان قوسا تاعى ەكى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جوس­پارلانۋدا», دەدى وبلىس اكىمى.

جەتىنشىدەن, ءوڭىر تۇرعىن­دارىنىڭ ءبارى بىردەي باقۋاتتى ەمەس. تۇرمىسى وسال وتباسىلار, سونداي-اق جەتىم جانە ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالار كەزدەسەدى. قازىر قولداۋعا مۇقتاج 11 187 وقۋشى بار. ولاردى قاتا­رىنان قالىس قالدىرۋعا بولا ما؟ سول ءۇشىن «مەكتەپكە جول» اكتسياسى ارقىلى كومەك بەرۋ باس­تالدى. بۇل اكتسيا Atamekenim.kz پورتالى ارقىلى جۇزەگە اسىرى­لۋدا. پورتالعا الەۋمەتتىك تۇر­مىسى تومەن توپقا جاتاتىن وت­با­­سىلاردىڭ بالالارى تۋرالى مالىمەتتەر ەنگىزىلىپ, 9 607 وقۋ­­شى انىقتالدى. سونداي-اق الەۋ­مەتتىك جاعدايى تومەن, جەتىم, ەرەكشە ءبىلىمدى قاجەت ەتەتىن 11 187 وقۋشىنىڭ 3641-ىنە كيىم-كەشەك پەن قارجىلاي قولداۋ كور­سە­تىلدى. قازان ايىنا دەيىن 8 100 با­لاعا كومەك بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

اتىراۋ وبلىسى