سوڭعى كۇندەرى قازاقستاندا Covid-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعان بالالاردا كاۆاساكي سيندرومى پايدا بولعانى تۋرالى حابار تاراي باستادى. ىلۋدە ءبىر كەزدەسەتىن بۇل سيندرومنىڭ قازىرگى قاۋىپتى ىندەتپەن قاباتتاسىپ كورىنۋى مۇمكىن ەكەنىن وسىدان ءۇش اي بۇرىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ باسشىسى تەدروس ادحانوم گەبرەيەسۋس ەسكەرتكەن ەدى.
مامىر ايىنىڭ ورتاسىنا تامان ددۇ تاراپىنان ەۋروپا مەن سولتۇستىك امەريكادا قابىنۋ جاعدايىمەن اۋرۋحاناعا تۇسكەن بالالار دەرتىنىڭ كەيبىر بەلگىلەرى كاۆاساكي سيندرومىمەن سايكەس كەلەتىنى, بۇعان Covid-19 ىندەتىنىڭ قاتىسى بولۋى مۇمكىن ەكەنى حابارلانعان. بۇل رەتتە ددۇ باسشىسى بۇكىل ەلدىڭ دارىگەرلەرىن ۆيرۋس جۇقتىرعان بالالارداعى قابىنۋ بەلگىلەرىن مۇقيات باقىلاۋعا شاقىرعان.
اپتا باسىندا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى باعدات قوجاحمەتوۆ ءۇش جەتكىنشەكتە كاۆاساكي سيندرومى انىقتالعانىن مالىمدەدى. اۋرۋدىڭ بۇل ءتۇرى بايقالعان بالالار نۇر-سۇلتان, الماتى جانە پەتروپاۆل قالالارىندا تىركەلگەن. قازىر بالالاردىڭ احۋالى ءارتۇرلى دارەجەدە, ەلورداداعى بالانىڭ جاعدايى تۇراقتى.
سونىمەن قاتار وتكەن اپتادا اقتوبەدە كۆي جۇقتىرعان بالالاردا قابىنۋ سيندرومى بايقالعانى, ونىڭ سيرەك ۇشىرايتىن كاۆاساكي اۋرۋىنا ۇقسايتىنى تۋرالى حابار تارادى. اتالعان ءوڭىردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سامات دانياروۆ كاۆاساكي اۋرۋىنا شالدىعۋ كۇدىگىمەن اۋرۋحاناعا بەس بالا تۇسكەنىن, ونىڭ ەكەۋىندە قابىنۋ سيندرومى انىقتالعانىن ايتتى. اۋىرعان ەكى بالانىڭ ءبىرى 5, ەكىنشىسى 15 جاستا ەكەن. ولاردىڭ ومىرىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق.
بۇگىندە كۇشىنە ءمىنىپ تۇرعان Covid-19 ىندەتى تالاي اۋرۋدى قوزدىرىپ, قاۋپى زورايىپ كەتتى. اسىرەسە ۆيرۋس جاسى ەگدە تارتقاندار مەن دەنساۋلىعى سىر بەرىپ جۇرگەندەرگە اجەپتاۋىر زيانىن تيگىزدى. بالالار بولسا, كوبىنە ىندەتتىڭ سيمپتومسىز, جەڭىل تۇرىنە ۇشىرادى. ال ەندى كۆي جۇقتىرعان كىشكەنتايلاردا قابىنۋ سيندرومىنىڭ بايقالا باستاۋى اتا-انالاردى ايتارلىقتاي الاڭداتىپ قويدى. ونىڭ ۇستىنە ەل اراسىندا ىندەت ەندى بالالارعا ءتىسىن باتىرادى ەكەن دەگەن اڭگىمەنىڭ تاراپ جاتقانىنا دا ءبىراز بولدى. وسى رەتتە Covid-19 كەسىرىنەن سيمپتومدارى بايقالىپ جاتقان سيرەك كەزدەسەتىن كاۆاساكي سيندرومىنىڭ قانداي اۋرۋ ەكەنىن حالىق جەتە بىلە بەرمەيدى. بۇل تۋرالى بىزگە پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ريزا بورانباەۆا جان-جاقتى ماعلۇمات بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, كاۆاساكي اۋرۋى ەشقانداي دا جۇقپالى دەرت ەمەس. بۇل – پاندەمياعا دەيىن دە بولعان, بىراق وتە سيرەك كەزدەسەتىن دەرت. ەلىمىزدە ىندەتكە دەيىن اتالعان سيندرومعا شالدىققان بالالار بولعان ەكەن, بىراق جىلىنا ءارى كەتسە ەكى-ءۇش بالا عانا اۋىرعان. ولاردىڭ جاسى بەس جاسقا دا جەتپەگەن.
«كۆي جۇقتىرعان بالالاردا كەزدەسكەن بەلگىلەر كاۆاساكي اۋرۋىنىڭ ناق ءوزى ەمەس. مۇنى كاۆاساكي اۋرۋىنىڭ سيمپتومدارى دەۋگە بولادى. ياعني ۋاقىتشا Covid-19 ىندەتىمەن قاباتتاسقان مۋلتيجۇيەلىك قابىنۋ سيندرومى (مقس). بۇل اۋرۋدىڭ بەلگىلەرى ىندەتتىڭ جەڭىل جانە سيمپتومسىز تۇرىنە شالدىققان بالالاردا بايقالا باستاۋدا. كاۆاساكيگە ۇقساس سيندرومنىڭ ناعىز كاۆاساكي سيندرومىنان ايىرماشىلىعى – وسى. سيندروم دەنە قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋىنەن باستالادى, سول كەزدە جوتەل, ەنتىگۋ پايدا بولۋى مۇمكىن. ناقتى كاۆاساكيدىڭ اۋرۋىنا ۇقساس بەلگىلەردىڭ ءبىرى – بورتپە, ءتىلدىڭ, ەرىننىڭ قىزارۋى, الاقاننىڭ ءىسىنۋى. سونداي-اق مقس كەزىندە بالادا كونيۋنكتيۆيت ءبىلىنىپ, ليمفا تۇيىندەرىنىڭ ۇلكەيۋى مۇمكىن. بالالار كەۋدەسى قىسىلىپ, جۇرەك تۇسى, ءىشى اۋىرىپ, قۇسۋ, جۇرەك اينۋ, ديارەيا سياقتى جايسىزدىققا تاپ بولادى», دەدى ريزا بورانباەۆا.
جالپى بالالارداعى مۋلتيجۇيەلىك قابىنۋ سيندرومىنىڭ كلينيكالىق بەلگىلەرى – قالتىراۋ, 1 تاۋلىك نەمەسە ودان دا كوپ ۋاقىت بويى 38 گرادۋستان جوعارى دەنە قىزۋى, بورتپە, كونيۋنكتيۆيت, سكلەريت, ليمفادەنوپاتيا, الاقاننىڭ, اياقتىڭ ءىسىنۋى, تىنىس الۋدىڭ قيىنداۋى, اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ زاقىمدانۋى.
«بالادا كاۆاساكي سيندرومىنىڭ بەلگىلەرى بايقالعان كەزدە جەرگىلىكتى دارىگەرگە نەمەسە پەدياترعا جۇگىنۋ كەرەك. مۇنداي سيندروممەن بالالار مىندەتتى تۇردە اۋرۋحاناعا جاتقىزىلادى. بىراق ادەتتەگى بالالار اۋرۋحاناسىنا تۇسەدى. ويتكەنى بۇل سيندروم بالا كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ, ەكى-ءۇش اپتا وتكەن سوڭ, ياعني جازىلعاننان كەيىن بايقالادى. سوندىقتان بالالار اۋرۋحاناسىندا تولىققاندى دياگنوز بەن زەرتتەۋلەر جاسالادى. زەرتتەۋلەرگە بيوحيميالىق قان تالداۋى, گەموستازدى باقىلاۋ, كواگۋلوگرامما, ەحوكارديوگرامما, ەكگ, ۋدز, كەۋدە رەنتگەنى نەمەسە كت كىرۋى مۇمكىن», دەدى پەدياتر.
ريزا بورانباەۆا بالالارى ءۇشىن قاشان دا الاڭداۋلى اتا-انالاردىڭ قاپەرىنە كاۆاساكي سيندرومىنىڭ جۇقپالى ەمەس ەكەنىن, ونى ەمدەۋگە بولاتىنىن جانە بۇل اۋرۋدىڭ قايعىلى جاعدايعا دۋشار ەتۋى وتە سيرەك كەزدەسەتىنىن ايتتى. سوندىقتان اۋرۋدى تىم اسقىندىرىپ الماۋى ءۇشىن سيندرومنىڭ سيمپتومدارى بايقالعان ساتتەن بىردەن دارىگەرگە قارالۋ كەرەك.
اپتا باسىنداعى دەرەك بويىنشا ەلىمىزدە ناۋرىزدان بەرى 2 257 بالا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان ەكەن. ونىڭ ىشىندە اۋرۋحانادا جاتقانى – 114 بالا.