ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي دياچەنكونىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن ۇكىمەت ساعاتىندا سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ەرلان قوجاعاپانوۆ ەلىمىزدە سپورتپەن شۇعىلداناتىن ازاماتتار سانى ەل تۇرعىندارىنىڭ 21,6 پايىزىن قۇرايتىندىعىن ايتىپ ءوتتى.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي دياچەنكونىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن ۇكىمەت ساعاتىندا سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ەرلان قوجاعاپانوۆ ەلىمىزدە سپورتپەن شۇعىلداناتىن ازاماتتار سانى ەل تۇرعىندارىنىڭ 21,6 پايىزىن قۇرايتىندىعىن ايتىپ ءوتتى.
اگەنتتىك توراعاسى بۇل رەتتە قازاقستاندىقتاردىڭ دەنى ساۋ ۇلت بولىپ قالىپتاسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا جاعداي جاساۋ اسا ماڭىزدى ەكەندىگىن ەرەكشە اتادى. ونىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, حالقىنىڭ 70 پايىزى سپورتپەن شۇعىلداناتىن الەمدەگى جالعىز ەل – فينليانديا. بۇل مەملەكەتتىڭ مەكتەپتەرىندە دەنە تاربيەسىنەن اپتاسىنا بەس ساعاتقا دەيىن ءمىندەتتى ساباقتار وتەدى ەكەن. ال پولشانىڭ سەيمى كۇن سايىنعى دەنەشىنىقتىرۋ ساباقتارىن مەكتەپتىڭ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ قابىلداعان. بۇل يگى داستۇردەن اقش تا قالىس قالماپتى. وسى ەل سەناتى باستاۋىش مەكتەپتىڭ وقۋ جوسپارىنا كۇن سايىن وتەتىن دەنەشىنىقتىرۋ ساباعىن ەنگىزگەنى ءمالىم بولىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ 2020 جىلعا قاراي دەنەشىنىقتىرۋمەن جانە سپورتپەن شۇعىلداناتىن ازاماتتاردىڭ سانىن 30 پايىزعا جەتكىزۋ, سونىڭ ىشىندە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا 15 پايىزعا جەتكىزۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەندىگىن دە قاپەرگە سالا كەتكەن ءجون.
بىلتىر ەل سپورتشىلارى وليمپيادالىق ەمەس سپورت تۇرلەرىنەن 316 مەدال جەڭىپ العاندىعىن العا تارتقان اگەنتتىك توراعاسى ەلىمىزدە سپورت تۇرلەرىن دامىتۋ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقاندىعىمەن ءبولىستى. سونىمەن قاتار, مۇگەدەكتەر اراسىنداعى سپورت تا دامۋ ۇستىندە ەكەندىگىن اتادى. لوندون قالاسىنداعى ءحىV پاراليمپيا ويىندارىندا ءۇش سپورتشىمىزدىڭ ءبىرىنشى وندىقتان كورىنۋى سونىڭ ءبىر دالەلى. جالپى, بارلىق حالىقارالىق جارىستاردا دەنە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى سپورتشىلار 53 مەدالعا يە بولىپتى. سونىمەن بىرگە, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن دە تابىستارىمىز جوق ەمەس. قازاقستاندىق سپورتشىلار 226 مەدال السا, سونىڭ 73-ءشى التىن, 66-سى كۇمىس جانە 87-ءسى قولا.
وسى رەتتە اگەنتتىك باسشىسى كەمشىلىكتەردى دە اينالىپ وتپەدى. ماسەلەن, بىلتىر ەلىمىزدەگى سپورت سەكتسيالارىمەن قامتىلعان مەكتەپتەردە قاتىسۋشى وقۋشىلار سانى 27 پايىز. الەمدىك تاجىريبەدە بۇل كورسەتكىش مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ 80 پايىزىنان استامىن قۇرايتىندىعى دا ايتىلماي قالمادى. اگەنتتىك توراعاسى مەكتەپتەردە ساباقتان تىس وقىتۋلار ءۇشىن ازاماتتىق قىزمەتكەرلەردىڭ بازالىق جالاقىسىنا 40-50 پايىزدىق ۇستەمەاقى تولەنۋى تيىستىگىن اتاپ ءوتتى. ال ۇستەمەاقى بۇگىندە شامامەن 8 مىڭ تەڭگەنى عانا قۇرايدى. اگەنتتىك باسشىسىنىڭ پايىمىنشا, وسىنىڭ ءوزى ەلدەگى, ونىڭ ىشىندە اۋىلداعى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا بۇقارالىق سپورتتى جاپپاي دامىتۋعا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر.
الەمدىك وزىق تاجىريبەدە بۇل باسقاشا سيپات العان. كانادادا ساباقتان تىس سپورت سەكتسيالارى بويىنشا مۇعالىمگە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ تىكەلەي سانىنا قاراي جالاقى تولەنەدى, دەيدى اگەنتتىك توراعاسى. ول, سونىمەن بىرگە, مەكتەپتەردە دەنەشىنىقتىرۋ ساباقتارى اپتالىق كورسەتكىش بويىنشا ەكى ساعاتقا كەمىگەندىگىنە الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى.
بۇدان باسقا, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنەشىنىقتىرۋ كلۋبتارىنىڭ سانى كەمۋدە. ە.قوجاعاپانوۆتىڭ مالىمەتىنشە, 2011 جىلى مۇنداي كلۋبتاردىڭ سانى 651 بولسا, 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەبارى 626-سى قالعان. ەلىمىزدە اسكەرگە شاقىرتىلاتىن ون بالانىڭ جەتەۋى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتە المايدى, دەگەن اگەنتتىك توراعاسى جىل سايىن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا دەنەشىنىقتىرۋ بويىنشا نورماتيۆتەردى, پرەزيدەنتتىك تەستى تابىستى تاپسىراتىندار قاتارى تومەندەپ بارا جاتقاندىعىمەن دە بولىسە كەتتى. بىلتىر پرەزيدەنتتىك تەست تاپسىرۋعا قاتىسقان 613 مىڭ مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ تەك 3,6 پايىزى عانا ونى ۇزدىك ورىنداعان. وسىعان وراي اگەنتتىك نورماتيۆتەرگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىسىپ جاتقاندىعى ايتىپ ءوتىلدى.
جالپى, 7 مىڭنان استام جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ تەك 5,5 مىڭى عانا سپورتتىق زالدارمەن قامتىلىپتى. وندا دا ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋى ناشار كۇيىندە قالىپ وتىر ەكەن. ءتىپتى اۋىلدىق جەرلەردە قاراپايىم سپورت قۇرالدارى دا جەتىسپەيتىندىگىن تىلگە تيەك ەتكەن ە.قوجاعاپانوۆ كەلەر جىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ وقۋ ورىندارىندا دەنەشىنىقتىرۋ مەن سپورتتان سىنىپتان تىس ساباقتار جەلىسىن كەڭەيتۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىرعاندىعىن جەتكىزدى.
پالاتانىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ حاتشىسى گۇلنار ىقسانوۆا ءوزىنىڭ قوسىمشا بايانداماسىندا بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدەگى جاسوسپىرىمدەردىڭ 50 پايىزعا جۋىعى سوزىلمالى اۋرۋلارمەن اۋىراتىندىعىنا نازار اۋدارتتى. دەپۋتات بۇل اۋرۋلاردىڭ باسىم بولىگى سپورت پەن دەنەشىنىقتىرۋعا بەلسەندىلىكتىڭ بولماۋىنان تۋىندايتىندىعىن باسا ايتتى. مىسالى, مەكتەپتە وقۋ بارىسىندا بالالاردىڭ كورۋ قابىلەتىنىڭ بۇزىلۋى 5 ەسەگە, ال اس قورىتۋ اعزاسى مەن تىرەك-قيمىل اپپاراتىنا قاتىستى اۋرۋلارعا شالدىعۋ 3 ەسەگە ارتادى ەكەن.
سوڭعى 5 جىلدا اۋرۋ ءتۇرلەرىنىڭ جيىلىگى دە كوتەرىلە تۇسكەن. جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قان ازدىعى اۋرۋى 2,3 پايىزعا ءوسىپ, ەرەسەكتەرگە قاراعاندا بۇل كورسەتكىش ەكى ەسەگە كوبەيگەن.
كوميتەت حاتشىسى سپورتتىق نىسانداردىڭ قولجەتىمسىزدىگىنەن تۋىنداعان جايتتارعا دا توقتالدى. اسىرەسە, بۇل اسكەرگە شاقىرۋ بارىسىندا ايقىن سەزىلىپتى. ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى 2012 جىلعى كۇزگى شاقىرۋلارعا قاتىستى مەديتسينالىق جارامدىلىق دەرەكتەرى بويىنشا, 104 مىڭ جاسوسپىرىمنىڭ 29 مىڭى اسكەرگە ۋاقىتشا جارامسىز بولعان. ال 11 مىڭنان استامى بەيبىت ۋاقىتتاعى اسكەري قىزمەتكە جارامسىز دەپ تانىلىپتى.
دەپۋتاتتار تاراپىنان اۋىلدىق سپورتتى دامىتۋ ماسەلەسىنەن باستاپ قازىرگى ءار سالا بويىنشا ۇلتتىق قۇرامادا جۇرگەن لەگيونەرلەرگە قاتىستى ساۋالدار كوپتەپ قويىلىپ, بىرقاتار وي-پىكىرلەر ايتىلدى. ەندى وسى ۇسىنىس-پىكىرلەر پارلامەنتكە جاڭادان كەلىپ تۇسكەن سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ زاڭ جوباسىندا ەسكەرىلۋى ءتيىس.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».