قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك مەملەكەت باسشىسىنا وڭىردە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق احۋالدىڭ ءبىرشاما تۇراقتانعانىن باياندادى. شىنىندا دا جاعداي سولاي ما, ءوزى؟
ءوڭىر باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, سوڭعى اپتادان بەرى جەدەل جاردەم شاقىرۋلارىنىڭ سانى ايتارلىقتاي كەمىگەن كورىنەدى. مىسالى, ماۋسىمنىڭ سوڭى جانە شىلدە ايىنىڭ باسىنداعى قاۋىرت كەزەڭدە ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا جانە پنەۆمونيا بەلگىلەرى بار ناۋقاستار ءۇشىن شاقىرۋلار سانى 2,5 مىڭعا دەيىن جەتسە, سوڭعى كۇندەرى بار-جوعى 320 شاقىرۋ تىركەلىپ, اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعانداردىڭ سانى 100 ادامنان از بولعان.
ال جالپى جاعداي تۋرالى ايتار بولساق, وبلىستاعى پروۆيزورلىق جانە ينفەكتسيالىق گوسپيتالدارداعى بارلىعى 4 427 توسەكتىك ورىننىڭ 1 746-سى عانا بوس ەمەس ەكەن. ياعني قازىرگى ۋاقىتتا وسىنشا پاتسيەنت ەم-دوم الىپ جاتىر, قالعان ورىندار بوس. ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلارداعى جۇكتەمە ۇلەسى 38%-دى قۇراسا, پروۆيزورلىقتاعى كورسەتكىش 42%-عا تەڭ كورىنەدى.
كوروناۆيرۋس كۇشەيىپ, ءوزىنىڭ شارىقتاۋ شەگىنە جەتكەن كەزدە وبلىستىڭ قالالارىنداعى كەيبىر قوناقۇيلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاتاقحانالارى گوسپيتالعا اينالدىرىلعان بولاتىن. ەندى ولار جاعدايعا بايلانىستى كونسەرۆاتسيالانادى. دەگەنمەن ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنى بولا قالعان جاعدايدا ناۋقاستاردى ورنالاستىرۋ ءۇشىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتار سول جەردە قالدىرىلادى.
قازىرگى تاڭدا وبلىستا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ قايتا ءورشۋ ىقتيمالدىعىنا دايارلىق جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن. ءوڭىر باسشىسىنىڭ ءوزى ەپيدەميالىق احۋالدىڭ جاقسارۋى بوساڭسۋعا ەش نەگىز بەرمەيتىنىن وسى اپتادا بولعان اپپارات جيىنىندا اتاپ ءوتتى.
– جالپى, اۋرۋشاڭدىق تۇراقتى تۇردە تومەندەۋدە دەپ ايتۋعا نەگىز بار. گوسپيتالداردا بوس ورىندار كوپ. ديناميكا وڭ, ونى ءارى قاراي دا ساقتاۋ كەرەك. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن كۇزگى-قىسقى كەزەڭدەگى جۇمىسقا دايارلاۋ ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى بولماق. كۆي-ءدىڭ ەكىنشى تولقىنى بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار. ءبىز تۇرعىندارعا بارلىق قاجەتتى مەديتسينالىق كومەكتى كورسەتۋگە بارىنشا دايىن بولۋىمىز كەرەك, – دەدى جەڭىس قاسىمبەك.
ال وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان نۇرلىباەۆ قازىرگى جاعدايعا شولۋ جاساي كەلىپ, مىناداي دەرەكتەردى العا تارتتى: «بۇگىنگى تاڭدا قاراعاندى وبلىسىندا ىندەتتى جۇقتىرۋدىڭ 8 058 وقيعاسى تىركەلگەن. اۋرۋدىڭ ءوسۋى 1,5%-دى قۇرايدى. وكىنىشكە قاراي, 81 ادام ىندەتتەن قايتىس بولدى, 4 926 ناۋقاس جازىلىپ شىقتى. سوڭعى ەكى اپتاداعى تالداۋ ەپيدجاعدايدىڭ جاقسارعانىن, اۋرۋشاڭدىق تومەندەگەنىن كورسەتەدى. توسەك قورىنىڭ جۇكتەمەسى دە ازايدى. ينفەكتسيالىق كەرەۋەتتەر 47%-عا, پروۆيزورلىق كەرەۋەتتەر 50% جۇكتەمەمەن جۇمىس ىستەۋدە».
ايرىقشا اتاپ وتەتىن جايت, وبلىستا ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ تۇبەگەيلى جاقسارعانى بايقالادى. ستاتسيونارلاردا قاجەتتى پرەپاراتتاردىڭ جەتكىلىكتى قورى بار ەكەن. وبلىس ەمحانالارىنا پنەۆمونيادان ءۇي جاعدايىندا ەمدەلەتىن ناۋقاستاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن انتيبيوتيكتەر تۇسكەن. سونداي-اق ءدارىحانا جەلىلەرىندە دە تاپشىلىق ماسەلەسى شەشىلگەن دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى, دەيدى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جاۋاپتى ماماندارى.
سوڭعى اپتادا وبلىستا 1 300 وتتەگى كونتسەنتراتورى, 90 دانا وكپەنى جاساندى جەدەلدەتۋ اپپاراتى, 645 پۋلسوكسيمەتر جانە 25 زاماناۋي رەنتگەن-اپپارات الىنعان. مەديتسينالىق گاز بەرۋدىڭ سەگىز جۇيەسىن ورناتۋ جوسپاردا بار. كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە تاعى 1 500 پۋلسوكسيمەتر, 500 وتتەگى كونتسەنتراتورى ساتىپ الىنباق. جالپى, قىركۇيەك ايىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قاراعاندى وبلىسىنا 302 دانا وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتىن ساتىپ الۋعا قاراجات بولىنەدى دەگەن جاعىمدى جاڭالىق بار.
سونداي-اق كومپيۋتەرلىك توموگرافتار مەن تسيفرلى رەنتگەن-اپپاراتتاردىڭ سانى ارتادى, پتر-دياگنوستيكا جەلىسىن كەڭەيتۋ دە ىسكە اسىرىلماق. ال قىس ايلارىنىڭ باسىندا تاعى بەس كومپيۋتەرلىك توموگراف پايدالانۋعا بەرىلمەك.
وسىدان ءبىراز بۇرىن وبلىس بويىنشا مەديتسينا كادرلارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى تۋرالى اڭگىمە قوزعالعان بولاتىن. قازىر بۇل ماسەلەنىڭ دە شەشىمى تابىلعانعا ۇقسايدى: بيىل مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 360 تۇلەگىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوسپارعا الىنىپتى. وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا ولاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ءىسى ۇيىمداستىرىلماق.
بيىلعى قىركۇيەك ايىندا جەزقازعان قالاسىندا 300 توسەكتىك مودۋلدىك اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسى باستالادى. سونداي-اق شاحتينسك قالاسىنداعى جۇقپالى اۋرۋلار بولىمشەسىن جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا, بالقاش جانە جەزقازعانداعى جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىن جانە تەمىرتاۋداعى پروۆيزورلىق بولىمشەنى جوندەۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالاردىڭ مەملەكەتتىك ساراپتاماسى اياقتالۋعا جاقىن.
وسى ورايدا وبلىستا «دارىگەرلەرگە مىڭ العىس!» اكتسياسىنىڭ كۇش الا باستاعانىن ايتپاي كەتۋگە تاعى بولمايدى. مىسالى, وبلىستاعى اقتوعاي اۋدانىنىڭ بەلسەندى ازاماتتارى وتتەگى كونتسەنتراتورلارىن, پۋلسوكسيمەترلەر, بوبروۆ اپپاراتتارىن جانە باسقا دا جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا 2,5 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجات جيناعان. سونداي-اق شەت اۋدانىنداعى اقادىر كەنتىنىڭ اۋرۋحاناسىنا جەرگىلىكتى كاسىپكەر اسەت داندىباەۆتىڭ «نيۆا» ماركالى اۆتوكولىك سىيلاعانى دا قالتالى ازاماتتاردىڭ كوبىنە ۇلگى بولۋعا تۇرارلىق ءىس. شاراپاتتى شارۋاعا قارقارالى اۋدانىنىڭ تۋمالارى دا وزدەرىنىڭ قوماقتى ۇلەستەرىن قوستى. كاسىپكەرلەر نۇرلان مۇسيپوۆ پەن ەرمۇرات زەينەشەۆ, قاراعاندىداعى «تازالىق ەكسپەرت» جشس-ءنىڭ باسشىلارى ءوز قاراجاتتارىنا سەگىز وتتەگى كونتسەنتراتورىن ساتىپ الىپ, قارقارالى قالاسى مەن ەگىندىبۇلاق كەنتىنىڭ اۋرۋحانالارىنا جەتكىزدى. ال مۇنىڭ الدىندا «تەمىرزات» جشس-ءنىڭ باسشىسى ايدىن مەزگىلباەۆ وتتەگى كونتسەنتراتورىن قارقارالى اۋدانىنىڭ ورتالىق اۋرۋحاناسىنا تارتۋ ەتكەن بولاتىن.
مۇنداي سيپاتتاعى قايىرىمدى ىستەر ساتباەۆ قالاسىندا دا كورىنىس تاپقان. مۇندا كۇن سايىن 700-دەن استام ەرىكتى مۇقتاج جاندارعا كومەك كورسەتەدى. كارانتين كەزىندە ەرىكتىلەر ونداعان اكتسيا وتكىزىپ, مىڭداعان قالا تۇرعىندارىنا كومەكتەستى. جاستار 100 جالعىز باستى قارت ادامعا 200 قاپ پاراتسەتامول مەن اسپيرين دارىلەرىن جەتكىزۋگە قول ۇشىن بەرگەن. جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر دە يگى ءىس-شارادان شەت قالمادى. ولار ورتالىق اۋرۋحانانىڭ جۇقپالى اۋرۋلار بولىمىنە 113 دانا توسەك جابدىعىن, 50 سۇلگى, 1 مىڭ ماسكا, 250 پچك كومبينەزونى, 18 وتتەگى كونتسەنتراتورى, 25 پۋلسوكسيمەتر جانە باسقا دا قاجەتتى زاتتاردى تارتۋ ەتتى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا كەڭىنەن ءورىس العان مۇنداي قايىرىمدىلىق اكتسيالارى الدا-جالدا كوروناۆيرۋستىڭ كەزەكتى تولقىنى قاۋىپ توندىرەر بولسا, ەل اماندىعىن ساقتاۋ جولىنداعى الىنباس قامالدىڭ كەتىگىن تاپقان ءبىر-ءبىر كىرپىشى بولارى ءسوزسىز.
قاراعاندى وبلىسى