كوپشىلىك دەمالىسقا شىققان جاز ايلارىندا قۇجات تاپسىرۋ مەن قابىلداۋ قىزا تۇسەدى. ءبىرى 1-سىنىپقا بالاسىن بەرۋ ءۇشىن جانتالاسسا, ەكىنشىسى جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسۋگە تالپىنادى. تاعى ءبىر توپ ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا قاجەتتى قۇجاتتاردى جيناپ ءجۇر. ال بيىل وسى ءۇش ماسەلەدە قۇجات تاپسىرۋ مەن قابىلداۋ ەرەكشە بولىپ تۇر. بۇعان الەمدى وزگەرتكەن پاندەميا سەبەپ. كىم قايدا, قالاي, قانداي قۇجات تاپسىرادى؟ وسىعان جاۋاپ ىزدەپ كورەلىك.
1-سىنىپقا قۇجاتتار قاشىقتان قابىلدانادى
ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا قۇجاتتار ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى ارقىلى قابىلدانادى. بۇل 1-سىنىپقا باراتىن بالانىڭ قۇجاتتارىن تاپسىرۋعا دا قاتىستى. سونداي-اق بۇرىنعىداي ءداستۇرلى تۇردە مەكتەپكە بارىپ تا قۇجات تاپسىرا الادى. ول ءۇشىن سانيتاريا تالاپتارى تولىعىمەن ساقتالۋى ءتيىس.
مينيسترلىك پاندەميانىڭ ءورشىپ كەتۋىنە بايلانىستى اتا-انالاردىڭ, بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ تۋدىرماۋ ءۇشىن egov.kz ارقىلى قۇجات تاپسىرۋعا مۇمكىندىك جاساپ وتىر. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ وسى ماسەلەگە قاتىستى: «بىزدە بالانىڭ مەكتەپكە بارۋى وتباسىلىق مەرەكەگە اينالعان عوي. بالامەن بىرگە اكە-شەشەسى عانا ەمەس, اتا-اجەسى دە قوساقتالا جۇرەتىن وتباسىلار بار. بىراق بيىل مۇنداي ەركىندىككە مۇمكىندىك جوق. بۇل – بىرىنشىدەن, سول اتا-انالار مەن بالالاردىڭ, ەكىنشىدەن, قۇجاتتاردى قابىلدايتىن ارىپتەستەرىمىزدىڭ دەنساۋلىعى. سول سەبەپتى ەلدەگى جاعداي وڭالىپ كەتكەنشە بارىمىزگە ورتاق تالاپتى مەيلىنشە ساقتاۋىمىز كەرەك», دەدى. بىزدىڭشە, بالانىڭ دەنساۋلىعى تۋرالى مەديتسينالىق انىقتامانى جاعداي تۇراقتالعاندا, وقۋ جىلى باستالعاندا تاپسىرۋعا رۇقسات بەرىلىپ وتىرعانى اتا-انالارعا كومەك بولعالى تۇر. سوندا اتا-انانىڭ (نەمەسە ولاردى الماستىراتىن تۇلعالاردىڭ) ءوتىنىشىن; بالانىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگىنىڭ كوشىرمەسىن; 3ح4 كولەمىندەگى 2 دانا فوتوسۋرەتتى تاپسىرۋ عانا قالادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, 1-سىنىپقا قۇجاتتار 1 ماۋسىمنان باستاپ قابىلدانىپ جاتىر, بۇل جۇمىس 1 تامىزعا دەيىن جالعاسادى. ءوتىنىش ءبىر جۇمىس كۇنى ىشىندە قاراستىرىلادى.
كوللەدج تالاپكەرلەرى ەمتيحان تاپسىرمايدى
كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى 20 ماۋسىمنان باستاپ تالاپكەرلەردىڭ قۇجاتتارىن قابىلداۋدى باستادى. قۇجات قابىلداۋ 25 تامىزعا دەيىن جالعاسادى. مۇندا دا تالاپكەرلەر قۇجاتتارىن ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى نەمەسە كوللەدجدەردىڭ رەسمي سايتتارى ارقىلى تاپسىرا الادى.
كوللەدجدەرگە تالاپكەرلەردى قابىلداۋعا قاتىستى ءبىر جاڭالىق – بيىل قابىلداۋ ەمتيحاندارى بولمايدى. كونكۋرس اتتەستاتتىڭ مىندەتتى جانە بەيىندى پاندەرىنىڭ جيىنتىق بالى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. پەداگوگيكالىق, مەديتسينالىق جانە شىعارماشىلىق ماماندىقتار ءۇشىن ارنايى كونكۋرستار وتكىزىلەدى.
بۇل دا پاندەمياعا بايلانىستى قابىلدانعان شەشىم بولسا كەرەك. الدە بۇدان بىلاي دا وسى باعىتتا وقۋعا قابىلدانا ما؟ بيىل عانا قولعا الىنعان ەمتيحانسىز قابىلداۋ قانشالىقتى ادىلەتتى؟ جۋرناليستەرمەن وتكەن ونلاين بريفينگتە وسى سۇراقتاردى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترىنە قويدىق. سوندا اسحات ايماعامبەتوۆ: ء«بىز بۇل شەشىمدى نەگىزى ەرتەرەك, ناۋرىز ايىندا قابىلدادىق. بىراق ارىپتەستەرگە كونكۋرستىڭ اتتەستاتتاعى مىندەتتى جانە بەيىندى پاندەردىڭ جيىنتىق بالى بويىنشا جۇرگىزىلەتىنىن اشىق ايتپادىق. وقۋ جىلىنىڭ اياقتالىپ, اتتەستات, كۋالىكتەردىڭ ءوز يەلەرىنە جەتكەنىن كۇتتىك. مۇنداعى ماقساتىمىز – ادىلدىكتىڭ بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ, تالاپكەرلەردىڭ وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن جاقسى باعاعا بىتىرۋگە ۇمتىلۋىن بولدىرماۋ ەدى. سول نيەتپەن ءبىز بۇل شەشىمدى ماۋسىم ايىندا عانا جاريالادىق», دەپ جاۋاپ بەردى. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, قابىلداۋ ەمتيحاندارى بيىل پاندەمياعا بايلانىستى وتكىزىلمەيدى. ال الداعى ۋاقىتتا كوللەدج تالاپكەرلەرىنە دە جوعارى وقۋ ورىندارىنا قابىلداۋدىڭ تالاپتارىندا بەلگىلەنگەن مۇمكىندىك بەرىلمەك. ياعني كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن بىرىڭعاي تەستىلەۋ ۇيىمداستىرىلادى, تالاپكەر سونىڭ ناتيجەسىندە العان سەرتيفيكاتىمەن قالاعان كوللەدجىنە قۇجات تاپسىرا الادى.
ماگيستراتۋراعا ءوتىنىش بەرۋ بۇگىن اياقتالادى
15 ماۋسىمنان باستالعان ماگيستراتۋراعا ءتۇسۋ وتىنىشتەرىن قابىلداۋ ۋاقىتى 15 شىلدەدە اياقتالادى. ال دوكتورانتۋراعا ءتۇسۋ وتىنىشتەرىن قابىلداۋ 3 شىلدەدەن 3 تامىزعا دەيىن جۇرگىزىلەدى. جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم العىسى كەلەتىن تالاپكەرلەر ءوز وتىنىشتەرىن ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى, ياكي ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ www.testcenter.kz سايتىنداعى «ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋراعا تۇسۋشىلەرگە» ساناتىنا ءوتىپ, Digital ID-ساندىق تولقۇجات (جەكە باسىن راستايتىن قۇجات) جاساپ, ودان ءارى قاجەتتى قۇجاتتاردى جۇكتەپ, ءوتىنىش بەرە الادى.
ماگيستراتۋراعا ءتۇسۋ ەمتيحاندارى ەلەكتروندى فورماتتا 1-15 تامىز, ال دوكتورانتۋرا بويىنشا تەستىلەۋ 4-20 تامىز ارالىعىندا وتكىزىلەدى.
بيىل پاندەمياعا بايلانىستى ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا ءتۇسۋ ءۇشىن Duolingo جانە IELTS INDICATOR ونلاين تەستىلەردىڭ سەرتيفيكاتتارىن قابىلداۋعا رۇقسات بەرىلدى. بۇعان دەيىن اتالعان حالىقارالىق سەرتيفيكاتتاردىڭ قاعاز تۇرىندەگى تۇپنۇسقاسى قابىلداناتىن.
ماگيستراتۋراعا ءتۇسۋ ءۇشىن حالىقارالىق سەرتيفيكاتتاردى ۇسىنۋعا نەمەسە كەشەندى تەستىلەۋ (كت) بارىسىندا شەت تىلىنەن تەست تاپسىرۋعا بولادى. IELTS INDICATOR بويىنشا شەكتى بالل 6,0-دان, Duolingo English Test بويىنشا – 95-تەن كەم بولماۋى قاجەت.
دوكتورانتۋراعا ءتۇسۋ ءۇشىن تالاپكەرلەر شەت ءتىلىن مەڭگەرگەنىن راستايتىن سەرتيفيكاتتى بىلتىردان بەرى مىندەتتى تۇردە تاپسىرۋى ءتيىس. IELTS INDICATOR بويىنشا شەكتى بالل – 5,5-تەن, Duolingo English Test بويىنشا – 85-تەن از بولماۋى كەرەك. بۇل رەتتە IELTS INDICATOR سەرتيفيكاتىنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى 2 جىلعا, Duolingo English Test سەرتيفيكاتى 1 جىلعا دەيىن جارامدى ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ءجون.
ەسكە سالا كەتەيىك, مەديتسينالىق انىقتامالاردى الۋ بويىنشا تۋىنداپ جاتقان قيىندىقتارعا قاراي مەديتسينالىق انىقتامالاردى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ بارىنە – بالاباقشاعا, مەكتەپكە, كوللەدجدەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەرگە كەيىنىرەك, انىعى وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن وتكىزۋگە رۇقسات.