الماتى وبلىسىنىڭ رايىمبەك اۋدانىندا سارىباستاۋ دەگەن ەلدى مەكەن بار. نارىنقول ءوڭىرى – تۇگىن تارتساڭ مايى شىققان باي ولكە, تابيعاتى اسەم تاۋلى جەر. ات باۋىرىنان ءشوپ كەلەتىن, مالعا ىڭعايلى ايماق. وسى رايىمبەك اۋدانىندا نارىنقولدىڭ وزىمەن قوسقاندا جيىرماعا تارتا اۋىل بار دەسەك, سونىڭ ەڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى ىڭعايسىز, شارۋاعا قولايسىز, تابيعاتى قالعان اۋىلدارمەن سالىستىرعاندا سۇرىقسىزداۋى وسى سارىباستاۋ اۋىلى. تاۋدان جىراق ورنالاسقاندىقتان, وتىن الىستان تاسىمالدانادى, سۋ تاپشى. توقسانىنشى جىلدارى قىتاي, موڭعوليادان ورالعان قانداستارىمىزدىڭ ەشقايسىسى سارىباستاۋعا قونىستانباۋى دا – سونىڭ انىق ايعاعى.
– جەر جاعدايى شارۋاشىلىققا قيىن ەكەن, – دەپتى بارلىعى ءبىراۋىزدان. ال ەندى وسى شارۋاعا قيىن سارىباستاۋ كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا اۋدان, وبلىس تۇرماق, رەسپۋبليكادا ەڭ ۇزدىك, ەڭ ۇلگىلى «لەنين» كولحوزى بولىپ دۇركىرەگەنىن بۇل كۇندەرى بىرەۋ بىلەر, بىرەۋ بىلمەس. 100 مىڭعا تارتا قوي, قىرمانعا سىيماعان تاۋداي استىق, سانسىز تەحنيكا, شالعاي وڭىردە قالا تيپتەس اۋىل, ميلليونەر كولحوز. شارۋاشىلىققا قيىن دەپ باعالانعان بۇل اۋىل وسىنشاما كورسەتكىشكە قالاي جەتتى دەگەندە ەڭ ءبىرىنشى اۋىزعا تۇسەتىن ءسوز – نۇسىپبەك اشىمباەۆ! سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى.
ءبىر كەزدەرى ۇشتىكتىڭ شەشىمىمەن جازىقسىز سوتتالعانى ءۇشىن بەرىلمەگەن باتىر اتاعىن قوناەۆتى ءوزى برەجنەۆكە ايرىقشا ءوتىنىش جاساپ ءجۇرىپ العىزىپ بەرگەن. ءتورت كلاستىق بىلىمىمەن 1953 جىلى اۋىلدى سوقامەن قابىلداپ الىپ, 1985 جىلى سانسىز زاماناۋي تەحنيكالارمەن تاپسىرىپ بەرگەن ەڭبەك باتىرى! بۇدان ارتىق نە دەۋگە بولادى. ءجۇز جىل جاساپ ومىردەن وتكەن, ءبىر كەزدەرى كەڭەس وداعىن مويىنداتقان ابىز قاريا مەنىڭ ماداعىما مۇقتاج ەمەس. بىزدىكى تەك تامسانۋ. ەلگە قىزمەت ەتەمىن دەگەن وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى ەتىپ كورسەتۋ جانە حال-قادەرىمىزشە اتقارعان تەلەگەي تەڭىز جۇمىسىن بۇگىنگى كوزقاراسپەن ساراپتاۋ, باعا بەرۋ. اشىمباەۆتىڭ ەلگە جاساعان ولشەۋسىز ەڭبەگىن ايتۋ دا, جازۋ دا وڭاي ەمەس. ايتىپ تاۋىسا المايسىڭ, تاڭعالامىن دەپ ءبىردى ايتىپ بىرگە كەتەسىڭ. ەڭ دۇرىسى, حرونولوگيالىق تارتىپپەن سانامالاپ بەرۋ شىعار دەپ, وي-سانانىڭ جەتكەن جەرىنە شەيىن تارازىلاپ, ۇسىنۋدى ءجون كوردىم. مەن ايتپاعاندى, مەن كورمەگەندى باسقالار كورىپ, ولار دا وزدەرىنشە حاتقا تۇرتەر, اشىمباەۆ تۋرالى ءسوزدىڭ باسى دا, سوڭى دا بۇل ەمەس. سونىمەن:
اۋىز سۋ
1955 جىلى كولحوز توراعاسى بولىپ ءبىرجولا سايلانعان سوڭ ەڭ ءبىرىنشى اۋىز سۋ ماسەلەسىن جولعا قويادى. وبلىستىق سۋ شارۋاشىلىعىنىڭ ەسىگىن توزدىرىپ ءجۇرىپ, اۋىلدىڭ جوعارى جاعىنداعى ءۇش بۇلاقتى ارنايى مامانداردىڭ كومەگىمەن رەزەرۆۋار ەتىپ توسپا سۋ جاساپ, ودان ءار ۇيگە قۇبىر تارتىپ, اۋىز سۋ ماسەلەسىن ءبىرجولا شەشەدى. اۋىز سۋمەن قوسا اعىن سۋدىڭ دا ءجونىن كەلتىرەدى. اۋىلدىڭ رەڭى وزگەرىپ, ەگىنشىلىككە ءمان بەرىلە باستايدى. بۇل مال باسىنىڭ ارتۋىنا ەرەكشە ىقپال ەتتى. ەلدىڭ داۋلەتى ارتتى.
سۋارمالى ەگىستىكتىڭ ماسەلەسى
سارىباستاۋ جايىلىمعا قولايلى بولعانىمەن, ءشوپ ماسەلەسى قيىن. وسى قولايسىزدىقتى شەشۋ ءۇشىن شاكىرامبال كانالىن, داراتى كانالىن, سارىباستاۋدىڭ وزىنە توعىز كول سالدىرتادى. وسى ارقىلى ءشوپ پەن ەگىستىكتىڭ ماسەلەسىن ءبىرجولا شەشەدى (كەيىن, توقسانىنشى جىلداردىڭ توقىراۋىندا وسى جاساندى توسپا كولدەردىڭ ءتۇبى لايعا تولىپ ىستەن شىعادى. كانالداردىڭ ارناسى ازايادى. سودان عوي, جاڭاعى شەكارا اسىپ كەلگەن قانداس اعايىنداردىڭ شارۋاشىلىققا قولايسىز جەر ەكەن دەپ تەرىس بۇرىلىپ جۇرگەنى).
اۋىپ كەلگەن اعايىنعا ىستىق ىقىلاس
نارىنقول – قىتايمەن شەكارالاس جاتقان ولكە. وتكەن عاسىردىڭ 20-30-جىلدارى بولشەۆيكتىك قاندى قاساپتا ەل ۇركىنشىلىكپەن قىتاي اسىپ كەتكەن. ەلۋىنشى جىلدارى شەكارا اشىلىپ, ەل اتامەكەنگە قايتا ورالا باستايدى. ءسوزدىڭ شىنى كەرەك, وسىندا قالعان اعايىن ولارعا بىردەن ىستىق ىقىلاس تانىتتى دەسەك, وتىرىك بولار ەدى. «قىتايلىق», «جەرگىلىكتى» دەگەن اڭگىمە سول تۇستا شىققان. جەرگىلىكتىلەر ءوز باۋىرلارىن «قىتايلىقسىڭ» دەپ كوزگە شۇقىپ, كەۋدەگە يتەرىپ, جۇمىسقا الماي, جاعدايىن جاساماي ءبىراز ابىگەرگە تۇسىرەدى. سول كەزدە نۇسەكەڭ باسقالارداي ەمەس, اۋىپ كەلگەن اعايىندى قۇشاق جايا قارسى الىپ, تەز ارادا ارقايسىسىن باسپانامەن, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەدى. وسى ارقىلى سارىباستاۋدا 150 ءتۇتىن 700 تۇتىنگە ءبىر-اق ارتادى. سوعىستان كەيىن جۇمىس قولى مەن مالشى تاپپاي وتىرعان ۋاقىتتا جۇمىس كۇشى ماسەلەسىن وسىلاي ءبىرجولا شەشەدى.
حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني تۇرمىسىن كوتەرۋ ماسەلەسىندەگى قۇرىلىستار – 1955 جىلى مالشىلاردىڭ بالالارىنا ارنالعان ينتەرنات; 1959 جىلى 350 وقۋشىعا ارنالعان ساۋلەتتى, ەكى قاباتتى مەكتەپ; 1970 جىلى بالا سانىنىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى رەسپۋبليكاداعى ەڭ ۇزدىك جوباداعى مەكتەپ; 1959 جىلى ورتالىق مونشا; ونىڭ ارتىنشا رەسپۋبليكانىڭ ەشبىر اۋىلىندا جوق باسسەينى بار فين مونشاسى; 1959-1960 جىلدارى 140 بالاعا ارنالعان بالاباقشا; 1979 ەكى قاباتتى اۋرۋحانا; 1959 جىلى ءۇش ءجۇز كىسىلىك كلۋب; 1965 جىلى زاماناۋي مادەنيەت ءۇيى; 1972 جىلى «تاۋگۇل» ساۋدا ورتالىعى. وسىنشاما الەۋمەتتىك-مادەني قۇرىلىس نىساندارىنىڭ قارقىندى جۇمىسى قىزمەتكەرلەردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋىنە قولايلى جاعداي جاساپ بەردى.
كىرپىش زاۋىتى
باسپانا ماسەلەسى قاي كەزدە دە وزەكتىلىگىن جويمايدى عوي. «اركىمنىڭ باسپاناسى بولسىن!» دەگەن ۇراندى ويمەن ىلگەرىلەگەن بىردەن-ءبىر شارۋاشىلىق وسى سارىباستاۋ اۋىلى بولدى. قۇرىلىستىڭ نەگىزگى سۇيەگى كىرپىش اۋداندا جوق. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن اۋىلدىڭ ءور جاعىنان كىرپىش زاۋىتىن سالادى. بۇل كىرپىش زاۋىتى جىلىنا 1,5-2 ملن كىرپىش شىعارىپ, جالعىز سارىباستاۋدى ەمەس, بۇكىل اۋداندى كىرپىشپەن قامتاماسىز ەتەدى.
اكتاس ءوندىرىسى
اۋدان ايماعىنداعى اكتاستاردى كۇيدىرىپ, ونى اككە اينالدىرىپ, جىلىنا 150-200 توننا ءونىمدى ساۋداعا شىعارىپ, حالىقتىڭ سۇرانىسىن وتەيدى. جالپى, وسى كىرپىش زاۋىتى مەن اكتاس شىعارۋ اشىمباەۆتىڭ كەڭ اۋقىمدا ويلانا ءبىلۋى مەن ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا ۇمتىلىسىن كورسەتەدى.
جاستار تاربيەسى
رەسپۋبليكاداعى ەڭ ساۋلەتتى بالاباقشا, ءبىر مەزگىلدە 1500 وقۋشىعا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ, زاماناۋي مادەنيەت ۇيلەرى تۋرالى جوعارىدا ايتىپ ءوتتىم. مۇنىمەن توقتالىپ قالماي, جاستار يگىلىگى ءۇشىن 1970 جىلى مىڭ كورەرمەنگە ارنالعان الماتىداعى ورتالىق ستاديوننان ءبىر كەم ەمەس ستاديون سالىپ, ايدى اسپاننان ءبىر-اق شىعارادى. فۋتبولشىلار دوپ قۋالايتىن الاڭعا ارنالعان قىمبات ءشوپ تۇقىمىن الدىرىپ, ارنايى ەكتىرەدى. وسى ستاديوندا اۋدان تۇرماق, وبلىس, كەيدە رەسپۋبليكالىق ماسشتابتاعى ءدۇبىرلى دودالار وتەدى. سولاردى كورىپ, شەبەرلىكتەرىنە تامسانا قاراپ وسكەن سارىباستاۋ جاستارىنان كەيىن كوپتەگەن سپورتشى شىقتى. جاستاردىڭ بوس ءجۇرىسى تىيىلدى.
زامانا اعىسىنان قالماۋ ءھام جاڭاشىلدىق
نارىنقول تاۋلى ايماق بولعان سوڭ اۋداندا تەلەديدار كورسەتپەيدى, انتەننا تارتپايدى. وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى بۇل ماسەلەنى ءبىرجولا شەشۋ ءۇشىن اۋىل مەن الماتىنىڭ اراسىن شاپقىلاپ ءجۇرىپ اقكەر تاۋىنىڭ باسىنان تەلەمۇنارا ورناتادى. سول كەزدەگى رەسپۋبليكالىق تەلەكوممۋنيكاتسيانىڭ باسشىسى ابدىرازاق ەلۋباەۆ بۇل ءىستى: «قازاقستاندى بىلاي قويىپ, كەڭەس وداعىن العاندا مىناداي تەلەمۇنارا تۇرعىزىلعان ەمەس», دەپ باعالايدى.
نۇسىپبەك اتامىزعا جالعىز سارىباستاۋ ەمەس, تۇتاس اۋدان حالقى قارىزدار دەسەك, ارتىق ايتپايمىز
ەگىن شارۋاشىلىعى
جىل سايىن تۇراقتى تۇردە 7 مىڭ گا جەردىڭ ءار گەكتارىنان 20-25 تسەنتنەر استىق الىپ وتىرعان. مەملەكەتكە وتكىزگەن سوڭ دا استىق قامباعا سىيماي, ءار كولحوزشىنىڭ اۋلاسىنا توگىپ بەرىپ, مولشىلىققا قول جەتكىزەدى.
مال شارۋاشىلىعى
كولحوزداعى قويدىڭ سانى 100 مىڭعا جەتەدى. ونىڭ وتىز مىڭى اينالىمدا, 70 مىڭى تۇراقتى. قوي بولعاندا اسىل تۇقىمدى «ارقار-مەرينوس» قويى. جىل سايىن ماسكەۋدەگى جانە باسقا جەرلەردەگى حالىقارالىق كورمەلەردە بۇل تۇقىمدار باس جۇلدەنى يەلەنىپ, مەدال الىپ قايتادى. بۇل قويدىڭ ءجۇنى سول كەزدەرى ۇلتتىق بايلىق بولىپ ەسەپتەلىنىپ, الماتىدان ارنايى قارۋلى جاساقتى كۇزەتپەن الىنىپ كەتىپ وتىرعان.
حالىقتىڭ ال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى
نۇسەكەڭ باسقارعان ۋاقىتتا سارىباستاۋ اۋىلى ادامدارىندا «جيگۋلي», «موسكۆيچ», «زاپورجەتستى» ايتپاعاندا, سول زامانعى ماشينانىڭ تورەسى ون التى «ۆولگا» اۆتوكولىگى بولعان. اۋدانداعى ەڭ ساۋلەتتى ۇيلەر دە وسى اۋىلدا بولدى.
حوش, تاۋداي ەڭبەگىن قۇرعاق سوزبەن ەكى بەتكە سىيعىزىپتىق, ەندىگىسىن باسشىعا ءتان, باسشىعا كەرەك جەكە قاسيەتتەرىمەن جالعاستىرساق.
ادالدىق. وسىنشاما كول-كوسىر بايلىقتاعى شارۋاشىلىقتىڭ باسشىسى بولا تۇرا ەل قاتارلى قوڭىرتوبەل تىرشىلىك كەشتى. كولحوز باسشىلىعىنان كەتكەن ۋاقىتتا وزىنە تيەسىلى جەڭىل كولىگىن دە المادى. كولحوز ەسەبىنەن سىي قىلىپ سالىپ بەرگەن ءۇيدى اۋىلداعى ەكى مامانعا بەرگىزگەن.
قاراپايىمدىلىق. باستىقپىن دەپ شىرەنبەگەن, لاۋازىمىنا قاراماي بارلىعىمەن بىردەي ءتىل قاتىسقان.
مامىلەگەرشىلىك. قىرىق ءۇش جىل باسشىلىق قىزمەتتە اۋداندى جانە وبلىستى نەبىر باسشىلار باسقاردى. سولاردىڭ بارلىعىمەن ءتىل تابىسا ءبىلۋى – ۇلكەن قاسيەت.
كەشىرىمدىلىك. اۋداندىق ساياسي بيۋرونىڭ مۇشەسى بولعاندا تالاي قىزمەتكەرگە ارا تۇسەدى ەكەن. «قاتەلەسپەيتىن ادام بولمايدى عوي جانە ءبىر مۇمكىنشىلىك بەرەيىك» دەپ. نۇسەكەڭنىڭ وسى سەنىمىمەن جانى قالعان تالاي قىزمەتكەر كەيىن بيىكتەردەن كورىنە ءبىلدى.
ادامگەرشىلىك. قىرىق جىل باسشى بولعان ۋاقىتىندا سارىباستاۋ اۋىلىنان بىردە-ءبىر ادام ءىستى بولعان جوق. بۇل – فاكت. جاۋابى بىرەۋ-اق. باسشى – ۇلگى. باسشى قانداي بولسا, قالعاندارى سونداي بولادى. باسشى ادامگەرشىلىكتىڭ اق تۋىن جىقپاسا, قالعاندارى دا ءدال سونى قايتالايدى. بۇل قاي كەزدە دە وزەكتىلىگىن جوعالتپايتىن اكسيوما!
سەزىمتالدىق. باسقالار بايقاماعاندى بايقاۋ, باسقالار تۇيسىنبەگەندى سەزىنە ءبىلۋ – تۆورچەستۆو ادامى مەن باسشى ادامعا ەڭ كەرەك قاسيەت. نۇسەكەڭدە وسى قاسيەت مولىنان بولعان. ءبىر-ەكى مىسال ايتايىن, اۋىلعا ەرلى-زايىپتى ەكى ورىس دارىگەرى كەلىپ جۇمىس ىستەيدى. جولداما ۋاقىتى بىتكەندە الماتىعا قايتىپ كەتەدى. نۇسەكەڭ بىردە تەلەفونمەن سويلەسكەندە ولاردىڭ الماتىعا سىيماي جۇرگەنىن داۋسىنان سەزىپ, اۋىلعا قايتىپ كەل دەگەن ۇسىنىس تاستايدى. ەرلى-زايىپتى دارىگەرلەر كوپ ويلانباي سارىباستاۋعا قايتا كەلىپ, جۇمىسىن جالعاستىرىپ, تالاي ادامنىڭ ومىرىنە اراشا تۇسەدى.
تەلەمۇنارا ورنى تاڭدالعاندا وسى سالا ماماندارىنىڭ بارلىعى لاباسى تاۋىن تاڭدايدى. نۇسەكەڭ اقكەردى قوش كورەدى. ايتقانىنداي, لاباسىدان ەشبىر تولقىن ۇستاماي, اقكەردەن بارلىق تولقىن ۇستايدى. مۇنداي مىسالدار جەتىپ-ارتىلادى.
مامان دايارلاۋ. شارۋاعا قولايسىز جەردە وسىنشاما جەتىستىككە قالاي قول جەتكىزدى دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىنا جانە اشىمباەۆ فەنومەنىنىڭ نەگىزگى قۇپياسىنا دا كەلىپ جەتتىك, اعايىن. ول – كادر دايارلاۋ ماسەلەسى. سارىباستاۋدى ايداي الەمگە تانىتقان, تاقىر جەرگە جۇماق ورناتقىزعان, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرىنىڭ بەرىلۋ شارتىن بەلدەن باسىپ, برەجنەۆتىڭ قولىنان ج ۇلىپ العىزعان دا اشىمباەۆتىڭ كادرلارى. اشىمباەۆتىڭ كادر دايارلاۋ لابوراتورياسىن ساتىلاپ بەس باعىتقا ءبولىپ قاراۋعا بولادى: ا) جوق كادردى وقىتىپ الۋ. مەكتەپ ءبىتىرۋشى جاستاردىڭ بەيىمىنە قاراي ينستيتۋتتارعا كولحوزدىڭ ەسەبىنەن وقىتىپ الۋعا سارىباستاۋ ەرەكشە دەن قويدى. ول كادرلار ءوز كەزەگىندە سەنىمدى اقتاي ءبىلدى.
ءا) بار كادرعا جاعدايىن جاساپ, ايرىلماۋ. جاقسى كادردى ۇلتىنا, تىلىنە, دىنىنە, تەگىنە قاراماي جاعدايىن جاساپ, سولاردى ۇيىمداستىرا ءبىلۋ
ب) اينالاسىنا وزىنەن ءبىلىمى جوعارىلاردى جيناپ, سولاردىڭ ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن ەل يگىلىگىنە پايدالانۋ.
وسى قاسيەت وتە-موتە ءدال قازىر ءبىزدىڭ قوعامعا, ءبىزدىڭ باسشىلارعا جەتىسپەي جاتقانى جانعا باتادى.
نۇسەكەڭ كەرىسىنشە ءوزىنىڭ ءتورت-اق كلاستىق ءبىلىمى بار ەكەنىن ەش جەردە جاسىرعان جوق جانە اينالاسىنا كىل وقىعان مامانداردى جينادى. سول وقىعان ماماندارمەن ۇنەمى بال جالاسىپ جۇمىس ىستەپ ەدى دەپ ايتا المايمىز, جۇمىس بارىسى بولعان سوڭ ۇستەل توقپاقتاعان جينالىستارسىز, پىكىرتالاس پەن ايقاي-ۇيقايسىز بولا ما؟ ال سول جۇيكەگە سالماق سالار پىكىرتالاستاردان كىم ۇتتى؟ حالىق ۇتتى! نۇسىپبەك ۇتتى. اشىمباەۆتىڭ تۇلعاسى ودان ءارى بيىكتەمەسە, مىسقالداي كەمىگەن جوق.
ۆ) سارىباستاۋ كادرلار ۇستاحاناسى.
اشىمباەۆ ينۆەستيتسيانى مالعا ەمەس, ەگىنگە ەمەس, شارۋاعا ەمەس, ادامعا سالدى, بارلىق يگىلىكتى ادام ءۇشىن جاسادى. وسى ارقىلى سارىباستاۋ بايلىعى اسىپ-تاسىپ گۇلدەنگەنى ءوز الدىندا, اۋدانداعى باسقا اۋىلدارعا مامان تاراتاتىن كادرلار ۇستاحاناسى اتاندى. نۇسەكەڭنىڭ تاجىريبەسىن كورىپ, ىسىلعان كىسىلەر باسقا اۋىلدارعا باسشى بولىپ بارىپ, سول اۋىلداردىڭ گۇلدەنۋىنە ۇلەس قوستى.
كەز كەلگەن دۇنيەگە عىلىمي كوزقاراسپەن كەلۋى. وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنىڭ ورتاسىندا اۋداننىڭ ءبىر باسشىسى سۇمبە وزەنىن قولدان بوگەپ, رەزەرۆۋار جاساماق بولادى. جينالىستا بارلىعى ءبىراۋىزدان قولدايدى. بارلىعى وقىعان-توقىعان, جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ كەلگەن ماماندار. جالعىز اشىمباەۆ قانا مىنا ەكى فاكتوردى الدىعا تارتىپ قارسى شىعادى. ءبىرىنشىسى – سۇمبە ترانسشەكارالىق وزەن, ونى توسپا جاساپ توقتاتۋعا قۇقىعى جوق ەكەنىن; ەكىنشىسى – توقتاتقان كۇندە الدىمەن گەولوگيالىق بارلاۋ جاسالىپ, گەولوگتەردىڭ رۇقساتىمەن عانا جاسالۋى كەرەك ەكەنىن العا تارتادى. ونسىز بوگەت بۇزىلىپ كەتەدى, سەبەبى ول جەردىڭ توپىراعى سۋسىمالى, قۇمداۋىت. جوعارى بىلىمدىلەر 4 كلاستىق ءبىلىمى بار جاسى كەلگەن ادامدى تىڭداسىن با, مەملەكەتتىڭ اقشاسىن وڭدى-سولدى شاشىپ, بوگەت جۇمىسىن باستاپ كەتەدى. كەلەسى جىلى كوكتەمدە اشىمباەۆتىڭ ايتقانى ايداي كەلىپ, بوگەتتى سۋ اعىزىپ كەتەدى.
بەكەر ادام «دالا اكادەميگى» اتانا ما؟
مەملەكەتشىلدىگى. توقسانىنشى جىلداردىڭ دۇربەلەڭىندە ءوزى قۇرعان كولحوز, ءوزى قولمەن تۇرعىزعان عيماراتتار كوز الدىندا تالان-تاراج بەن قيراۋعا ۇشىراپ جاتقاندا جان جۇرەگى شىداماي قالاعا كوشىپ كەتۋگە ءماجبۇر بولادى. قالادا ءۇيى جوق, امالسىز ءبىر تانىستارىنىڭ ۇيىندە ۋاقىتشا تۇرۋعا تۋرا كەلەدى. سول كەزدە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى ەكەنىن الدىعا تارتىپ, بۇلداپ ەشبىر اكىمنىڭ الدىنا بارمادى.
1994 جىلى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ شالكودەگە كەلەدى. نۇسەكەڭدى بىردەن تانىپ, جاعدايىن سۇراپ, تالاپ-تىلەگىن تىڭداماق بولادى. سول كەزدە ادامشىلىق پەن مەملەكەتشىلدىكتى تۋ ەتىپ وتكەن اقساقال ن.نازارباەۆقا ەكى-اق ءوتىنىش ايتادى. اۋەلى, ەلگە كوشىپ كەلىپ جاتقان ورالماندار ماسەلەسى, ەكىنشىسى نارىنقول اۋدانىنىڭ اتىن رايىمبەك باتىردىڭ اتىنا اۋىستىرىپ بەرۋ ماسەلەسى عانا. ءوزىنىڭ جەكە باسىنا بايلانىستى ءبىر اۋىز ءسوز جوق.
مىنەكي, ەلگە تۇتقا بولامىن دەگەن ادامعا نۇسىپبەك اشىمباەۆتىڭ تاعىلىمدى دا ونەگەلى ومىرىنەن ءبىرشاما حابار بەردىك. ءسوز سوڭىن ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتكەن ەسىل ەردىڭ ءوز سوزىمەن تامامدايىق.
«وسى جاسقا جەتكەنشە كورىپ, ءبىلىپ ۇققانىم: ەلدىڭ ءسوزىن سويلەپ قامىن جەگەن, ادال سويلەپ, اعىنا جىعىلعان ازاماتتىڭ اتى وزادى!». ءاردايىم اتىمىز وزىپ ءجۇرسىن!
جانىبەك الىكەن ۇلى