الماتى قالاسى وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى كامالجان نادىروۆ مەگاپوليستەگى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۋرالى جان-جاقتى باياندادى.
وتكەن اپتادا اۋرۋحانالارعا جاتقىزۋ مەن جەدەل جاردەم قىزمەتىنە جۇگىنۋ ەكى ەسە ارتقان بولاتىن. ناۋقاستار سانىنىڭ ءوسۋى – قانت ديابەتى, جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋلارى, ارتەريالدى گيپەرتەنزيا سياقتى اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەردىڭ كوبەيۋىمەن بايلانىستى دەگەن قورىتىندىعا كەلىپ وتىرمىز. سونداي-اق اۋرۋدىڭ اۋىرلىعى مەن پاتسيەنتتەردىڭ جاس اراسىنداعى بايلانىس انىق بايقالادى, ياعني, جاعدايى اۋىر جانە وتە اۋىر پاتسيەنتتەردىڭ 80%-دان استامىن 60 جاستان اسقاندار قۇرايدى.
– الماتىدا ەپيدەميولوگيالىق جاعداي كۇردەلى, بىراق باسقارۋعا بولادى. قازىر ستاتسيونارلار مەن العاشقى سانيتارلىق-مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى تولىق جۇرگىزىلىپ جاتىر. باستاپقىدا قالاداعى جۇقپالى اۋرۋلارعا ارنالعان كەرەۋەت سانى ەكى اۋرۋحانادا 500 ورىننان اسپايتىن. قازىر ءتورت ەسەگە كوبەيىپ, شامامەن 2 مىڭ كەرەۋەتتى قۇرايدى, بولاشاقتا 7 ەسەگە كوبەيەدى. توسەك-ورىنداردىڭ ۇلعايۋى باسقا كلينيكالاردى قايتا قۇرۋ جولىمەن, جاڭا اۋرۋحانالاردىڭ اشىلۋىمەن, سونداي-اق «حالىق ارەنا» جانە «الماتى ارەنا» سپورتتىق بازالارىندا اۋرۋحانالار اشۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل كەشەندەر ينفەكتسيالىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا ەڭ قولايلى بولعاندىقتان تاڭدالدى. اتاپ ايتقاندا, تازا جانە لاس اۋماقتاردىڭ اعىنىن قاراستىراتىن ىشكى اۋماقتا سەكتسيالىق ءبولىنىس بار. تاعى ءبىر ماڭىزدى ارتىقشىلىعى – ءبىر ۋاقىتتا 500 نەمەسە ودان دا كوپ پاتسيەنتتى ورنالاستىرۋعا بولادى, بۇل ادام رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ تۇرعىسىنان وتە ماڭىزدى. سەبەبى كادرلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن ءبىر ۋاقىتتا ءارتۇرلى ۇيىمداردى مەديتسينالىق كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ قيىنعا سوعادى, – دەدى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
باس دارىگەر جۇقپالى اۋرۋلار ەمدەۋ ستاتسيونارلارىندا 236 دارىگەر, 610 ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەر, 393 كىشى مەديتسينالىق قىزمەتكەر ءتيىستى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ جاتقانىن مالىمدەدى. پروۆيزورلى ستاتسيونارلاردا 86 دارىگەر, 216 ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەر, 158 كىشى مەديتسينالىق قىزمەتكەر سانالىپ وتىر. جالپى, الماتىدا ستاتسيونارلىق دەڭگەيدە كۆي جۇقتىرعان ناۋقاستاردى ەمدەۋ ءۇشىن 1700-گە جۋىق ادام قىزمەت اتقارىپ وتىر.
– اكىمدىك تاراپىنان دارىگەرلەردىڭ اۋىسىمنان كەيىن دەمالۋعا, جۇمىس ورنىنا بارلىق جاعداي جاسالىپ جاتىر. ارىپتەستەرىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. ينفەكتسيانىڭ جاڭا تولقىنىنا دايىن بولۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, ءبىز دارىگەرلەردىڭ, ورتا جانە كىشى قىزمەتكەرلەردىڭ قوسىمشا توپتارىن قۇردىق. ەرىكتىلەر مەن رەزيدەنت دارىگەرلەردى تارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە, – دەيدى ك.نادىروۆ.
قانداي پاتسيەنتتەر اۋرۋحانالارعا جاتقىزىلادى؟
گوسپيتاليزاتسياعا COVID-19 ىندەتى راستالعان, دەنە قىزۋى 3 كۇننەن بەرى 38,5°س بولسا, قاننىڭ وتتەگىمەن قانىعۋى 95 پايىزدى كۇراسا, سونداي-اق وكپەدە 25 پايىزدان استام وزگەرىستەردىڭ باسىم پنەۆمونيا بەلگىلەرى بار (كت ناتيجەلەرى بار) پاتسيەنتتەر جاتقىزىلادى. 65 جاستان اسقان سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ناۋقاستار مەن گەمودياليز ەم-دوم شارالارىن قاجەت ەتەتىن يممۋن تاپشىلىعى بەلگىلەنگەن ناۋقاستار دا اۋرۋحاناعا ەم قابىلداۋ ءۇشىن جاتقىزىلادى.
ءاربىر ەمحانادا بەكىتىلگەن رەگلامەنتكە سايكەس پاتسيەنتتەردى باقىلاۋ, مونيتورينگ جۇرگىزۋ جۇمىستارىمەن اينالىساتىن 72 موبيلدىك بريگادا قۇرىلعان. موبيلدىك توپتىڭ قۇرامىنا – بولىمشە مەڭگەرۋشىلەرى, ينفەكتسيونيست دارىگەرلەر, ەپيدەميولوگتار, ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر مەن مەيىربيكەلەر كىرەدى. بارلىعى 287 العاشقى سانيتارلى-مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ قىزمەتكەرى جۇمىلدىرىلعان. جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اتالعان بريگادالاردىڭ سانىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىپ وتىرمىز. ماۋسىم ايىننان باستاپ ەمحانا باقىلاۋىندا 19 مىڭنان استام جاقىن بايلانىستا بولعان ادامدار بار.
– بىلۋىمىزشە, كۆي-ءدىڭ قاۋىپتى جانە ءجيى اسقىنۋلارىنىڭ ءبىرى – پنەۆمونيا. جاعدايدىڭ اۋىرلىعىن باعالاۋ ءۇشىن ۋاقتىلى وكپەنىڭ كومپيۋتەرلى توموگرافياسىن جۇرگىزۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى, ءبىز كت قىزمەت كورسەتۋشىلەرىنىڭ ءتىزىمىن جاسادىق, ەمحانالار كت ورىندايتىن مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك ۇيىمدارمەن شارتتار جاساستى. قالا بويىنشا اتالعان قىزمەت كورسەتۋشىلەر سانى – 12. كت قىزمەتىن جەتكىزۋشىلەر كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا دياگنوزى راستالعان پاتسيەنتتەردى قابىلداۋ جۇمىستارىنىڭ بولەك, كەستەسىن جانە اۋرۋ بەلگىلەرى ۇقساس پاتسيەنتتەرگە ارنالعان جەكە ۋاقىتتى انىقتادى. وسىلايشا, ءبىز كت كابينەتتەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن تالداپ, ىندەت جۇقتىرعانداردىڭ قازىرگى لەگىنە سايكەس, الماتىدا حالىقتى كت-مەن قامتاماسىز ەتۋدە پروبلەما بولماۋى ءتيىس دەگەن قورىتىندىعا كەلدىك. سونداي-اق ءۇش اي ىشىندە كت اپپاراتىن قالالىق بالالار قالالىق كلينيكالىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى جانە مەديتسينالىق جەدەل جاردەم كورسەتۋ اۋرۋحاناسىنا جەتكىزۋ كۇتىلۋدە, بۇل وسى زەرتتەۋگە قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرادى, – دەدى باسقارما باسشىسى.
قالاداعى زەرتحانالىق دياگنوستيكا جاعدايىنا كەلسەك, بىرقاتار زەرتحانالاردىڭ ىستەن شىعۋى قوعامدا بەلگىلى ءبىر رەزونانس تۋدىرعانى بەلگىلى. بىراق, پاتسيەنتتەردە تەست ناتيجەسىنىڭ تەرىس بولۋىنا قاراماستان, كوروناۆيرۋسقا ۇقساس كلينيكالىق كورىنىس تاپقان جاعدايدا, ءبىز دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ جاڭا كلينيكالىق حاتتاماسىنا سايكەس, تەستىلەۋ ناتيجەسىن كۇتپەستەن ەمدەۋدى باستايمىز. بۇل ەمدەۋ پروتسەسىن باقىلاۋعا جانە پروتسەستى قاۋىپتى اسقىنۋلارعا دەيىن ءورشىتىپ الماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بولاشاقتا وسىنداي كەلەڭسىز جاعدايلاردى بولدىرماۋ ءۇشىن جەكەمەنشىك جەتكىزۋشىلەردى تارتۋ ارقىلى اعىمداعى قۋاتتى ارتتىرۋ جانە جاڭا زەرتحانالار اشۋ سياقتى ماسەلەلەر شەشىلىپ جاتىر, – دەيدى الماتىنىڭ باس دارىگەرى.
الماتى