«حالىق العىسى» (ىندەت كەزىندەگى ىزگىلىك يەلەرىنە جاڭا مەملەكەتتىك ماراپات تاپسىرىلدى)

زمەت ەتىپ جۇرگەن ازاماتتارعا ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىلىپ, وسىناۋ سىن ساعاتتا ەلدى بىرلىككە شاقىرعان فورۋمدا الدىمەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوز باستادى.

– بۇگىندە الەمدەگى بارلىق ەلدەر, سونىڭ ىشىندە قازاقستان دا كوروناۆيرۋس ىندەتىنە قارسى كۇرەس جۇرگىزۋدە. بۇل – ارينە, وتە اۋقىمدى ءارى كۇردەلى جۇمىس. وسىعان وراي مەملەكەت تاراپىنان تەڭدەسسىز شارالار قابىلداندى. كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن قوماقتى قاراجات ءبولىندى. تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا ازىق-ت ۇلىك تاراتىلدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە بىرقاتار جەڭىلدىك جاسالدى. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان «بىرگەمىز» قورىنان دا كولەمدى قارجى ءبولىنىپ, مۇقتاج جاندارعا ناقتى كومەك بەرىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىستى Nur Otan پارتياسى بەلسەندى تۇردە جۇزەگە اسىرۋدا. وسىنىڭ ءبارى بىرلىگىمىزدىڭ بەكەمدىگىن كورسەتەدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى بۇل اسا جۇقپالى دەرت ازاماتتارىمىزدىڭ دەنساۋلىعى مەن ومىرىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنا نۇقسان كەلتىرگەنىن ايتا كەلە, ەڭ الدىمەن, وسى كەسەلدەن قايتىس بولعان ادامداردىڭ تۋىستارى مەن جاقىندارىنا كوڭىل ايتتى, سونداي-اق ۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىنە تىلەكتەس ەكەنىن ءبىلدىردى.

– وسىنداي كۇردەلى كەزەڭدە بارشا جۇرت جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندى دەپ ويلايمىن. ءار ادام ءوزىنىڭ, تۋىستارى مەن جاقىن ادامدارىنىڭ دەنساۋلىعىنا مۇقيات بولۋى كەرەك. بۇل – قازىرگى زامان­نىڭ تالابى. ىندەتتى جەڭۋ – ءاربىر ازا­مات­تىڭ ءوز قولىندا. بۇل, ەڭ الدىمەن, قارا­پايىم قاعيدانى ۇستانۋدان باستالادى. بەتپەردە تاعىپ ءجۇرۋ, تازالىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ۇستانۋ – وتە ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل ءسىزدىڭ جانە وزگە ادامداردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن اسا قاجەت. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن: «ساق جۇرسەڭ, ساۋ جۇرەسىڭ», «ساقتىقتا قورلىق جوق». سوندىقتان ازاماتتاردى قورعاۋ ءۇشىن ءبىز بارلىق قاجەتتى شارالاردى جەدەل تۇردە قولعا الدىق جانە وسى جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرا بەرەمىز, – دەدى پرەزيدەنت.

ونىڭ ايتۋىنشا, اۋىزبىرلىك, سابىر­لىق, جاناشىرلىق – حالقىمىزدىڭ ءداستۇر­لى قۇندىلىقتارى. ءدال وسى قاسيەت­تەر بىزگە تاريحتاعى ەڭ قيىن سىناقتاردى ەڭ­سەرۋگە سەپتىگىن تيگىزدى. ەل باسىنا تۇس­كەن قانداي قيىندىققا بولسىن قارسى تۇرار بىرلىگىمىز كۇشەيىپ كەلەدى. ء«بىز بىرگەمىز» – بۇل ءبىزدىڭ قوعامنىڭ جاڭا ۇرانى. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسى مەديتسينا جانە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە, اسكەري جانە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە, ۆولونتەرلەر مەن جۋرناليستەرگە, سونداي-اق قايىرىمدىلىق جاساعان ادامدارعا ريزاشىلىق ءبىلدىردى.

– دارىگەرلەر, مەدبيكەلەر, سانيتارلار مەن جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرى! ەپي­دەميامەن كۇرەستە ەڭ اۋىر جۇمىس سىز­دەر­گە جۇكتەلدى. سىزدەر كۇن سايىن بۇ­كىل ەلگە ەرىك-جىگەردىڭ, قايسارلىقتىڭ, با­تىل­­دىقتىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلە­سىز­دەر. ءبىز بۇدان ناعىز ءپاتريوتيزمدى كورە­­مىز. اسا قيىن جاعدايلاردا ەرلىككە ءتان ارەكەت جاسايتىندارىڭىزدى بىلە­مىن. پاندەميانىڭ قايتا ءورشىپ, اۋقى­مى كەڭەيە تۇسكەن كەزدە سىزدەر قور­عا­­­­نىس كيىم­دەرىنىڭ, قاجەتتى ءدارى-دار­مەك­­­­­تەر­­دىڭ, ناۋقاستارعا ارنالعان ورىن­دار­دىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جانە باسقا دا قيىن­دىق­تارمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرسىزدار. ءبىز بۇل پروبلەمالاردى جاقىن ارادا شەشەمىز. اتالعان جاعدايدى شۇ­عىل رەتكە كەلتىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتكە ناق­تى تاپسىرما بەرىلدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستانداعى ءاربىر 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 80-نەن اسا ازاماتتىڭ دەرتكە شالدىققانىن جانە مۇنىڭ الەمدىك ستاتيستيكا بو­يىنشا ورتاشا كورسەتكىش ەكەنىن ايتتى. ناۋقاستار ساپالى ەم قابىلداپ جاتىر. ءبىر توپ مەديتسينا قىزمەتكەرى جانكەشتى ەڭبەكتەرى ءۇشىن مەملەكەتتىك وردەن-مەدالدارمەن ماراپاتتالدى.

سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدەگى ءتارتىپ ساقشىلارىنا اسا ماڭىزدى مىندەت جۇكتەلىپ وتىرعانىن ايتىپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن دا جوعارى باعالادى.

– قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن تىنىش­تىق پوليتسيانىڭ ءمىنسىز قىزمەتى­نە بايلانىستى. بۇگىندە كارانتين شارالارىنىڭ ساقتالۋىن قاداعالاپ, بەكەتتەردە قىزمەت ەتىپ كەلەسىزدەر. بۇل وڭاي جۇمىس ەمەس. ءتىپتى, قوعام وكىلدەرى تاراپىنان سىنعا ۇشى­راعان كەزدەرىڭىز دە بولدى. ارينە, كاسى­بي تۇرعىدان بىلىكسىزدىك تانىتقان پولي­تسيا قىزمەتكەرلەرى دە جوق ەمەس. وسىن­داي جەكەلەگەن جاعدايلار بۇكىل قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بەدەلىنە زيان كەلتىرەدى. دەگەنمەن ءتارتىپ ساقشى­لارى­نىڭ باسىم بولىگى – ادال قىزمەت ەتىپ جاتقان ازاماتتار. مۇنى ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. وسى رەتتە, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بارلىق قىزمەت­كەرلەرىن كاسىبي مەرەكەلەرىمەن – پولي­تسيا كۇنىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىق­تايمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت مەملەكەتتىك قىزمەتشى­لەردى جانە اق حالاتتى ابزال جانداردى دا ءتول مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاپ, وتان ال­دىن­داعى سەرتكە بەرىك بولعاندارى ءۇشىن بار­شاسىنا العىس جاۋدىردى. سونداي-اق ول بۇل قاتاردا اسكەري قىزمەتكەرلەر, ەرىك­تىلەر, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, قايى­رىم­­دى­لىق ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, جۋر­نالي­س­تەر جانە باسقا دا بەلسەندى ازامات­تارى­­مىز زور قۇرمەتكە لايىق ەكەنىن, بار­لىعى بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, توتەنشە جاعداي رەجىمىن توقتاتقاننان كەيىن ازاماتتارىمىز بوساڭسىپ كەتكەن, قاۋىپ-قاتەردى ەلەمەگەن, مەديتسينالىق ءتارتىپ پەن ەسكەرتۋلەردى ساقتاماعان, ءتىپتى, كەيبىر ادامدار مۇنداي اۋرۋ جوق دەگەن قاۋەسەتكە سەنگەن. سوندىقتان ۇكىمەت كارانتين شارالارىن قايتا كۇشەيتتى. بىراق بۇل كوڭىل كۇيدى ءتۇسىرىپ, سارىۋايىمعا سا­لىنۋعا سەبەپ ەمەس. قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىز تولىققاندى, قالىپتى تىرشىلىگىن جالعاستىرا بەرۋ كەرەك دەپ سانايدى.

– بۇكىل الەمدەگى ادامدار كارانتين كەزىندە وتباسىلارىمەن اراداعى قارىم-قاتىناستى قالاي بەكىتە تۇسكەنى, بالالارىنا كوپ كوڭىل ءبولىپ, ولاردىڭ پروبلەمالارى مەن الاڭداۋشىلىعىنا ۋاقىت ارناعانى تۋرالى ءوز تاجىريبەلەرىمەن بولىسۋدە. سۋرەتشىلەر, مۋزىكانتتار, اقىن-جازۋشىلار كارانتين ۋاقىتىندا شىعارماشىلىقپەن ءونىمدى اينالىسقان­دارىن ايتۋدا. ياعني ءاربىر قيىندىقتىڭ ءوز قايىرى بولادى. ءاربىر داعدارىس جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى. ءبىز بۇل داع­دارىستى بىرلەسە وتىرىپ مىن­دەتتى تۇردە جەڭەمىز, ودان رۋحىمىزدى شىڭ­داپ, دۇ­نيەگە دەگەن كوزقاراسىمىزدى وز­گەر­تىپ شىعامىز, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «BIZ BIRGEMIZ» اتتى جال­پى­ۇلتتىق ونلاين فورۋمى اياسىندا كورو­ناۆيرۋسقا قارسى كۇرەستە الدىڭعى شەپتە ءجۇرىپ, ەرلىك كورسەتكەن بىرقاتار ازاماتقا «حالىق العىسى» ارناۋلى مەدالىن تاپ­­سىرۋ­دى ۇيعاردى. بۇل – وسىنداي قيىن-قىستاۋ ۋاقىتتا ايانباي ەڭبەك ەتكەن ازا­مات­­تارعا ارنالعان جاڭا مەملەكەتتىك ماراپات.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ەلوردادا پاندەميامەن كۇرەستەگى ازامات­تارى­مىزدىڭ ەرلىگىن ماڭگى ەستە ساقتاۋ ءۇشىن ەسكەرتكىش ورناتىلاتىنىن ايتتى.

بۇدان كەيىن ونلاين فورۋمدى ەلىمىز­دىڭ وڭىرلەرىنەن تاماشالاپ وتىرعان بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارى دا ءسوز الىپ, بىرلىگىمىز بەكەم بولسا, بۇل بالەكەتتى دە جەڭەتىنىمىزگە سەندىردى. الدىمەن نۇر-سۇلتان قالاسىنان ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيا ورتالىعى كارديوحيرۋرگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى تيمۋر لەسبەكوۆ ورتاعا شىقتى.

– كارديوحيرۋرگيادا 15 جىل جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ, مەن كوپتەگەن جاقسىلىق, باقىت­تى ساتتەردى كوردىم, بىراق وكىنىش­كە قاراي, قايعىلى ساتتەرگە دە كۋا بول­دىم. الايدا بۇگىنگى تاڭدا وسى پاندە­ميا­نىڭ قورقىنىشتى جاعدايىن كوزبەن كورىپ, سەزىنگەنىمىز ءومىر بويى وشپەس ءىز قالدىردى. وكىنىشتىسى, بۇل كوروناۆيرۋس جاس-كارى دەمەي, بارىنە زاردابىن تيگىزىپ جاتىر. بۇگىن تاڭەرتەڭ ءوز ارىپتەسىمە جانساقتاۋ جۇيەسىن ورناتتىم. بۇل – وتە قورقىنىشتى. ماعان سەنىڭىز, ءبىز ۇنەمى جۇمىستا بولىپ, وتباسىمىزدى كور­مەي­تىنىمىز ءۇشىن الاڭداۋدان بۇ­رىن, بۇل ۆيرۋستىڭ شەكارانى بىلمەي­تىنەن قورقامىز. باقىتىمىزعا وراي, ناۋقاس­تاردىڭ كورەر جارىعى بار نەمەسە ءۇمىت­سىز دەپ ءبولىپ جاتقان جوقپىز. بار­لى­عىن بىردەي ەمدەۋگە تىرىسۋدامىز. كورونا­ۆيرۋسپەن كۇرەس ارقىلى ەداۋىر تاجىريبە مەن قۇرال-جابدىقتار جيناق­تالدى جانە ەڭ باستىسى, ۆيرۋستى جەڭۋ مۇمكىندىگى بار. مۇندا ءبىر عانا دارى­گەر­لەردىڭ ەڭبەگى جەتكىلىكسىز. تۇتاس حالىق­تىڭ بىرىگۋى ماڭىزدى. كورونا­ۆيرۋس­پەن كۇرەس – ءار ادامنىڭ مىندەتى. وسىلاي عانا قاتەرلى اۋرۋدى جەڭە الامىز, – دەدى دارىگەر.

سونىمەن قاتار پەتروپاۆل قالاسى­نان ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى ستا­نيس­لاۆ ولەفيرەنكو, الماتى قالاسى­نان ۆولون­تەر جانىبەك سۇلتاناي, «حابار 24» تەلە­ارناسىنىڭ نۇر-سۇل­تان قا­لا­سىنداعى ءتىلشىسى مارك بريۋش­كو, توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى شەتەل­دەگى وقۋىن تاستاپ, ەلگە ورالعان ديانا توقتارقىزى ءسوز سويلەدى.

ونلاين فورۋمنىڭ نەگىزگى الاڭىندا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى داۋرەن اباەۆ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمي­نيسترى­نىڭ مىندەتىن اتقارۋشى الەك­سەي تسوي, ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنب­اسارى الەكسەي كالايچيدي جانە مەم­لەكەت­تىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىڭ توراعاسى انار جايىلعانوۆا «حالىق العىسى» مەدا­لىن بىرقاتار ازاماتقا تابىستادى. ولار – ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيا ور­تالىعى بولىمشەسىنىڭ باسشىسى تيمۋر لەسبەكوۆ, «Nomad مما» رەس­پۋب­­­­لي­كالىق فەدەراتسياسىنىڭ پرەزي­دەنتى گادجي گادجيەۆ, ۇلتتىق ۆولونتەر­لەر جەلى­سىنىڭ توراعاسى ۆەرا كيم, مەيى­رىم­­دى­لەر كلۋبىنىڭ جەتەكشىسى گۇل­­ميرا ابدى­راشەۆا, مەتسەنات, قوعام قايرات­كەرى ورالبەك بوتباي, بيولوگيالىق قاۋىپ­سىز­دىك ماسەلەلەرى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى كۇنسۇلۋ زاكاريا, باس اسكەري كلينيكالىق گوسپيتالدىڭ نەيروحيرۋرگ دارىگەرى ەرجان رىسقاليەۆ, نۇر-سۇلتان قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ينسپەكتورى ارتۋر بوتابەكوۆ, ەلوردالىق ۆولونتەر ابزالبەك سۇلتانبەك, عالىم, كاسىپكەر ءامىر قۋات جانە «Jas Otan» جاس­تار قاناتىنىڭ ساراپشىسى ايان حافيز.

بۇعان قوسا ءدال وسى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندەگى ازاماتتار دا قاتار ماراپاتتالدى. جالپى, پاندەميامەن كۇرەستە ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ, جەمىستى جۇ­مىس ىستەگەنى ءۇشىن رەسپۋبليكا بويىنشا ءتۇرلى سالانىڭ 343 مامانى العىسقا بولە­نىپ, ارناۋلى مەدالدى كەۋدەسىندە جار­قىرات­تى. ولاردىڭ اراسىندا 60 دارىگەر, 39 پو­ليتسەي, 30 اسكەري قىزمەتشى, 41 ۆولونتەر, 34 مەتسەنات, 38 مادەنيەت جانە ءبىلىم وكىل­دەرى, 25 باق قىزمەتكەرى بار.