• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تانىم 17 ماۋسىم, 2020

ۇياڭدىقتان ارىلۋدىڭ نەسى ۇيات؟

800 رەت
كورسەتىلدى

ۇياڭدىق قازاق حالقىنىڭ قاستەرلى ۇعىمى رەتىندە كۇنى بۇگىنگە دەيىن ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىق ەسەبىندە تۇلعا بەينەسىن, ىشكى تارتىمدىلىقتى استارلاپ جاتقان مىنەز. اسىل ءدىنىمىز دە مۇسىل­مان بالاسىن ۇياتتى بولۋعا شاقىرادى. الايدا ءار نارسەنىڭ اعى مەنەن قاراسىنداي, ۇياڭ مىنەزدىڭ دە ادامعا بەرەرى مەن الارى بار.

اباي اتامىزدىڭ قارا سوزدە­رى­نىڭ ىشىندە ۇياڭ مىنەزدىڭ ۇلى­لى­عىن دارىپتەيتىن بىرنەشە تۇس­تار­دى بايقاۋعا بولادى. ياعني ۇياڭدىق ادامدى ومىردە كەزدەسەتىن اۋىر جاعدايلاردا تەرىس, جات قىلىق جاساۋدان ساقتايدى, باسقا ادامنىڭ ءومىرى مەن ومىردەگى ءىس-ارەكەتىنە وڭ كوزبەن قاراۋعا شا­­قىرىپ, ەتيكالىق قاعيدا ەسە­بى­ن­دە مادەنيەتتىلىكتىڭ كور­سەت­كى­شى بولا الادى دەسەك ارتىق ەمەس. ەتنوپەداگوگيكالىق تۇجىرىم­دار­عا سۇيەنەر بولساق, ساناعا سىڭگەن مەنتاليتەتتى ىسىرىپ, كوپ­­شىلىك الدىندا قىسىلىپ-قىم­تىرىلماۋ ادام بويىنداعى كىشى­پەيىلدىلىك, ۇلكەندى قۇر­مەت­تەۋ, سىيلاستىق سەكىلدى قاسيەت­تەر­دىڭ, قازاق ۇلتىنا ءتان ناعىز ۇياڭ­دىقتىڭ جويىلۋىنا جول دە­لىن­گەن.

الايدا قوعام مەن زامان تالابى وزگەرگەن سايىن, بويعا سىڭگەن مادەني اسىل قاسيەتتى پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق تۇر­عىدا سارالايتىن بولساق, ۇياڭدىق ماسەلەسى ءبىلىم بەرۋدەگى ايتارلىقتاي كەدەرگىلەردى تۋىن­داتادى. ۇياڭدىقتان ارىلۋ – ۇياتسىز بولۋ دەگەن ەمەس. تەك بوي­داعى جاسقانشاقتىق پەن شەكتەن شىققان كومپلەكستى جويۋ.

قازىرگى بالالاردىڭ الەۋمەتتىك ورتادان وقشاۋلانۋى, ادامدارمەن تىكەلەي قارىم-قاتىناسقا تۇسە الماۋى بەلەڭ الىپ وتىر. اسى­رەسە ءوزىم جۇمىس ىستەپ جۇر­گەن مەكتەپ وقۋشىلارىنان ­باي­­قاعانىمدى جەتكىزگىم كەلەدى.

بىرىنشىدەن, تىم بەلسەندى با­لانى جەكە تۇلعا رەتىندە قى­زىق­تىرا ءبىلۋ, تىم جاسقانشاق بالانىڭ كوڭىلىن تابۋعا قاراعاندا الدەقايدا جەڭىل. سالىستىرمالى تۇردە الىپ قاراساڭىز, ۇياڭ بالامەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ءبىلىم دەڭ­گەيى­نىڭ جوعارىلاۋىنا سەپتىگى مول.

ەكىنشىدەن, ەموتسيونالدىق قارىم-قاتىناستى ارتتىرا ءتۇسۋ قاجەت. الەۋمەتتىك جەلىنىڭ قۇر­ساۋىنا تۇسكەن بالانىڭ شىنايى كۇلكىسىن كورۋ جانە ونى قۋانتا ءبىلۋ دە جەتىستىكتىڭ كىلتى.

ۇشىنشىدەن, قارىم-قاتى­ناس مادەنيەتى تىم دورەكى وسكىن­دى بايقاعان دا شىعارسىز. مۇم­كىن­دىك بەرسەڭ, ءومىر ءسۇرۋدىڭ زاڭ­دى­لىق­تارىن ۇيرەتۋگە دايىن تۇر بۇگىنگىنىڭ بالاسى. سىپايىلىق پەن داراقىلىق, جاقسىلىق پەن جات قىلىق ارالاسقان تۇستا ۇياڭ بالا ساناسىندا ء«وز الەمىمدە ءوزىم سۇرە بەرەيىن» دەگەن وي قا­لىپ­تاسا باستايدى. وسىدان بارىپ, مىقتىلار ىلگەرى قادام جا­سا­عاندا, مىقتىلىعىن كورسەتە ال­ما­عاندار كەيىن قاراي كەتە بەرمەك.

بىزدەگى اۋمالى-توكپەلى ءبىلىم جۇيەسىندە ءبىلىم العان, الەۋ­مەتتىك مۇقتاجدىق پەن ءسان-سال­تاناتتىڭ اراسىندا تاع­دى­رى تالقىعا تۇسكەن, تاربيەنىڭ تەتىك­تەرىن رۋحاني اڭگى­مەدەن گورى, ينتەرنەتتەن العان, جەكە ويى­نان گورى, كوپشىلىكتىڭ پىكىرىن ما­ڭىزدى سانايتىن بالانى وقى­تۋدىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەن­دىگى راس. دەگەنمەن قازىرگى پەداگوگ-پسيحولوگتار قاۋىمى توپتاعى ۇياڭ بالالاردى انىقتاپ, ولاردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ جولىندا جۇمىس اتقاراتىن بولسا, ءبىلىم بەرۋدىڭ كەيبىر ولقى تۇستارىن تولتىرار ەدى.

الەۋمەتتىك ورتادا جاعىمدى پىكىر­لەرگە بولەنبەگەن, ىشكى سەزىمدەرىن ەش بۇكپەسىز سىرتقا شى­عارماعان, ءوز ويىن ورتاعا سالىپ, ءوز پىكىرىنە توتەپ بەرە الماعان بالا قوعامنىڭ ەڭ قور­عان­سىز بولىگى بولىپ قالا بەرمەك.

 

قىرمىزى جۇمابەكوۆا,

پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار