...بويىما قۋات بەرەدى

شۆەيتساريا. «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ستيپەنديا­تى, شۆەيتسارياداعى HTMI (Hotel and Tourism Management Institute Switzerland) ماگيسترانتى, «QazAlliance» شەتەلدەگى قازاق­ستاندىقتار اليانسى پرەزي­دەنتى­نىڭ مىندەتىن اتقارۋشى الىشەر ابدىمالىك ۇلى بىلايشا تەبىرەندى:

– رامىزدەر كۇنى – مەن ءۇشىن ەرەك­شە قاستەرلى ءارى جوعارى مانگە يە كۇندەردىڭ ءبىرى. بۇل اي­تۋ­لى كۇندى اتاپ ءوتۋدى 2012 جىلى قازىرگى تۇركىستان وبلىسى, جەتى­ساي اۋدانىندا مەملەكەتتىك را­مىز­دەر شەرۋىنەن باستاعان ەدىك. سو­دان بەرى كوزگە ىستىق, جۇرەككە جىلى كۇندەردىڭ بىرىنە اينالدى. رامىزدەرگە دەگەن قۇرمەت پەن­ ەرەكشە ماحاببات  بويىمىز­دا باس­تاۋىش سىنىپتاردا قا­لىپ­تاستى. ويتكەنى سول ۋاقىتتا مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ اۆتورلارى كىم, قا­شان رەسمي تۇردە بەلگىلەندى جانە رامىزدەردەگى بەينەلەر نە­نى بىلدىرەتىنى تۋرالى سىنىپتاس­تارىمىزبەن جارىسا ايتىپ, ءوزارا سايىسقا تۇسەتىنبىز. بۇگىندە ەل­دىك نىشاندارىمىزدى قادىر تۇ­تىپ, ەرەكشە ءمان بەرۋىمىز – ۇس­تازدارىمىزدىڭ بەرگەن ونەگەسى مەن بالا ساناسىنا جەتكىزە ءبىلۋىنىڭ ار­قاسى. ال شەتەلدە ءجۇرىپ, ەل مەن جەردى, ۇلتتىق ءداستۇر مەن تاعامداردى ساعىنۋ ەرەكشە بولا­تى­نىنا كوزىم جەتتى. بىردە قازاق­ستاننىڭ شۆەيتسارياداعى ەلشى­لىگىنە كىرەبەرىستە التىن كۇن مەن التىن بۇركىتتى قۇشاعىنا ال­عان كوك تۋدى كورگەن ساتتە ەرەك­شە اسەرگە بولەندىم. وتا­نى­ڭا دە­گەن سۇيىسپەنشىلىگىڭ مەن سا­عى­نىشىڭ جەلبىرەپ تۇر­عان كوك تۋىڭدى كورگەندە كەۋ­دەڭە سىيماي كەتەتىن ءتارىزدى. قازاق­ستاننىڭ شۆەيتسارياداعى ەلشى­لىگىنىڭ قول­داۋىمەن قازاق دياسپوراسىنىڭ بىرقاتار كەزدە­سۋىن ۇيىمداستىرىپ, وزگە دە ايتۋلى مەرەكەلەردە قان­داس­تار­مەن كەز­دەسىپ تۇرامىز. ءار­بىر كەز­دە­سۋىم­ىزدە كوك تۋىمىزدى ورتاعا الىپ, سۋرەتكە ءتۇسۋ داستۇرگە اينالدى, – دەيدى الىشەر.

اقش. كۇنشىعىس ەلىندە ءبىلىم الىپ, كەيىن امەريكا قۇرلىعىندا وقۋىن جالعاستىرىپ جۇرگەن مۇ­­حاممەد الىمبەتتى تالاپتى, ىزدە­نىمپاز جاس ورەندەردىڭ ءبىرى رەتىندە بىلدىك.

– ءوزىمنىڭ بالالىق شاعىمنان كەلە جاتقان ارمانىم اقش-تا وقۋ بولاتىن. قىتاي ەلىندە باكا­لاۆرياتتى بىتىرە سالىپ, ار­مان جەتەگىمەن لوس-­اند­جەلەس قالاسىنداعى University­ of California-عا «extension» باعدار­لاماسىمەن وقۋعا ءتۇستىم. Əرينە, تۋ­عان جەر­دىڭ قادىرىن شەتەلدە جۇر­گەندە جاقسى تۇسىنەسىڭ, كەي­دە ساعىنعاندا ءانۇراندى تىڭ­داپ ساعىنىشىمىزدى باسامىز. شەتەلدە جۇرگەن باۋىر­­لارىمىزدىڭ ءبىر ماڭىزدى نىشانى – ول ەلىمىزدىڭ كوك تۋى. قايدا بارساق تا سول تۋدى وزى­مىز­بەن الىپ جۇرەمىز. ءتىپتى ءوزىم­­­­نىڭ بولمەمدە كوك  تۋىمىز ءىلى­نىپ تۇرادى. جاقىندا تەحاس­تىڭ حيۋستون قالاسىندا قا­زاق باۋىرىمىزدىڭ ۇيىندە قوناق­تا بولدىق. باۋىرىمىزدىڭ قا­زاقستانعا بارماعانىنا ءبىراز بولىپتى. ساعىنعانى سونشالىق مەنەن تۋدى سۇراپ الدى. سودان سومكەمدەگى ۇلكەن ءبىر تۋدى سول باۋىرىمىزعا تابىستادىم. بۇعان دەيىن امەريكادا ارنايى رǝمىزدەر كۇنى بار ەكەنى جايلى ەستىمەگەن ەدىم. «Flag day» دەگەن بار, ول «تۋ كۇنى» دەپ اۋدارىلادى, بىراق تا ارنايى تويلاعانىن كورگەنىم جوق. جالپى, امەريكانىڭ شەكا­را­سىنان وتكەندە بۇل ەلگە ارنايى رǝمىزدەر كۇنى كەرەك ەمەس ەكەنىن بىردەن تۇسىنەسىڭ. ۇشاق­تان تۇسكەن بويى ءبىرىنشى كورە­تىنىڭىز ول – امەريكانىڭ تۋى. جالپى, تۋ مۇندا بارلىق جەردە – ǝۋەجايدان باستاپ جەكە ۇيلەردىڭ قابىرعالارىندا دەيىن ءىلۋلى تۇرادى. ءتىپتى كوشەدەگى ءۇي-جايى جوق ادامدار دا وزىمەن بىرگە تۋدى الىپ جۇرگەنىن كورگەندە قاتتى تاڭعالدىم. سول تۋ ولارعا ءبىر كۇش, ەرتەڭگى كۇنگە سەنىم بەرىپ تۇرعانداي, – دەيدى مۇحاممەد.

پولشا. سونداي-اق كارى قۇرلىقتا دا ءبىلىپ الىپ جۇرگەن ارۋ قىزدارىمىز دا بار. نۇرايىم تۇرتاي پولشانىڭ ۆارشاۆا قالاسىنداعى Vistula University-ءدىڭ 4-كۋرسىندا «اعىلشىن فيلولوگياسىن» وقىپ جاتىر.

– تۋعان ەلدە جۇرگەندە اسا ءمان بەرمەپپىن, ال شەتەلگە شىققاندا ءوز قۇندىلىقتارىمىزدى تەرەڭ تۇسىنە باستايسىڭ. سەبەبى قازاق­ستاندا ول قۇندىلىقتار بارلىعى ءۇشىن ورتاق جانە ءبىز ونى قالىپتى دەپ قابىلدايمىز. الايدا باسقا ەلگە بارعانىڭدا ءوزىڭنىڭ ولارعا ۇقسامايتىنىڭدى, اعىلشىنشا ايتقاندا «identity» دەگەندى تۇسىنە باستايسىڭ. اسىرەسە, مۋل­تي-ۇلتتى ەلدەردە ساياحاتتاپ جۇرگەندە شىق­­قان جەرىڭدى, كىم ەكەنىڭدى تە­رە­ڭىرەك سەزىنىپ, بويىڭدى ماق­تانىش سەزىمى كەرنەپ, ونى باس­­قا ۇلتتارمەن بولىسكىڭ  دە كەلىپ تۇرادى. وكى­نىشكە قاراي, پولياكتاردىڭ ءوزى مەم­لەكەتتىك مەرەكەلەردە عانا بولماسا, تۋىن سىرتتا ءىلىپ قويۋ زاڭسىز دەپ تانىلادى. سوندىقتان كوك تۋىمىزدى بالكوندا ەمەس, بولمەمىزگە ءىلىپ قويعانبىز. كۇن­دەلىكتى جانىمدا بولماسا دا, ەلدەرگە ساياحاتتاعاندا الىپ جۇ­رەمىن. مەن وقيتىن جو­عارى وقۋ ورنىندا دا ءىلىنىپ تۇر جانە كوپ تۋدىڭ اراسىندا  كوك تۋىمىز بىر­دەن كوزگە تۇسەدى دەپ ايتسام بولادى. قازىردىڭ وزىن­­دە كوپتەگەن شەتەلدىك دوس­تا­رىم ءبىزدىڭ تۋ­دى كورسە, «وh, Kazakhstan» دەپ بىردەن تانىپ جاتادى. ول را­مىزدەرىمىزدىڭ ديزاينى مەن بەي­بىتشىلىكتى سۋرەتتەيتىن كوك ءتۇستىڭ سيمۆوليكاسىندا جاتقان سەكىلدى, – دەيدى نۇرايىم.

ايىم بولاتقىزى