بۇگىنگى تاڭدا تىگىنشىلىك ەڭبەك نارىعىندا ەرەكشە سۇرانىسقا يە كاسىپتەردىڭ ءبىرى. ماڭعىستاۋ وبلىسى شەتپە كەنتىنىڭ تۇرعىنى ينديرا بەكەناەۆا – مەملەكەت تاراپىنان جەڭىلدەتىلگەن پايىزبەن بەرىلگەن نەسيە قارجى ارقىلى كاسىبىن دوڭگەلەتىپ, تىگىن تسەحىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ وتىرعان كاسىپكەر.
ودان بولەك زاماننىڭ تالابىنا ساي تالعاممەن كيىنۋ دە ينديرانى تىگىنشىلىك كاسىپكە جەتەلەگەن كورىنەدى. جاستايىنان تىگىنمەن اينالىسىپ, ءۇيدىڭ تۇرمىسىنا قاجەتتى كورپە, جاستىق, قۇراق كورپەشەلەردى ءوزى تىگىپ الىپ جۇرگەن ينديرا جەكە ءىسىن باستاۋ ءۇشىن جىلدار بويى تاجىريبە جيناعان. جاقىن تۋىستارىنىڭ كيىمدەرىن تىگىپ بەرگەنى ءۇشىن العىس الىپ, بىرتە-بىرتە تابىس تابا باستاعان.
– ماڭعىستاۋداعى 15-بەكەت ەلدى مەكەنىندە قاراپايىم تەمىرجولشى وتباسىندا دۇنيەگە كەلدىم. اكە-شەشەمىز جاستايىمىزدان شارۋاشىلىققا, ەڭبەككە باۋلىپ ءوسىردى. ون شاقتى عانا ءۇيى بار شاعىن تەمىر جول بەكەتى بولعان سوڭ, بالاباقشا, مەكتەپ جوق ەدى. سوندىقتان اقتاۋ قالاسىنا قاتىناپ وقىدىق. العاش تىگىنشىلىكتى كورشىمىز قىزبالا اجەدەن ۇيرەندىم. قىزىعۋشىلىعىمدى كورگەن اكەم جاپوندىق تىگىن ماشيناسىن ساتىپ الىپ بەردى. ال ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا وقىپ جۇرگەنىمدە كۋرستاستارىما كويلەك-كونشەكتەرىمدى ءوزىم تىگىپ الدىم دەپ ايتۋعا نامىستاناتىنمىن. سەبەبى ول كەزدە كيىمدى تىگىپ كيۋدەن گورى دۇكەننەن ساتىپ الۋ ءساندى ەدى. بىراق كەيىن ماتاسىن الىپ ويىڭداعى كيىمدى تىگىپ كيۋ الدەقايدا ارزان ءارى جاراسىمدى بولاتىنىنا كوز جەتكىزدىم. وسىلايشا مەنىڭ تىگىنشىلىك ونەرىم كاسىپكە اينالا باستادى, – دەيدى ول.
ينديرا ازىرگە تىگىن تسەحىن شەتپە كەنتىندەگى ءوز اۋلاسىنان اشىپ, جۇمىس ىستەپ وتىر. تىگىن شەبەرحاناسىندا ىسمەرلەر جاستىق, كورپە, كورپەنىڭ تىسى سياقتى تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتارعا تاپسىرىس قابىلدايدى. جاڭادان اشىلعان تىگىن تسەحى ءۇشىن بۇل ۇلكەن جەتىستىك.
– بۇل جەردەگى العاشقى كليەنتتەرىم كورشى كەلىنشەكتەر بولدى. ودان ءبىر-بىرىنەن ەستىگەن تانىستارىمىز, ولاردىڭ دوستارى دەگەندەي, تاپسىرىس بەرۋشىلەر سانى ارتا بەردى. قول جايىپ قاراپ وتىرماي, ىسكە كىرىسكەن جاننىڭ ەڭبەگى ەش كەتپەيتىنىن ايتار ەدىم. بۇگىندە شاعىن كاسىپ اشۋشىلارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ ەرەكشە, – دەيدى ينديرا.
تاباندى ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا ول بىلتىر «Zhasproject» اتتى جاستارعا ارنالعان بىرەگەي باعدارلامانىڭ گرانتىن ۇتىپ العان. «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى تۋرالى ەستىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ قولداۋىمەن 3 ملن 500 مىڭ تەڭگە نەسيە رەسىمدەپتى. جاس كاسىپكەر مەملەكەتتىك كومەكتىڭ ارقاسىندا كاسىبىن ودان ءارى كەڭەيتىپ, ەلدىڭ يگىلىگى جولىندا جۇمىس ىستەۋدى ماقسات تۇتىپ وتىر.
– ادال ەڭبەكپەن, سۇيىكتى كاسىپپەن اينالىسۋ كەز كەلگەن ايەلدىڭ, ونىڭ ىشىندە ءۇي شارۋاسىنداعى كەلىنشەكتەردىڭ دە قولىنان كەلەدى. ويتكەنى ءبىزدىڭ دە اۋلەتىمىز ۇلكەن, 3 بالامىز بار. جولداسىم دا ءار ىسىمە بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. تەك كاسىپتى زور ىنتا-ىقىلاسپەن, ماحابباتپەن قولعا السا بولعانى. ەندى شەبەرلىك ساعاتتارى مەن سىنىپتارىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. الدا قايىرىمدىلىق ماقساتىندا كوپبالالى انالار مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنا تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك بەرەمىز, – دەيدى ينديرا.
شاعىن نەسيەلەردىڭ ناتيجەسىندە رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە دە ينديرا بەكەناەۆا سىندى ءوزىنىڭ كاسىبىن اشقان, ارمانىنا قول جەتكىزگەن ادامدار جەتەرلىك, اتالعان باعدارلاما اياسىندا تالاي ادامعا كومەك كورسەتىلىپ تە كەلەدى. ماسەلەن, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى باعىتىن ىسكە اسىرۋدا. وسى جىلداردا باعدارلاما اياسىندا قور جالپى سوماسى 160 ملرد تەڭگە بولاتىن 53 مىڭنان استام شاعىن نەسيە بەردى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە 53 مىڭنان استام اۋىل تۇرعىنى جۇمىسپەن قامتىلدى. ال بيىل ماڭعىستاۋ وبلىسىنا 841,7 ملن تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, نەسيەلەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. شامامەن 220 ادامعا نەسيە بەرۋ جوسپارلانعان.
قور ءوزىنىڭ نەسيە ونىمدەرى ارقىلى اۋىل تۇرعىندارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردىڭ جوبالارىن ءتۇرلى ماقساتتى باعىتتار بويىنشا قارجىلاندىرىپ كەلەدى. ناقتى ايتار بولساق, مال شارۋاشىلىعىن, وسىمدىك شارۋاشىلىعىن, اۋىل كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ مەن ساقتاۋ جوبالارى بار. ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ءتۇرلى ماقساتتاعى نەسيەنىڭ جىلدىق سىياقى مولشەرى 6 %-دى قۇرايدى.
نەسيەنىڭ سوماسى, جەڭىلدىك مەرزىمى نەسيە ونىمىنە بايلانىستى ءارتۇرلى بولادى. سونداي-اق قوردىڭ نەسيەلەۋ شارتىندا اگراريلەر قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگى, ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنىڭ ماۋسىمدىلىعى مەن تسيكلدىلىگى ەسكەرىلگەن.
باعدارلاماعا اۋىل شارۋاشىلىعىمەن جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاتپايتىن كاسىپ تۇرلەرىمەن اينالىسقىسى كەلەتىندەر جانە كاسىبىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاعان ازاماتتار قاتىسا الادى. نەسيە الۋشىلارعا قويىلاتىن بىرقاتار تالاپتار بار. اتاپ ايتقاندا, كاسىبىن ەندى باستايتىن ازاماتتىڭ كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىعانى تۋرالى سەرتيفيكاتى بولۋى ءتيىس. نەسيە تاريحى جاقسى بولعانى ابزال. كەپىلگە قوياتىن مۇلكى بولۋى شارت. بۇدان بولەك, بيۋدجەتتىك جانە قارجى ۇيىمدارىنىڭ الدىندا مەرزىمى وتكەن بەرەشەگى بولماۋى كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ 2020 جىلعى 31 ناۋرىزداعى مالىمدەمەسىندە كاسىپكەرلىك سەكتوردى قولداۋعا باعىتتالعان بىرقاتار مىندەتتەر بەلگىلەنگەن بولاتىن. پرەزيدەنت وندا اۋقىمدى جانە ساپالى جۇمىسپەن قامتۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى نەسيەلەۋدى ارتتىرۋ قاجەتتىلىگىن ەرەكشە اتاپ وتكەن بولاتىن. وسى ورايدا اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپكەرلەرگە جەڭىلدەتىلگەن شاعىن نەسيە بەرۋ ءۇشىن بيىل 36 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىپ وتىر. بيىل دا مىڭداعان ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ, جاڭا كاسىپكەرلىك نىساندار اشىلادى.