مەكتەپ كىتاپحاناشىسىنىڭ مارتەبەسى قانداي؟

مەكتەپتە مۇعالىم­دەرمەن بىردەي قىزمەت ەتىپ, با­لا تار­بيەسىنە دە, قوعامدىق ءىس-شا­رالارعا دا بەلسەنە ارالاسىپ جۇ­رەتىن كىتاپحاناشىلار نەگە ەس­كەرىلمەي قالدى؟ رەداكتسياعا بارشا قازاقستاندىق مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ اتىنان حات جازعان نۇرسۇلۋ سەمبيەۆا ەسىمدى اۆتور وسى سۇراعىنا ءتيىستى مەكەمەلەردەن جاۋاپ العىسى كەلەدى, جاۋاپقا قوسا ناقتى ناتيجە كۇتەدى. شىمكەنتتىك نۇر­سۇلۋ سەمبيەۆا رەداكتسياعا جول­داعان حاتىن Facebook الەۋ­مەتتىك جەلىسىنە دە سالىپتى. ايتا كەتەيىك, اۆتوردىڭ بۇل جازباسىن ءبولىسىپ, پىكىر جازىپ, ۇناتۋ بەلگىسىن قويعان ادامدار سانى مول.

سونىمەن اۆتور نە دەيدى؟ اۆتور­­دىڭ قوزعاپ وتىرعان ماسە­لەسى تەك ايلىق جالاقىنى كوبەي­تۋ تۇرعىسىندا عانا ەمەس. ول ەڭ الدىمەن مەكتەپ كىتاپحا­ناشىسىنىڭ مارتەبەسى قانداي ەكەنىن بىلگىسى كەلەدى. ارينە مەكتەپ كىتاپحاناشىسىنىڭ كىم, اتقاراتىن مىندەتىنىڭ قانداي ەكەنى ءتيىستى رەسمي قاعازداردا قولمەن قويعانداي عىپ جازۋلى تۇرعانىنا كۇمانىڭىز بول­ماسىن. بىراق اۆتور ءبۇي دەيدى: «قازىرگى تاڭدا مەكتەپ كىتاپ­حاناشىلارى جاقسى كۇندەردى توزىم­دى­لىك­پەن كۇتىپ جۇرگەن ادامدار ساناتىنا كىرىپ وتىر. مەك­تەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ دارە­جەسى – اسا ماڭىزدى جانە اۋىر ماسەلە. سەبەبى مەكتەپ كىتاپحا­نا­­شىلارىنا زاڭ تۇرعىسىنان دا, ادام فاكتورى تۇرعىسىنان دا قولداۋ كورسەتىلمەگەن. ونىڭ ايقىن دالەلى مەكتەپ كىتاپ­حاناشىلارىنىڭ ءبىر ۋاقىتتا مىناداي قىزمەتتەردى اتقارۋى: مەكتەپ كىتاپحاناسىنىڭ مەڭگە­رۋ­شىسى, مەكتەپ كىتاپحاناشىسى, ابونەمەنت بيبليوگرافى, وقۋ زالىنىڭ كىتاپحاناشىسى, مەكتەپ كىتاپحاناسىنا كىتاپ تاسۋشى, مەكتەپ كىتاپحاناسىنىڭ تازالاۋ­شىسى. جوعارىدا كورسەتىلگەن قىزمەتتەردى اتقارىپ جۇرگەن كىتاپحاناشىلار تاراپىنان مىنا­داي سۇراق تۋىنداپ وتىر. «مەك­تەپ كىتاپحاناشىسىنىڭ مار­تە­بەسى قانداي؟» مەك­تەپ كى­تاپحاناشىلارى گۋماني­تار­لىق ءبىلىم الا وتىرىپ, مەكتەپ ۇجىمىندا تەحنيكالىق قىز­­مەتكەر بوپ تابىلادى. بۇل قان­شالىقتى دۇرىس؟».

وسى قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ جات­قان قاي-قايسىمىز دا مەكتەپتە ءبىلىم الدىق. ءار مەكتەپ­تە ءبىر كىتاپحاناشى نەمەسە ۇزا­عان­دا ەكى كىتاپحاناشى بولا­تىنىن جاقسى بىلەمىز. ولار­دىڭ قىزمەتى دە وقۋشىنىڭ كوز الدىندا. ياعني ايتايىن دە­گە­­نىم, اۆتوردىڭ جوعارىداعى سوز­­دەرى تەكسەرۋدى قاجەت ەتەتىن, قيىسپاي تۇرعان سوزدەر ەمەس. راسىندا دا ءبىز ولاردىڭ ءبىر ءوزى بىر­نەشە مىندەتتى اتقاراتىنىن ءوز كوزى­مىزبەن كورگەنبىز. ايتسە دە ولاردىڭ «پەداگوگ» بولما­عان­دىقتان, مەكتەپ مۇعالىمدەرىمەن مارتەبەسى بىردەي ەمەستىگىن بىل­مەيدى ەكەنبىز.

مەكتەپ كىتاپحاناشىلارى تەحنيكالىق قىزمەتكەر بولعان­دىقتان, ولاردىڭ ايلىعى وتە از. جاڭا جىلدان باس­تاپ مەك­تەپ مۇعالىمدەرىنىڭ جا­لا­قىسى وسكەن كەزدە مەكتەپ كى­تاپحاناشىسىنىڭ ايلىعى جالاقىسى سول كۇيى وزگەرمەي قال­عان. ءبىز ءوزى سالىستىرعاندى جاقسى كورەمىز عوي. مىسالى, ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە سەنسەك, 2018 جىلى ەلدەگى ورتاشا ايلىق جالاقى 152,4 مىڭ تەڭگە بولعان, ال 2019 جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىندا ورتاشا ايلىق جالاقى 10,5 پايىزعا ءوسىپ, 168,5 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان. ەندى ءدال وسى كوميتەتتىڭ سايتىندا قاڭتارداعى باعالاۋ بو­يىنشا ورتاشا ايلىق جالاقىنىڭ كور­سەتكىشى – 197 950 تەڭگە. ياعني ورتاشا ايلىق جالاقىنىڭ سوڭ­عى ءۇش جىلدا بىرنەشە پايىز­عا وسكەنىن كورەمىز. بىراق مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ اي­لىعى وسى ورتاشا ايلىق جالا­قىنىڭ شەنىنە دە ماڭايلاي ال­مايدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىر حالىققا ارناعان جولداۋىندا ء«بىز مادەنيەت سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارعا جەتكىلىكتى تۇر­دە كوڭىل بولمەي وتىرمىز. بۇل – ەڭ الدىمەن كىتاپحانا, مۋزەي مەن تەاتر قىزمەتكەرلەرىنە قا­تىستى ماسەلە. ولاردىڭ ەڭ­بەكاقىسى سوڭعى جىلدارى مۇل­دەم كوبەيگەن جوق», دەپ ايت­قان بولاتىن. كوڭىلگە دەمەۋ بولاتىن جالعىز نارسە – مەم­­لەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى كى­تاپحاناشىلاردىڭ جاعدايى­نان حاباردار. وسى جەردە ايلىق جالاقىنى كوبەيتۋدەگى الا-قۇلا­لىق تۋرالى از دا بولسا ايتىپ وتكىمىز كەلەدى. ۇكى­مەت مادەنيەت سالاسى­ قىز­­مەت­كەرلەرىنىڭ ايلىق جا­لاقى­سىن قانشا جەردەن كوبەيت­كىسى كەلگەنىمەن, زاڭدارداعى ول­قىلىققا بايلانىستى ويداعى شارۋا جۇزەگە اسپاي جاتادى. سەبەبى ەلدەگى مادەني ۇجىم­داردىڭ بارلىعى دا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە باعىنىستى ەمەس. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى بىرقاتار ۇيىمنان باسقاسى جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى بيلىكتىڭ, دۇرى­سى اكىمدىكتەردىڭ قۇزىرىن­دا. سوندىقتان مەكتەپ كىتاپ­حا­نا­شىسى ءوزىن مادەنيەت سالا­سىنىڭ قىزمەتكەرىمىن دەپ ساناعانىمەن, ونىڭ ايلىق جا­لاقىسى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قاراستىرىلادى. بۇل تەك مەكتەپ كىتاپحاناشىسىنا عانا ەمەس, مادەنيەت سالاسىنا جاپپاي قاتىستى ماسەلە. راسىندا دا ءبىزدىڭ قوعامدا ەڭ از ايلىق جالاقىنى مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرى الادى. كىتاپحاناشىلار, مۋزەي, مۇ­راعات قىزمەتكەرلەرى, تەاتر ارتىستەرى, بالەت بيشىلەرى, ت.ب. ارا-اراسىندا ولاردىڭ اي­لىق جالاقىلارىن شامالاپ كوتەرىپ وتىرعانىمەن, جوعا­رىدا ايتقانىمىزداي ءبىرى رەسپۋب­ليكالىق, ءبىرى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە قاراعانى سەبەپتى, بىرىنىكى ءوسىپ, ەكىنشىلەرىنىكى وسپەي قالادى. مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ جانايقايىن دا وسى تۇرعىدان قاراستىرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز.

جوعارىداعى حات يەسى مەك­تەپ كىتاپحاناشىلارىنا قا­تىستى شەشىمىن تابۋى ءتيىس دەپ تومەندەگى ماسەلەلەردى كورسە­تەدى:

1.مەكتەپ كىتاپحاناشى­سىنىڭ مارتەبەسىن انىقتاۋ. ياعني پەداگوگيكالىق جوو-نىڭ پەداگوگ-بيبليوگراف ما­مان­دى­عىن بىتىرگەندەرىن ەس­كەرىپ, «پەدا­گوگ-كىتاپحاناشى» مارتەبەسىن بەرۋ.

2.2020 جىلدىڭ 1 قاڭتا­رىنان باستاپ مۇعالىمدەرمەن بىر­دەي ايلىق جالاقىمىزدى كوتەرۋ.

3.مەكتەپ كىتاپحاناسى اۋما­عى بويىنشا مەكتەپ ىشىندەگى ەڭ ۇلكەن كابينەت بولىپ سا­نالا­دى. كىتاپحاناعا مەكتەپ كىتاپحاناشىسى جاۋاپتى بول­عان­دىقتان «كابينەت» ءۇشىن اقى تولەۋ.

4.ەڭبەك دەمالىسىنا 56 كۇن بەرۋ.

مىنە, مەكتەپ كىتاپحاناشى­لارى ءوز جانايقايلارىن وسىلاي ءبىلدىرىپ وتىر. ايتپاقشى, وسى جۋىردا عانا ءماجىلىس دەپۋتاتى ماگەررام ماگەرراموۆ پلەنارلىق ءماجىلىس بارىسىندا پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋالداما جولدادى. دەپۋتات مەكتەپ كىتاپحاناشىسىنىڭ اي­لىق جالاقىسىن كوتەرۋ ما­سەلەسى مەن ولاردىڭ قىزمەتتىك مارتەبەسىن انىقتاۋ تۋرالى ايتتى. ءارى قاراي ماسەلەنىڭ قالاي شەشىلەتىنى جوعارى لاۋازىمدى قىزمەت اتقاراتىن تۇلعالاردىڭ نيەتى مەن امالىنا تاۋەلدى.