عيبراتتى عۇمىردىڭ ءبىر بەلگىسى

ۇزاق جىلدار لاۋازىمدى قىز­مەتتەر اتقارعان مۇحامەدقاسىم شا­كەنوۆتىڭ ەلورداداعى “فوليانت” باس­پاسىنان جارىق كورگەن “جادىمداعى جىلدار” كىتابىمەن تانىسقاندا وس­ىنداي ويعا كەلدىك. ونىڭ ۇستىنە ماس­كەۋدە, قازاقستاننىڭ ءبىرتالاي وب­لىستارىندا, الماتىدا, استانادا تالاي جاۋاپتى جۇمىستارعا جەگىلىپ, ەكونوميكالىق, شارۋاشىلىق ىستەر­دىڭ قىر-سىرىنا ابدەن قانىققان, شىڭدالعان ادامنىڭ كورگەن-بىلگەن­دەرىن, كوڭىلگە تۇيگەندەرىن قازاقتىڭ كەستەلى سوزدەرىمەن ادىپتەپ, وقىرمان­دار­مەن سىرلاسقانداي ۇلگىدە ءسوز ساپ­تاۋى ءسۇيسىندىردى. سوعان وراي ونىڭ كىتابى دا وقىرماندى ەرىكسىز ەلىك­تىرىپ, ءارى قاراي جەتەلەپ وتىرادى. ارينە, نەسىمەن ەلىكتىرەدى ەكەن دەگەن وي وزىنەن ءوزى تۋىندايدى. بۇعان ءبىز كىتاپ اۆتوردىڭ بيىك ورەسىمەن, جادىنىڭ مىقتىلىعىمەن, ابزال ادامگەرشىلىگىمەن, مادەنيەتتىلىگىمەن, حالىققا جاقىندىعىمەن, جاناشىر­لىعىمەن, ونەردى قۇرمەتتەي بىلەتىن­دىگىمەن باۋرايدى دەر ەدىك. جانە بۇل سوزىمىزگە دالەلدى كىتاپتان كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. اۆتور كەڭەس وكىمەتى كە­زىندە ماسكەۋ تاراپىنان كورسەتىلە­تىن قياناتتاردى, ورتالىقتىڭ قول­داۋىمەن جەرگىلىكتى كادرلارعا, ياعني قازاقتارعا قىرعيداي تيەتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىنەن سايلانعان باسشىلاردىڭ جويداسىز اپەرباقاندىقتارىنا مى­سالداردى كوپتەپ كەلتىرەدى. ەندى بىردە تولعاق قىسقان ايەلىن كەڭشاردان اۋدان ورتالىعىنا الىپ شىققان تۇرعىننىڭ كولىگى بۇزىلىپ, جارتى جولدا قالادى. وسى كەزدە ولارعا اۋ­داننىڭ باسشىسى م.شاكەنوۆ قارسى جولىعادى. جاعدايدى تەز باعامداعان باسشى تولعاق قىسقان ايەل مەن ونىڭ كۇيەۋىن “ۆولگاسىنا” مىنگىزىپ, ايدالادا جاياۋ-جالپى قالا بەرەدى. تورعاي وبلىسىندا اتقارۋ كومي­تەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ ىستەگەن جىلدارى وبلىس مادەنيەتىن كوتەرۋگە ءبىر كىسىدەي اتسالىسادى. ال وبلىس تاراعان كەزدە ءوزىنىڭ ءبىرتالاي ۋا­قىت جۇمىسسىز جۇرگەنىنە قاراماس­تان, تورعاي وبلىستىق مۋزىكالىق-دراما تەاترىنىڭ ارتيستەر ترۋپپاسى­نىڭ جەزقازعان وبلىسىنا قونىس اۋدارۋىنا كومەكتەسەدى. سول كەزدەگى مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى م.احمەتوۆا ء“وزىڭ جۇمىسسىز ءجۇرىپ, تەاتردىڭ جاعدايىن ويلاعانىڭ تۇسىنىكسىز” دەگەن ەكەن. جالپى, مۇحامەدقاسىم اعانىڭ قىزمەت ىستەگەن جەرلەرىندە الدىمەن ىزدەيتىنى ونەر ادامدارى ەكەنى وسى كىتاپتان ايقىن اڭعارىلادى. مىسا­لى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ وتىرار اۋدانىنا باسشى بولىپ بارعاندا العاشقى تانىسۋدى اتاقتى ايتىس اقىندارى تاۋشەن ءابۋوۆا مەن اسەلحان قالىبەكوۆادان باستايدى. مۇنى سوكەت كورگەندەر دە بولىپتى. ويتكەنى, ول كەزدىڭ ءتارتىبى بويىنشا تانىسۋدى ادامنىڭ ەمەس, ەگىننىڭ, مالدىڭ جاعدايىن بىلۋدەن باستاۋ قالىپتاسقان عوي. باسشى رەتىندەگى سەرگەكتىگىن, سە­زىم­تالدىعىن, مىقتى ۇيىمداس­تى­رۋ­شىلىعىن بىلاي قويعاندا, ونەرگە, مادەنيەتكە قامقورلىقپەن ءىشتارتا­تى­نى وتىرار اۋدانىندا تىندىرعان ىستەرىنەن دە ايقىن بايقالادى. اسى­رەسە ارىستان باب كەسەنەسىن جەر اس­تى­نىڭ تۇزدى سۋىنان قورعاپ قالعا­نىن, كەسەنەنى ءدىندارلاردىڭ پاي­دا­لانۋىنا كوبىرەك نازار اۋدارعانىن, وتىرار توبەگە جاناشىرلىق تانى­تىپ, ونىڭ اينالاسىن تۇگەل قورشا­تىپ, قورىققا اينالدىرعانىن, ۇلى كومپوزيتور ءشامشى قالداياقوۆتىڭ كوزى تىرىسىندە-اق ونىڭ اتىن اۋدان­داعى مۋزىكا مەكتەبىنە بەرگىزگەنىن جەرگىلىكتى حالىق ريزاشىلىقپەن ەسكە الادى. وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارى م.شاكەنوۆكە رەسپۋبليكانىڭ تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىن قورعاۋ قوعامىن باسقارۋدى سەنىپ تاپسىرۋدىڭ دا سىرى وسىندا بولار. قورىتا ايتقاندا, باسشىلىق قىز­مەتتى ناعىز باسشىعا ءتان ءىس-ارە­كەتىمەن لايىقتى اتقارىپ, جۇرگەن جە­رىندە ابىرويعا, حالىقتىڭ ءىلتيپا­تىنا بولەنگەن مۇحامەدقاسىم اعا­مىز­دىڭ بۇل ەستەلىگىن عيبراتتى عۇ­مىر­دىڭ ءبىر بەلگىسى دەسەك, ارتىق ەمەس.

ورىنبەك جولدىباي,

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.