تۇركىستان قالاسى مەن القابى ارحەولوگيالىق تۇرعىدان 1893 جىلدان بەرى زەرتتەلىپ كەلەدى. ارحەولوگتار بۇل ۋاقىت ارالىعىن - رەسەي عالىمدارى, كەڭەس وداعى عالىمدارى جانە تاۋەلسىزدىك تۇسىنداعى زەرتتەۋلەر دەپ ۇشكە بولەدى. قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىن زەرتتەۋ 1865 جىلدان باستالعان. ال كەسەنەدە جوندەۋ جۇمىستارى ابدۋللا حان (1582-1598جج.) تۇسىنان بەرى ءار كەزدەرى اتقارىلىپ كەلەدى. ناقتى عىلىمي رەستاۆراتسيالىق جۇمىستار 1928 جىلدان باستالعان. قازىرگى كەزدە 11-ءشى جوندەۋ جانە رەستاۆراتسيا جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
بۇل دەرەكتەردى تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ارحەولوگ مارات تۇياقباەۆ «تۇركىستان ولكەسىندەگى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەر» تاقىرىبىنداعى تاريحي شولۋىندا ءمالىم ەتتى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى تىكەلەي كورسەتىلىمدە وتكىزگەن العاشقى ونلاين كەزدەسۋدە قورىق-مۋزەيدىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى مارات قىمىز ۇلى تۇركىستان قالاسىن زەرتتەۋ, ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ اياسىندا انىقتالعان تاريحي دەرەكتەر, قازبا جۇمىسىنىڭ ماڭىزى جونىندە اڭگىمەلەپ, كورەرمەن ساۋالىنا جاۋاپ بەردى.
«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلاعانداي, قورىق-مۋزەيدىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىندا وتەتىن ونلاين دارىستەر مەن شولۋلارعا تۇركىستان تاريحىنا قاتىستى زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەن ەلىمىزگە بەلگىلى عالىمدار مەن تاريحشىلار, ارحەولوگتار, تاريحي جادىگەرلەردى كۇتىپ-باپتاۋ ىسىندەگى تاجىريبەلى ماماندار قاتىساتىن بولادى. سونداي-اق, تاريحي جادىگەرلەردى ساقتاۋ, قورعاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى بويىنشا حالىقارالىق عىلىمي-زەرتتەۋ زەرتحاناسىنىڭ ماماندارىمەن دە شەبەرلىك ساباقتارى ۇيىمداستىرىلماق.
تاريحي ورىندار مەن جادىگەرلەر جايلى ونلاين ەكسكۋرسيا جاساۋ, وقىرماندارمەن تىكەلەي ەفير ارقىلى بايلانىسقا شىعۋ دا قورىق-مۋزەي قىزمەتكەرلەرى توتەنشە جاعداي كەزىندە قولعا العان يگى ىستەردىڭ ءبىرى.
تۇركىستان وبلىسى