• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
06 قىركۇيەك, 2013

تىلگە كوزقاراس – ەلگە كوزقاراس

936 رەت
كورسەتىلدى

ءتىل بارلىق كەزەڭدە ۇلتتىق يدەيانىڭ باستى دىڭگەگى مەن مەملەكەتتىك يدەولوگيانىڭ نەگىزگى ىرگەتاسى سانالدى. ءتىل ارقىلى تىلدەسە دە, بىرلەسە دە الامىز.

قازىرگى ۋاقىتتا رەسپۋبليكا كولەمىندە مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن دامىتۋ ماسەلەسىنە زور كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋلارىندا مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنا, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك تىلگە زور ماڭىز بەرىپ, ۇكىمەتكە 2014 جىلعا قاراي مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن قازاقستاندىقتاردىڭ سانىن 20 پايىزعا, 2017 جىلعا قاراي 80 پايىزعا, 2020 جىلى كەم دەگەندە 95 پايىزعا جەتكىزۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلدانىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا.

ءتىل بارلىق كەزەڭدە ۇلتتىق يدەيانىڭ باستى دىڭگەگى مەن مەملەكەتتىك يدەولوگيانىڭ نەگىزگى ىرگەتاسى سانالدى. ءتىل ارقىلى تىلدەسە دە, بىرلەسە دە الامىز.

قازىرگى ۋاقىتتا رەسپۋبليكا كولەمىندە مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن دامىتۋ ماسەلەسىنە زور كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋلارىندا مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنا, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك تىلگە زور ماڭىز بەرىپ, ۇكىمەتكە 2014 جىلعا قاراي مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن قازاقستاندىقتاردىڭ سانىن 20 پايىزعا, 2017 جىلعا قاراي 80 پايىزعا, 2020 جىلى كەم دەگەندە 95 پايىزعا جەتكىزۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلدانىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا.

بۇگىندە ەلىمىزدە ۇلتتى ۇيىس­تىرۋ مەن حالىقتى بىرىكتىرۋدىڭ باستى فاكتورىنا اينالىپ وتىر­عان مەملەكەتتىك ءتىل ەكەندىگى بارشامىزعا بەلگىلى. ەڭ باستىسى – بۇگىنگى جاڭا قوعام, جاڭا داۋىردە قازاق ءتىلىنىڭ قاجەتتىلىگى ايقىن بىلىنە باستادى. مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ, ونى مەڭگەرۋ ۋاقىت تالابىنا اينالدى.

مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدا وبلىستىق, اۋداندىق ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلىپ, وبلىس اۋماعىندا ءتىل سالاسىندا بىرقاتار جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

2001 جىلى وبلىسىمىز رەسپۋبليكادا العاشقى بولىپ ءىس قاعاز­دارىن مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزۋگە كوشكەنى بەلگىلى. ايماقتا بارلىق جيىن-جينالىستار, كوپشىلىك-مادەني شارالار قازاق تىلىندە وتەدى. قىزىلوردا قالاسى مەن بارلىق اۋدانداردا ءىس قۇجاتتارى قازاق تىلىندە جۇرگىزىلەدى. وقۋ­شى­لاردىڭ 92 پايىزى قازاق مەكتەبىندە, ستۋدەنتتەردىڭ 93 پايىزى مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الۋدا.

2013 جىلعى 6 ايدىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا وبلىس, قالا, اۋدان اكىمى اپپاراتتارىنىڭ شىعىس قۇجات اينالىمىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ۇلەسى 100 پايىزدى, وبلىستىق باسقارمالاردا 99,5 پايىزدى, ال اۋماقتىق باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەردە 98,6 پايىزدى قۇرادى.

وبلىس كولەمىندە ءتىل تۋرالى زاڭنامالاردىڭ ساقتالۋىن قادا­عالاۋ ماقساتىندا وبلىستىق ءتىل­دەردى دامىتۋ باسقارماسى تاراپىنان مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە, پروكۋراتۋرا ورگاندارىمەن ءبىر­لەسىپ, باسقا دا سالالاردا تەكسەرۋ جۇ­مىستارى تۇراقتى جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

جىل باسىنان بەرى 41 مەم­لەكەتتىك مەكەمەدە جانە قىزىلوردا گارنيزونى اسكەري پروكۋراتۋراسىمەن بىرىگىپ, ايماقتا ورنالاسقان قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىندە, باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردا تەكسەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. تەكسەرۋ قورىتىندىسىمەن ءتىل تۋرالى زاڭ­ناما تالاپتارى ورىندالماعان اسكە­ري قۇرىلىمدارعا اسكەري پروكۋراتۋرا ارقىلى ەسكەرتۋلەر بەرىلدى.

ءتىل ساياساتىنىڭ بايىپتى ءجۇر­گىزىلۋى نەگىزىنەن بۇقارالىق سي­پات الا وتىرىپ, حالىقتى قام­­­تيتىن مادەني-كوپشىلىك جۇ­مىس­تاردىڭ ىقپالدى دا اسەرلى ۇيىم­داس­تى­رىلۋىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى ءسوزسىز.

وسى ورايدا جاستاردىڭ قازاق تىلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرۋ جانە ءتىل شۇرايىن مەڭگەرىپ, ونىڭ قۇدىرەتىن تەرەڭ تۇسىنە ءبى­لۋىنە باستايتىن «مارجان ءسوز» ينتەللەكتۋالدىق تەلەويىنى ءجا­نە فيلولوگ-عالىمدار مەن ءتىل جانا­شىرلارىنىڭ قاتىسۋىمەن «ءتىل-تانىم» تەلەباعدارلاماسى اي سايىن وبلىستىق تەلەارنادان بەرىلسە, قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە ىنتا بىلدىرگەن وزگە ەتنوس وكىلدەرى مەن قازاق ءتىلىن بىلمەيتىن باسقا دا ازاماتتار ءۇشىن «قازاق ءتىلىن ۇيرەنەيىك!» اتتى تەلەساباقتار قىزىلوردا قالالىق «قوعام تۆ» تەلەارناسى ارقىلى ايىنا 2 رەت جۇرگىزىلۋدە.

مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن وبلىس جاستارىنىڭ اراسىن­دا ناسيحاتتاۋ, مەملەكەتتىك ءتىل­دىڭ قول­دانىس اياسىن كەڭەيتۋ, جاس­تار­دىڭ شىعارماشىلىق قابى­لەتتەرىن شىڭداۋ جانە «تىلدەردىڭ ۇشتۇعىرلىلىعى» مادەني جوباسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ءتۇر­لى بايقاۋلار, اكتسيالار, ورىس, قا­زاق جانە اعىلشىن تىلدەرىندە وليم­پيادالار وتكىزىلىپ, جەڭىمپاز دەپ تانىلعان جاستارىمىز رەس­پۋبليكالىق بايقاۋل

سوڭعى جاڭالىقتار