بەسقاراعاي اۋدانى بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋدا وبلىس بويىنشا باسقالارعا ۇلگى-ونەگە كورسەتە بىلۋدە. اۋدان اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن مۇنداعى مەكتەپ وقۋشىلارى وبلىستان تىسقارى جەرلەرگە دەيىن بارىپ جاقسى دەمالىپ, تىنىعۋدا.
وسى ورايدا ءوز مۇمكىندىگىمىزدى دە مەيلىنشە پايدالانىپ قالۋعا تىرىسىپ باعۋدامىز, دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەربولات راحماتۋللين مىرزا.
بەسقاراعاي اۋدانى بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋدا وبلىس بويىنشا باسقالارعا ۇلگى-ونەگە كورسەتە بىلۋدە. اۋدان اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن مۇنداعى مەكتەپ وقۋشىلارى وبلىستان تىسقارى جەرلەرگە دەيىن بارىپ جاقسى دەمالىپ, تىنىعۋدا.
وسى ورايدا ءوز مۇمكىندىگىمىزدى دە مەيلىنشە پايدالانىپ قالۋعا تىرىسىپ باعۋدامىز, دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەربولات راحماتۋللين مىرزا.
ءيا, سۋىنىڭ, بالشىعىنىڭ قۇرامى جونىنەن رەسەيدىڭ ترۋسكاۆەتس, كاشينو, مورشينو, رۋسسو ساناتوريلەرىنەن ارتىق بولماسا ەش كەمدىگى جوق اتاقتى شوشقالى كولى وسى اۋدان اۋماعىندا. پاۆلودار تراسساسىمەن جۇرگەندە اۋدان ورتالىعىنان ءجۇز شاقىرىمعا جەتەر-جەتپەس قاشىقتىقتاعى وعان بارىپ-قايتۋدىڭ ەش قيىندىعى جوق. وكىنىشكە قاراي, سونداي مۇمكىندىك كۇنى كەشەگە دەيىن حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراتىلماي كەلدى. سول سەبەپتەن دە بۇل جاققا كەلۋشىلەر ءتۇرلى قيىندىقتى كورۋدەي-اق كورىپ جاتاتىن. سونىمەن بىرگە, ولاردىڭ وزدەرى دە تابيعاتتى ءبۇلدىرىپ كەتەتىنىن ەش جاسىرۋعا بولمايدى.
سونداي جاعىمسىز تىرلىك جالعاسىپ كەلە جاتقاندا كولگە جاناشىر ادام تابىلىپتى. اتالعان اۋدانعا سوڭعى بارعان ساپارىمىزدا سول اداممەن – ساقان اۋباكىروۆا ەسىمدى ەرەكشە جانمەن تانىسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. بۇل كىسى ەرتەرەكتە مال وسىرۋشىلەر بريگاديرى, ءتىپتى ەلەكتر مونتەرى بولىپ تا جۇمىس ىستەپتى. ال ەلىمىز تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزىپ, زامان وزگەرگەندە ساقاڭ دا وزگەرىپ, قوعامدىق ومىرگە زور قۇلشىنىسپەن ارالاسىپ كەتەدى.
ءسويتىپ, وسىدان ون بەس جىل بۇرىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ اۋىل تۇرعىندارىنا ارنالعان «بىرلىك» دەپ اتالاتىن قوعامدىق قور ورتالىعىن قۇرىپ الادى دا سەمەيدەگى «يستوك», الماتىداعى «ۇلاعاتتى جانۇيا» قوعامدىق قورلارىنىڭ كومەگىمەن مۇگەدەك بالالارعا ارباشا تاراتۋمەن شۇعىلدانادى. قاراباس اۋىلىنىڭ ورتالىعىنان بالالارعا ارنالعان ءتۇرلى ءۇيىرمەلەر ۇيىمداستىرادى. وزىنە جالعا بەرىلگەن بۇرىنعى تۇرمىس قاجەتىن وتەۋ ۇيىندە تەننيس ۇستەلى دە, مۋزىكالىق ورتالىق, بەينەكامەراعا دەيىن بار. وندا قازىر كەلىنى گۇلميرا پسيحولوگ بولىپ وزىنە كومەكتەسىپ كەلە جاتسا, سونىمەن بىرگە, ءۇش الەۋمەتتىك قىزمەتكەرى جانە جۇمىس ىستەپ جاتىر.
ال وتكەن جىلى ەلىمىزدەگى تاعى ءبىر قور ارقىلى ۇزدىك جوباسى ءۇشىن ەكى ميلليون تەڭگەگە جۋىق قاراجاتتى ۇتىپ الادى. ونىڭ ءبىر ميلليونى قاڭقالى-قۇراستىرمالى فين ءۇيىن, قالعانى ۇلكەن كيىز ءۇيى مەن ءۇش شاتىر, باسقا دا دۇنيە ساتىپ الۋعا جۇمسالادى. ءبىر كيىز ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدى اۋداندىق اكىمدىك ءوز موينىنا الادى. ءسويتىپ, بىلتىرعى جىلى اتالعان كولدە بەس ءجۇز مەكتەپ وقۋشىسىن دەمالدىرىپ, تىنىقتىرۋعا مۇمكىندىك تۋادى. ال بيىلعى جىلى مۇندا تىنىعاتىن جەتكىنشەكتەر سانى ەكى ەسەگە ارتتىرىلماق. مۇندا سونىمەن بىرگە, اۋدان وقۋشىلارىنان تىس سەمەي, قاراۋىل, سارجالدان جۇزگە جۋىق جاس جەتكىنشەكتەر دەمالىپ ۇلگەرىپتى. جانە وسى ورايدا ءبىر قاداپ ايتاتىن جايت سول, مۇندا مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن جاتىن ورىن تەگىن.
وسى ورايدا ساقان سىندى تىنىمسىز قارىنداسىمىزدىڭ كولدىڭ شىن مانىسىندەگى جاناشىرى بولىپ وتىرعانىن ايتا كەتپەسكە بولمايدى. بۇرىن جابىلىپ قالعان بۇلاق كوزىن اشىپ, سول ارقىلى اۋىز سۋ, جۋىنىپ, شايىنۋ ماسەلەسىن شەشكەن دە وسى كىسى. كولدىڭ ەكولوگيالىق تۇرعىدا تازالىعىن ساقتاۋ ماسەلەسىنەن اۋداندىق اكىمدىك تە سىرت قالىپ وتىرعان جوق. سونىڭ ايعاعىنداي, اۋداندىق ىشكى ساياسات, مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ءبىلىم مەن سپورت بولىمدەرى بىرلەسە وتىرىپ, «بەسقاراعايدىڭ ءىنجۋ-مارجانىن ساقتايىق» دەگەن اتپەن ەكولوگيالىق اكتسيا وتكىزە باستاعانىنا بيىل ءتورتىنشى جىل. ءۇش بولىمنەن تۇراتىن اكتسيا بارىسىندا ەكولوگيالىق تازالىق ماسەلەسىمەن بىرگە, مادەني-سپورتتىق شارالار قوسا جۇرگىزىلەتىن كورىنەدى. ال مۇنىڭ جاستار ءۇشىن تاربيەلىك ءمانى قانشىلىقتى زور ەكەندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
وسى ورايدا «سەمەي ورمانىنىڭ» باسشىسى ماقسات مۇرات ۇلى ەلەمەسوۆكە دە العىسىمىز شەكسىز دەيدى ساقان حانىم. ويتكەنى, بۇل ازامات كول جاعاسىنداعى بابالارعا ارنالعان جەردى بۇلارعا ون جىلعا دەپ تەگىن بەرىپ وتىرعان كورىنەدى. سونىڭ ءبارى جاس ۇرپاق ءۇشىن. بولماسا بۇل ارادا ءبىر گەكتار جەردىڭ باعاسى سەگىز ءجۇز مىڭ تەڭگە كولەمىندە ەكەندىگىن ەستىپ بىلدىك.
جوعارىدا شوشقالى كولىنىڭ ەمدىك قاسيەتى رەسەيدىڭ كوپتەگەن شيپاجايلارىنان ەش كەم ەم